Stop met doorsluizen reintegratiegelden
Gemeenten besteden het geld dat zij krijgen voor reïntegratie al een aantal jaren niet volledig. Negentig procent van alle gemeenten maakt het geld niet op maar sluist het door naar een volgend jaar, zo blijkt uit een onderzoek van de Inspectie Werk en Inkomen (IWI). Dat gaat ten koste van met name de kwetsbare groepen: de mensen die 3 jaar of langer in een uitkering zitten.
Zowel in 2007 als in 2008 werd een bedrag van respectievelijk € 830 miljoen en € 735 miljoen doorgeschoven naar het volgend jaar. Het totaalbudget voor gemeenten voor re-integratie bedraagt op jaarbasis € 1,6 miljard en daarbij komt dan nog het overgehevelde bedrag. Als we dit leggen naast het feit, volgens hetzelfde onderzoek van het IWI, dat er nu meer dan één miljoen mensen zijn die een uitkering hebben en dat er daarnaast nog eens 450.000 mensen zijn die niet in aanmerking komen voor een uitkering maar die wel weer aan het werk willen, dan kunnen we stellen dat de gemeenten een belangrijke taak laten liggen! Een taak die ons, socialisten, aan moet spreken. Iedereen telt mee, zeker ook deze groep!
Gevolg van dit non-beleid kan zijn dat de kwetsbare groep die al drie jaar of langer een uitkering heeft en die nu dus in het kader van reïntegratie te weinig aandacht krijgt, blijvend niet aan het werk zal komen waardoor we als maatschappij met een steeds groter ‘granieten bestand’ worden opgezadeld. Dit is een maatschappelijk en menselijk onwenselijke situatie. Zeker voor ons sociaaldemocraten die opkomen voor de zwakkeren in de samenleving en die staan voor gelijke kansen voor iedereen!
Tegelijkertijd zien we de groep ‘niet werkenden’ nu steeds groter worden door de huidige recessie met als gevolg dat tegen de tijd dat de arbeidmarkt weer aantrekt er een onaanvaardbaar grote groep mensen is die geen recente arbeidservaring heeft. Als de gemeenten niet op korte termijn op een andere manier met de aan hen toebedeelde re-integratiegelden omgaan, dan zijn en blijven de kansen op werk voor deze grote groep erg klein. En dat maakt de mensen uit die groep het perspectief op een echte toekomst met alles wat er bij hoort gaan verliezen. Onacceptabel voor een PvdA’er mijns inziens!
Niet voldoende
Met andere woorden, ik pleit er voor dat gemeenten hun taak op dit gebied serieus op gaan pakken, het geld gaan gebruiken waar het voor bedoeld is en stoppen met het doorsluizen van overgehouden reïntegratiegelden. Er zal dus beleid moeten worden geformuleerd, dat herkenbaar en toepasbaar is. Een beleid dat concreet en meetbaar resultaat geeft. Ook dat hoort bij de PvdA!
Dit niet alleen in het belang van al degenen die (al lang) in de uitkering zitten maar ook in het belang van de gemeenten zelf omdat anders een afroming plaatsvindt door de Rijksoverheid van het doorgesluisde reïntegratiegeld.
Is het formuleren en toepassen van beleid de enige inspanning die op dit vlak geleverd moet worden door de gemeenten? Ik vraag het mij af! In deze tijd van recessie is het inzetten van reintegratiegelden alleen niet voldoende. Er moet echt veel meer gebeuren. Alle overheden (van Rijk tot gemeente) en ook het bedrijfsleven zullen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid moeten nemen om mensen daadwerkelijk én structureel aan het werk te helpen en daarmee het probleem van grote en langdurige werkloosheid mee te helpen oplossen. Dat kan natuurlijk op vrijwillige basis zoals nu ook al wel gebeurt. Dat kan ook door met elkaar afspraken te maken over stage- en werkervaringsplekken. Maar is vrijwilligheid en afspraken maken voldoende? Ik vraag het mij af.
Aanbestedingsnorm
Een andere mogelijkheid is het invoeren van de zogenaamde ‘5 % aanbestedingsnorm.’ Deze norm is in de gemeente Rotterdam bedacht door de PvdA en heeft inmiddels tot goede resultaten geleid. Het houdt in dat bij een aanbesteding van een opdracht door de gemeente (maar dat kan natuurlijk ook een waterschap of een provincie zijn) met een aanbestedingsbedrag van meer dan 225.000 Euro er verplichtingen gelden voor degene die het werk heeft gekregen. Het bedrijf dat het werk krijgt dient 5 % van het totaal aanbestede bedrag in te zetten voor stagairs, reïntegrerende uitkeringsgerechtigden, Wajongers en andere herintreders op de arbeidsmarkt. In Gelderland wordt hier sinds kort voorzichtig mee geëxperimenteerd in de gemeenten Heerde en Apeldoorn. Het initiatief hiertoe was van de PvdA.
Re-integratiegelden inzetten om de langdurig werkelozen aan werk te helpen is belangrijk, maar het creëren van concrete arbeidservaringsplekken met medewerking van die overheid door het invoeren van de 5 % aanbestedingsnorm is mogelijk nog veel effectiever. Een door de PvdA geïnitieerd net van gemeenten over heel het land die de 5% aanbestedingsnorm toepassen zou echt helpen het probleem te verkleinen. Ook PvdA’ers in de provinciale besturen, bij de waterschappen en op nationaal niveau zouden hier mee aan de slag moeten. Het zou mensen weer perspectief bieden en kansen. De PvdA zou daar trots aan kunnen ontlenen. In sommige gemeenten is er vast maar begonnen…