Alleen een rekenkamer kan onafhankelijk onderzoek doen

Ton Langenhuyzen • 19 Juni 2022

In de weken dat de bom rond de stikstofcrisis – voor de zoveelste keer – barstte, stonden er natuurlijk ook andere relevante zaken op de Kameragenda. Senior beleidsmedewerker Ton Langenhuyzen bericht.


Lokale rekenkamers binnenkort altijd onafhankelijk

Decentrale rekenkamers doen onderzoek naar doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gemeentelijke of provinciale beleid. Klinkt misschien wat taai, maar het is een erg belangrijk instrument voor de controletaak van de raad. Iedere gemeente moet daarom een rekenkamer of een rekenkamerfunctie hebben. Tot nu toe kunnen gemeenten dus zelf het type kiezen. En dat maakt best veel uit. Het voornaamste verschil is dat bij de rekenkamerfunctie de gemeenteraad meer vrijheid heeft in de samenstelling. Zo is het mogelijk dat ook raadsleden lid worden.

Geen ideale situatie volgens veel Kamerleden. Om daar in de toekomst een einde aan te maken, kwamen ze met een wetsvoorstel om de rekenkamerfunctie af te schaffen. Elke gemeente moet een onafhankelijke rekenkamer, eventueel samen met andere gemeenten, instellen.

Een goed en logisch voorstel zou je zeggen. Toch is niet iedereen het met dit voorstel eens. Het CDA wil juist wel dat raadsleden in een rekenkamer vertegenwoordigd blijven. En de VNG is ook van mening dat raadsleden in een rekenkamer een goede zaak zijn, omdat zij zouden weten wat er speelt in een gemeente.

Khadija Arib wees erop dat de taken van gemeenten en daarmee ook hun uitgaven flink zijn uitgebreid sinds lokale rekenkamers verplicht zijn geworden. Daarmee is de controle op de uitgaven van gemeenten van nog groter belang geworden dan het al was. Zij hecht er daarom aan dat rekenkamers professioneler worden. Arib vindt het dus geen goed idee en niet langer passend dat raadsleden deel uitmaken van een rekenkamer.

Gemeenteraadsleden kunnen hun expertise en kennis van de lokale situatie desnoods als adviseur bij een rekenkamer inbrengen. Bovendien kan de raad de rekenkamer wel verzoeken een onderzoek in te stellen. De relatie tussen rekenkamer en raad blijft dus sterk zonder dat de onafhankelijkheid van de rekenkamers in het geding is.

Het wetsvoorstel is met een tegenstem van alleen het CDA aangenomen.

Antidiscriminatievoorzieningen

Onlangs stond het onderwerp discriminatie op de agenda. Songül Mutluer voerde het woord namens de PvdA-fractie. Zij kwam met enkele concrete voorbeelden van mensen die gediscrimineerd werden en die zich tot haar gewend hadden.

Daarbij noemde ze ook een voorbeeld van twee studenten, die door een docent gediscrimineerd werden en waarbij de opleiding adequaat heeft gereageerd. Op zich natuurlijk heel goed, maar toch wringt het. Want had het niet voorkomen kunnen worden? Mutluer ziet daarbij veel in de antidiscriminatievoorzieningen van gemeenten, die bewoners met klachten over discriminatie op een laagdrempelige manier helpen. Naast de klachtenbehandeling zouden zij ook aan preventie moeten gaan doen.

Bijvoorbeeld met publiekscampagnes, lessen op scholen en voorlichting aan sportclubs of andere verenigingen. Om dat te bewerkstelligen vindt ze dat de regering moet onderzoeken hoe de antidiscriminatievoorzieningen preventieve taken met passend budget kunnen gaan uitvoeren. De motie is aangenomen en de minister moet er dus mee aan de slag. 


Afbeelding: Peter Hilz | ANP


Portret Ton LangenhuyzenContactgegevens:


T: 070-3182792
E: t.lang