Eendracht
Als u deze column leest, ligt het VNG-congres al weer twee weken achter ons. Nooit eerder was de ledenvergadering van de VNG zó spannend, ook voor het CLB. In de maanden voorafgaand aan het congres werd steeds duidelijker dat het conceptbestuursakkoord voor gemeenten veel teweeg zou brengen. En dan niet alleen vanwege de paragraaf Werken naar Vermogen. Ook op andere terreinen zijn de gevolgen voor de gemeenten nog lang niet te overzien, maar dit terzijde.
De laatste weken voor het congres gaven een politiek spel met een hoge inzet te zien. VNG-voorzitter Jorritsma, die inzette op ‘het hoogst haalbare’ voor gemeenten en in eerste instantie het onderhandelingsresultaat met verve verdedigde. Dat er kritische geluiden waren, begreep de VNG, maar het niet accepteren van het akkoord zou betekenen dat gemeenten niet meer mee mochten doen. In de laatste week voor het congres werd dit nog eens overgedaan door het powerplay van Donner en Rutte met hun inmiddels gevleugelde uitspraak: het is een package deal.
Wat mooi is het dan om de beelden van het VNG-congres te zien! Onder leiding van het VVD-duo Brok en Jorritsma heeft de democratie zijn uitwerking op de ondoorzichtige wijze van besluitvorming in de VNG. Het bijgestelde voorstel van het VNG-bestuur blonk niet uit in helderheid: ‘De wet Werken naar Vermogen zal daarmee vorm krijgen in het proces van wetgeving tussen kabinet en Staten-Generaal. Het onderwerp ‘werk’ komt voor de verantwoordelijkheid van het Rijk. Maar de VNG zal daarbij een heel actieve lobby voeren richting kabinet en Tweede Kamer met als doel een beter resultaat op het sociale terrein. De VNG zal daarover met het kabinet verder onderhandelen.’
Lobby, onderhandelen, proces van wetgeving tussen kabinet en Staten-Generaal? In eerste instantie bracht het ons in verwarring, ook al zwakte Donner zijn uitspraken over de package deal en de vermeende partijpolitieke aard van het verzet tegen het bestuursakkoord wat af. Maar hij zei op het congres ook: ‘Niet helemaal is helemaal niet.’ Gelukkig maakt de berichtgeving in de dagbladen en op verschillende websites weer veel goed. NRC Handelsblad: ‘Gemeenten sturen VNG-bestuur terug naar de onderhandelingstafel’, de Volkskrant: ‘Gemeenten accepteren bezuinigingen op sociale werkplaatsen niet’ en: ‘Gemeenten gaan confrontatie aan met het kabinet.’ Op de een of andere manier zullen de onderhandelingen weer worden hervat. Dat geeft de mogelijkheid om op basis van betere cijfers en beleidsvoorstellen afspraken te maken.
Voor ons was vooral positief de eendracht binnen onze partij. Dat is niet altijd het sterkste punt van de PvdA, maar in de acties rond het bestuursakkoord is eendrachtig samengewerkt. In de meeste gemeenten hebben onze fracties vragen gesteld en moties (mee)ingediend. Onze wethouders speelden een belangrijke rol in alle discussies, of dat nu was in de G4, de G32 of de Vereniging van Groninger Gemeenten. Ook op het VNG-congres waren wij zichtbaar met politici die met een positieve uitstraling op een hele heldere manier naar voren brachten waar wij voor staan: Rinda den Besten, Bert Cremers en Loes Ypma. Zoals Confucius al zei: ‘De kunst van spreken is begrepen te worden’.