wo 09 mrt 2011 | Verkiezingen | Margriet Visser
Op 2 maart heeft de PvdA een mooie uitslag geboekt bij de Provinciale Statenverkiezingen: 107 Statenleden. Dit is slechts een verlies van 9 zetels, maar in procentuele verdeling is de PvdA sterker dan in de voorgaande periode.
De versplintering van het politieke landschap zet ook in de provincies door, per provincie hebben gemiddeld 1,6 nieuwe partijen een zetel gehaald. Deze versplintering zorgt er ook voor dat zittende colleges in 50% van de provincies niet door kunnen besturen, zij hebben geen meerderheid meer. Dit komt voornamelijk door het enorme verlies van het CDA, maar ook het verlies van de ChristenUnie draagt hieraan bij.
Winst en verlies
De PvdA heeft in Zeeland een zetel gewonnen en mag nu 7 Statenleden afvaardigen. In Limburg leed de PvdA het grootste verlies: -2 zetels naar 6 zetels, gelijk aan een verlies van 25%. In Groningen, Noord-Holland, Overijssel en Zuid-Holland haalt de PvdA hetzelfde aantal zetels als in 2007. In de overige provincies verliezen we er een. Procentueel heeft de PvdA in Gelderland meer dan een zetel verloren, omdat daar de Staten zijn uitgebreid van 53 naar 55 zetels.
Het CDA en de SP verliezen in alle provincies, maar ook de ChristenUnie boekt een slecht resultaat. Het CDA heeft ruim 40% van de Statenleden verloren, SP en ChristenUnie/SGP beiden -33%.
VVD en D66 winnen fors, respectievelijk 11% en 270%! Nieuwkomers PVV (69) en 50Plus (9) laten meteen goed van zich horen.
Macht verschuift richting VVD
De machtsverhoudingen zijn in veel provincies flink veranderd. In 2007 was het CDA nog in 7 provincies de grootste partij (in Friesland gedeeld met PvdA), nu is het CDA alleen nog in Overijssel de sterkste. In Limburg heeft de PVV evenveel zetels als het CDA, maar meer stemmen gekregen. In Drenthe, Friesland, Groningen en Overijssel heeft de PVV relatief laag gescoord, in alle 4 deze provincies heeft de PVV minder dan 10% gehaald.
De macht van het CDA is richting de VVD geschoven. De VVD is nu in 7 provincies de sterkste (in Zeeland gedeeld met PvdA), in 2007 nog slechts in 2 provincies. De PvdA houdt haar machtsbasis in het Noorden van het land, wij zijn de grootste partij gebleven in Drenthe, Friesland en Groningen. In Zeeland is de PvdA samen met de VVD de sterkste, ten koste van het CDA. In Limburg, Noord-Brabant en mindere mate Gelderland is de machtspositie van de PvdA verslechterd, in Flevoland en Zuid-Holland juist verbeterd. In Noord-Holland, Overijssel en Utrecht is de positie van de PvdA onveranderd ten opzichte van 2007.
Versplintering
In komende Statenperiode zullen per provincie gemiddeld meer partijen in de politieke arena optreden; in 2007 waren dit er gemiddeld 8,3 per provincie, in de nieuwe periode zijn dat er gemiddeld 9,9. Het aantal eenmansfracties neemt wel licht af, van 21 naar 20 fracties.
Het wordt voor een aantal provincies erg lastig om tot een nieuw college van GS te komen. In 6 van de 12 provincies kunnen de zittende colleges niet doorgaan, omdat zij de meerderheid zijn kwijtgeraakt. Dit komt voornamelijk door het verlies van CDA en de ChristenUnie. Er zullen meer partijen per provincies nodig zijn om een meerderheid te vormen. Het tijdperk van een twee-partijencoalitie, zoals in Limburg (PvdA-CDA), is definitief afgesloten.
Voorkeurstemmen
In vier provincies zijn partijgenoten gekozen die gezien hun positie op de kieslijst niet verkozen zouden worden, ware het niet dat zij genoeg voorkeurstemmen hebben gehaald voor een zetel in PS. In Overijssel is Zafer Aydogdu (nummer 10) gekozen, in Fryslân heeft Wanda Ottens (nummer 12) genoeg stemmen gehaald, in Zuid-Holland zijn Bahattin Erbas (nummer 17) en Rawa Hassan (nummer 31) gekozen, en in Utrecht zijn Dursun Kilic (nummer 8) en Ali Essousi (nummer 14) verkozen.
