Vrouwen aan de top
Er verandert veel in Nederland. En dan heb ik het niet over direct zichtbare veranderingen, maar vooral over zaken die pas duidelijk worden als je er op wordt gewezen. Dat gebeurde begin deze maand. Onze partijgenote Tryntsje Slagman-Bootsma, sinds 1992 burgemeester in Drenthe, nam afscheid als waarnemend burgemeester van de gemeente Westerveld. Nu zit er in Drenthe nog één vrouwelijke waarnemend burgemeester, Margreeth de Boer in Hoogeveen. In Zeeland is er geen enkele vrouwelijke burgemeester meer, terwijl Overijssel het met één vrouw (van de VVD) moet doen.
Je ziet dat niet, maar het aantal vrouwelijke burgemeesters lijkt toch weer te gaan dalen. Net als het aantal vrouwen in leidinggevende posities. In het maatschappelijk middenveld voltrekt zich op dit moment een stille revolutie. Gemeenten en gesubsidieerde organisaties bereiden zich allemaal voor op (komende) bezuinigingen. Gemeenten korten alvast op hun subsidies en in hun eigen ambtelijke organisaties worden al voorbereidingen getroffen om met minder mensen toe te kunnen. Ook in welzijnsorganisaties, muziekscholen, zorginstellingen, corporaties enzovoorts gebeurt dat om de kortingen op subsidies en projecten te kunnen opvangen. Organisaties worden gereorganiseerd en managementstructuren worden aangepast. Soms met grote strepen, door er hele lagen tussenuit te snijden, soms door vanaf een hoger schaalniveau vacaturestops in te voeren en soms door afdelingen volledig op te heffen. In het algemeen treft het de middenlaag in organisaties het hardste, en dat is nu juist de laag waarin naar verhouding veel vrouwelijke leidinggevenden te vinden zijn. Kijk maar naar de zorg: de directeur-bestuurder is veelal een man en het hoofd van de afdeling een vrouw.
Het neveneffect van de bezuinigingen, zeker op het lokale niveau en in het maatschappelijk middenveld, zal voor vrouwen en hun loopbaan een groter en een ongewenst effect hebben. Ik ben nooit voorstander geweest van termen als het glazen plafond of het werken met quota om het aantal vrouwen in leidinggevende functies te bevorderen, maar wat er nu gebeurt doet mijn mening daarover wankelen. Als het aantal vrouwen in leidinggevende functies onevenredig daalt ten gevolge van de bezuinigingen die nu overal worden doorgevoerd, is dat een onterecht en ongewenst effect hiervan.
Nu heeft dit niet direct te maken met het aandeel van vrouwelijke burgemeesters en hun belabberde aandeel in Drenthe, Overijssel en Zeeland, maar het past wel in een tijdsbeeld waar we te maken hebben met een toenemende ongelijkheid tussen groepen in de bevolking en misschien ook weer tussen mannen en vrouwen. Daar moet je toch niet aan denken. Maar met een kabinet dat gaat voor kwaliteit en vervolgens naast de oudere heren slechts drie vrouwen gekwalificeerd schijnt te vinden is dit niet ondenkbaar. Dus, bij dezen de oproep aan vrouwen, meld je als geschikte kandidaat voor de eerste volgende vacature van burgemeester in Drenthe, Overijssel, Zeeland en overal elders. En voor ons allen: Partijgenoten, daar waar je er invloed op kunt hebben: voorkom dat vooral vrouwen door de bezuinigingen onevenredig in hun loopbaanontwikkeling worden getroffen.