Meedoen belangrijker dan winnen
CLB-onderzoek: Aandeel PvdA in provinciebesturen stabiel ondanks verkiezingsnederlaag
De nederlaag die de Partij van de Arbeid leed bij de Statenverkiezingen van maart dit jaar (gemiddeld 6% verlies) heeft niet geleid tot een verzwakte aanwezigheid van de PvdA in provinciebesturen. De PvdA neemt namelijk deel aan alle provinciebesturen, met uitzondering van dat van Zeeland. Deze toch opmerkelijke conclusie valt te lezen in Meedoen belangrijker dan winnen, een evaluatieonderzoek naar de collegeonderhandelingen na de provinciale Statenverkiezingen in maart 2007, uitgevoerd door politicoloog Margriet Visser van het Centrum voor Lokaal Bestuur van de PvdA.
Ook in de periode 2003-2007 was de PvdA in elf van de twaalf Colleges van GS vertegenwoordigd, alleen in Noord-Holland zat de partij in de oppositie. De PvdA is wederom een echte bestuurspartij gebleken, en heeft een goed onderhandelingsresultaat weten te boeken. Dit is een hard gelag voor de VVD en vooral voor de SP. De VVD bleef qua uitslag gelijk maar verdween uit vier provinciale besturen, terwijl de SP ondanks de forse stemmenwinst (gemiddeld 9%) aan geen enkel provinciebestuur wist deel te nemen. Zij hebben hier in het bijzonder de PvdA verantwoordelijk voor gehouden, maar in de praktijk komt het er op neer dat de PvdA niet zoveel schuld draagt aan het ontbreken van de SP in de provinciale besturen als de SP wel zegt. In een aantal provincies was de SP zelf niet erg gebrand op deelname aan het provinciebestuur, in andere gevallen bleek de SP te hoge eisen te stellen of pruimden andere partijen haar niet. De ChristenUnie heeft haar bescheiden winst zeer goed weten om te zetten in collegedeelnames, in maar liefst zes provincies is de partij bij het college aangeschoven. Winst of verlies lijkt dus geen invloed te hebben op collegedeelname.
Ook in deze bestuursperiode heeft de PvdA in veel provincies het sociale beleid (onderwijs, welzijn, cultuur) in handen. Onderwerpen als financiën en verkeer en vervoer zijn echter nauwelijks bij PvdA-gedeputeerden terecht gekomen.
Er lijken twee trends in de provinciale politiek te zijn verbroken. Allereerst zijn de coalities veel kleiner geworden, gemiddeld steunt een college van GS op minder dan 60% van de zetels in PS terwijl dit in voorgaande jaren vaak rond de 70% van de zetels lag. Een tweede trend die gebroken is, is de samenstelling van de colleges van GS. In deze periode bestaan slechts vier colleges uit de drie ‘grote’ partijen CDA, PvdA en VVD. In 1999 bestonden nog 11 colleges uit deze drie partijen en in voorgaande periode werden nog acht provincies door deze drie partijen bestuurd.