Donderwolken op een zonnige zaterdag
Honderd CLB-leden troffen elkaar en Job Cohen op zaterdag 9 oktober tijdens het 14de Festival van het Binnenlands Bestuur. Dat vond plaats in het landelijk gelegen Fort Voordorp, in de buurt van Utrecht. Een prima locatie om met elkaar in een ontspannen sfeer te netwerken en te praten over het hoofdthema: Stad en Land. En natuurlijk vertelde Job Cohen ook wat ons te wachten staat met het rechtse kabinet.
Wat de PvdA vindt is niet relevant. Wij doen er niet meer toe, we zijn gewoon ‘uit’. Dat kreeg de Utrechtse PvdA-wethouder Rinda den Besten te horen toen ze de afgelopen tijd veelvuldig sprak met Haagse parlementaire journalisten. De PvdA behoort blijkbaar in zak en as te zitten en zich vooral stil te houden nu er een rechts kabinet zit, maar Rinda ziet dat toch even anders: ‘Wij moeten de oppositieperiode die nu aanbreekt juist aangrijpen om een nieuw verhaal op poten te zetten.’ Bijvoorbeeld over werk en opleiding. Hoe ga je om met ondernemers en ZZP’ers, hoe zorg je voor een goed regionaal arbeidsbeleid voor jongeren? Maar als PvdA’ers succes willen boeken, moeten ze wel wat aan hun genen veranderen, zo stelde een van de deelnemers aan de discussie over plattelandsontwikkeling. ‘We moeten niet top-down werken, maar met gewone mensen aan de keukentafel praten en ze vragen hoe zij het zien.’ Wat nog niet wil zeggen dat het ‘u vraagt en wij draaien’ wordt. ‘Vertel mensen ook dat het wonen op het platteland zijn beperkingen heeft. Je kan niet in elk dorp voorzieningen hebben, hoogstens regionaal.’ En we blijven tegen het volbouwen van het platteland, dat moeten we ook duidelijk stellen.
Moeizaam
PvdA’ers hebben vanouds een wat moeizame verstandhouding met het platteland. Ze zijn toch vooral stedelijk gericht. ‘Ben je verliefd op de stad of op het platteland?’ vroeg presentator Eelco Koolhaas plagerig aan de aanwezigen. Ze kregen een minuut om daar in een gesprek met hun buurman of buurvrouw achter te komen. Na een oorverdovende herrie kwam het voorspelbare resultaat: tweederde ziet meer in de stad dan in het platteland. Want dat staat vooral voor problemen: krimp, vergrijzing, leegloop, saaiheid, verschraling. Toch waren er ook wel enkele PvdA’ers die stroomopwaarts durfden te roeien. Een raadslid uit Albrandswaard (Zuid-Holland, 23.000 inwoners) gaf een regelrechte liefdesverklaring af aan haar woonomgeving, terwijl iemand uit het Noorden riep ‘Hoe leger hoe beter!’. Het zal niet verbazen dat politiek leider Job Cohen er vervolgens voor pleitte stad en platteland bij elkaar te brengen. In zijn toespraak over de politieke actualiteit zag hij op deze zonnige zaterdag toch een paar fikse donderwolken hangen. ‘De huren die omhoog gaan en het mes dat in de zorgtoeslag en in de kinderopvang gaat, dat zullen gewone mensen echt gaan merken. Jullie als gemeentebestuurders krijgen te maken met torenhoge bezuinigingen, en dat zal doorwerken in bijvoorbeeld de culturele voorzieningen. Daarom is het erg belangrijk dat wij als PvdA’ers goed contact met elkaar houden. Ik roep jullie op, contact te zoeken met onze Tweede Kamerfractie en ons te voeden. Wij hebben jullie hard nodig en willen dolgraag met jullie samenwerken. Geef ons voorbeelden van dingen die in jullie gemeenten gebeuren, zodat wij ze in Den Haag kunnen aankaarten.’ Tegelijkertijd waarschuwde Cohen ook, dat PvdA’ers niet de fout moeten maken dat ze alleen maar roepen dat het allemaal schandelijk is wat er nu gebeurt. ‘Dat is oude politiek.’
Missiegebied
Theo Beckers, emeritus hoogleraar vrijetijdskunde aan de Universiteit van Tilburg (en in een grijs verleden raadslid in Breda) noemde het platteland voor PvdA’ers een ‘aantrekkelijk missiegebied.’ Tweederde van de Nederlandse gemeenten zijn immers plattelandsgemeenten. Sociaaldemocraten stellen zich volgens hem te bescheiden op als het gaat om plattelandsontwikkeling. In economisch opzicht zijn de verschillen tussen stad en platteland in hoog tempo aan het afnemen, maar in sociaal en cultureel opzicht is het verschil er wel degelijk. Volgens Beckers moeten we ons vooral richten op het tegengaan van sociale segregatie, van vergrijzing en van ontgroening, het realiseren van een goede infrastructuur en het stimuleren van sociale binding. Krimp is niet alleen een probleem, maar ook een kans, een blessing in disguise. ‘Het geeft ons de kans om dingen niet méér maar ánders te doen.’ De drie heren van het Beleidstheater, die zorgden voor de vrolijke noten op het Festival, brachten al deze moeilijke opgaven fraai samen in een geïmproviseerd lied:
Goed sociaal beleid
Voor kerel en voor meid
Voor Stad en voor Land
Niemand staat aan de kant
In krimp en in groei
En soms als reddingsboei
Dat is waar ik voor sta
In de Peeeee van de AAAAA.