Nieuwe raadsleden lossen met plezier problemen op
Was je eerst al steeds keurig present op de Wibautleergang voor nieuwe raadsleden, wat best tijdrovend was naast het raadswerk en andere bezigheden, mag je als beloning óók nog even de problemen oplossen in de gemeente Middelstemeer, een gemeente waar alle problemen die zich kúnnen voordoen, zich ook daadwerkelijk aandienen. En dat oplossen deden de raadsleden nog met plezier ook!
Met plezier is nog zwak uitgedrukt: de ruim honderd raadsleden die op zaterdag 2 oktober samenkwamen in het Soesterbergse Kontakt der Kontinenten, vonden deze slotbijeenkomst een feestje. Helemaal toen bleek dat ze die dag dus helemaal niet in Soesterberg waren, maar in de middelgrote gemeente Middelstemeer, waar, getuige het Nieuwsblad Middelstemeer dat overal op de tafels lag, nogal wat aan de hand is. ‘Meer mensen uit hun woning door schulden’, ‘Bezuinigingen treffen vooral welzijnswerk, ‘Bouw nieuwe woningen stokt’, ‘Acht procent Middelstemeerse ouderen eenzaam.’ Zomaar wat koppen uit het nieuwsblad die duidelijk maken dat er iets moet gebeuren. Lijkt de foto op de voorpagina bij het artikel ‘ME in straten Molenwijk na ruzie met jongeren’ op de onrustige situatie in Culemborg, begin dit jaar? Het gaat toch echt over de hoogoplopende spanningen in Molenwijk, een wijk in Middelstemeer die nogal wat ‘uitdagingen’ kent.
Zo spraken de raadsleden er ook over, over ‘uitdagingen’. In 2010 is ‘problemen’ een verboden woord en het zou de situatie, waarin iedereen in de gemeente maar op de ander zit te wachten, alleen maar verder verlammen. De deelnemers worden in tien groepen verdeeld, elk is een PvdA-fractie Middelstemeer en krijgt de opdracht mee om aan het eind van de dag een plan te presenteren waarmee zij de problemen aan willen pakken. Men spreekt druk met elkaar, want er moet gekozen worden, ook Middelstemeer moet bezuinigen. En in het gevoel van velen zit de PvdA, anders dan vier jaar geleden, toen raadsleden met dezelfde casus aan de gang gingen, ook niet in het Middelstemeerse college.
Echte volksvertegenwoordigers
Bedolven onder een berg informatie moeten de raadsfracties - onder flinke tijdsdruk! - gaan bepalen wat ze als eerste gaan aanpakken in deze gemeente. Een gemeente die vergrijst, omdat jongeren wegtrekken wegens gebrek aan woningen, waar jongeren niets te doen hebben en dat nietsdoen op hangplekken doen, waar het op etnisch gebied ook nogal eens uit de hand loopt. Intussen vereenzamen de Middelstemeerse ouderen. Dat staat in de krant, maar dat kunnen de raadsleden ook vragen aan Agnes de Vet van het Ouderenplatform in Middelstemeer. Er zijn meer representatieve Middelstemeerders aanwezig in het Kontakt der Kontinenten: neem nu de directeur van de wooncorporatie, bijvoorbeeld, de politiechef, de wethouder, een hangjongere of de voorzitter van de moskee. Als echte volksvertegenwoordigers gaan de raadsleden twee aan twee met een van hen praten. Wat wel wonderlijk is: nadat de spreektijd met de desbetreffende Middelstemeerder voorbij is, zet deze burger zijn pet, pruik of grote woningcorporatiebril af en is opeens een coach die feedback geeft op de wijze waarop de raadsleden hun informatie haalden. Wonderlijk, maar leuk. En nuttig!
De meeste Middelstemeerse vertegenwoordigers waren ook op de bijeenkomst waar de tien groepen hun plan presenteerden. Het was tevens een uitzending van het Politiek Café van Radio Middelstemeer, die de primeur had van het winnende team. De oplossingen lagen zo’n beetje in dezelfde sfeer: ‘Samen schakelen’, ‘Samen aan de slag’ of ‘Elkaar vinden door verbinden’. Het winnende team mag uit eten met partijvoorzitter Lilianne Ploumen, die tot dan toe Middelstemeer niet gekend zal hebben, maar ongetwijfeld bekendheid heeft met de problemen waarmee de gemeente kampt. Net als alle raadsleden, die, wanneer ze uit de radio-uitzending van Middelstemeer stappen, weliswaar weer gewoon in Soesterberg zijn, maar genoeg bagage meenemen om er in hun eigen gemeenten mee aan de slag te kunnen.
Een warm bad
We vroegen enkele deelnemers aan de Wibautleergang om hun indrukken en ervaringen in hun eigen gemeente. Dit zijn hun reacties:
Tineke Komen, raadslid in driekoppige fractie in Alkmaar:
‘Super dat ik in de raad zit, maar dan komt meteen de behoefte aan basiskennis voor een raadslid. Daar voorziet de PvdA gelukkig goed in: de Wibautleergang voor nieuwe raadsleden leek mij nuttig. Ik wilde graag weten wat de belangrijkste werkzaamheden van een raadslid zijn en hoe je zaken zoals het schrijven van een initiatiefvoorstel aanpakt. Ook debatteren vind ik nog lastig. Je hebt echte debattijgers, daarvoor heb ik de alertheid, ervaring en durf nog niet. Het is vaak best imponerend en elk woord dat je zegt wordt gewogen. Ik heb veel opgestoken op de leergang, maar er zijn ook wat verbeterpuntjes. Zo begon het parallel aan de scholing voor nieuwe raadsleden in onze gemeente, dat was erg veel. Ik had ook een iets meer praktische insteek verwacht: schríjf dan eens zo’n initiatiefvoorstel. En het mag wel iets minder vrijblijvend: we moesten een onderzoeksplan opstellen, waar ik best veel tijd ingestoken heb. Ik was erg benieuwd naar dat van de anderen, omdat je daarvan altijd kunt leren. Bleek dat velen het gewoon niet gedaan hadden. Ik zou het leuk vinden om nog iets meer tijd te schenken aan de basisprincipes van de sociaaldemocratie en, heel praktisch, hoe je je kunt weren tegen de rechtse heftigheid. De slotbijeenkomst vond ik super! Alles wat je nodig hebt om een initiatiefvoorstel te kunnen schrijven, zat erin. De sfeer was goed, de acteurs geweldig, die dag krijgt absoluut een tien.’
Mohamed Chaïbi, raadslid in driekoppige fractie in Papendrecht:
‘Ik ben er trots op dat ik met voorkeurstemmen als eerste allochtoon en als jongste in de raad gekozen ben. Helaas zijn we wel gehalveerd en zitten we niet in de coalitie. Ik had behoefte aan scholing, daarin voorziet de PvdA echt genoeg. Nadat ik de Rosa-leergang gedaan had, gaf ik me als nieuw raadslid op voor de Wibautleergang. Je krijgt een nuttig netwerk van collega-raadsleden die ook nog helemaal fris in de raad zitten en waarmee je blijvend ervaringen kunt uitwisselen, zeker als we inderdaad zoiets als een intervisiegroep opstarten. Ik wilde de balans vinden tussen een goed raadslidmaatschap, een fulltime-baan en een sociaal leven. Je krijgt stapels papier en ik heb geleerd dat je moet focussen op bepaalde PvdA-thema’s. Het gaat om keuzes maken, daarmee profileer je je als PvdA en ben je uiteindelijk ook echt pro-actief. Ik heb zelf een cursus snellezen gedaan, daarbij leer je beter informatie opnemen en kun je sneller door de stukken. Dat zou ook onderdeel van de Wibautleergang kunnen zijn. Ik vond de workshop waarin we onszelf leerden presenteren heel interessant: 90% van onze communicatie is non-verbaal, dus met een goede non-verbale communicatie heb je al veel binnen. Van de slotbijeenkomst kreeg ik enorm veel energie. Ik vond de casus Middelstemeer heel leuk, maar ook het feit dat er zoveel jonge raadsleden waren, vond ik echt geweldig. Dat komt wel goed, met de PvdA, met die nieuwe generatie enthousiaste mensen.’
Arthur Warmer, raadslid in vierkoppige fractie in Buren:
‘Als nieuw raadslid had ik, naast het inwerkprogramma van de gemeente en mijn fractie, ook behoefte om vanuit de PvdA input te krijgen. Het contact met andere nieuwe raadsleden is nuttig: je merkt dat jij niet als enige tegen bepaalde zaken aanloopt. Ik vond het heel goed om wet- en regelgeving vanuit sociaaldemocratisch perspectief te benaderen. Voor mij had de geschiedenis van de sociaaldemocratie best nog meer uitgediept mogen worden. We moesten ook een project ter hand nemen, waarmee je jezelf snel op de kaart zet in je gemeente. Als idee heel goed, maar niet op dat moment. Iedereen is nieuw in de raad, moet zich inwerken. En wennen aan een oppositierol, in veel gevallen. Na de zomer zit je meteen vol in de begrotingsperikelen. Je wilt je fractie dan niet ook nog eens medewerking voor jouw project vragen. Na kerst zou daar meer tijd voor zijn en dan lijkt het me ook heel nuttig, want het is goed om als raadslid een duidelijk gezicht te krijgen. De verwachtingen die ik had zijn goed ingelost. Zo’n leergang is een stoomcursus, anders had het langer geduurd om bepaalde zaken tussen de oren te krijgen. De slotbijeenkomst was briljant. Het was een rollercoaster en een pressurecooker, waarin je leert om met een groep snel greep op een probleem te krijgen, de sociaaldemocratische focus te bepalen en keuzes uit het raadsinstrumentarium - een motie of een initiatiefvoorstel bijvoorbeeld - te maken. Heel uitdagend, erg leuk.’
Marianne Kock, raadslid in negenkoppige fractie in Doetinchem:
‘Wij zijn er trots op dat we nog steeds de grootste partij met hetzelfde aantal zetels, zijn. Als nieuw raadslid had ik behoefte aan vaardigheden als debattechnieken en omgaan met andere raadsleden en het college. Ik heb veel aan de Wibautleergang gehad. Het hielp mij heel erg om ervaringen met andere nieuwe raadsleden uit te wisselen. We hebben nu nóg veel contact. De herkenning is zo prettig: ligt het nou aan mij dat die notities minder wollig kunnen? Niet dus. Als nieuweling in de fractie word je soms met argusogen door de oudere garde bekeken, dat bleek ook herkenbaar. De leergang was op het juiste moment, ook al was het druk: het is toch het moment dat posities bepaald worden. Daar ben je nog niet gehaaid genoeg in. Door mijn Wibaut-coach heb ik nu een portefeuille die bij me past. Ik had het meeste aan de slotbijeenkomst. In vogelvlucht kom alles wat in de raad passeert voorbij. Ongelooflijk leerzaam: met niks beginnen, een groep die even zoekende is, onder tijdsdruk moet analyseren en aan het eind van de dag met een concreet plan moet komen. Het viel me in de hele leergang op dat er onder de coaches uit de partijkaders een enorme bereidheid is om alles te delen. Men wil echt de nieuwe generatie raadsleden op gang helpen en durft daarbij ook zelf kwetsbaar te zijn. Dat gaat verder dan kennis overbrengen, dit is een warm bad.’