do 17 jun 2010 | Financiën | Bron: gemeente.nu
Gemeenten en provincies hadden de afgelopen zes jaar ruim 6,5 miljard aan EU-subsidies kunnen aanvragen. Volgens kenners blijft de helft daarvan op de plank liggen.
- Dit is het eerste deel van een serie over EU-subsidies. Hiervoor is met universitaire docenten, adviseurs, een Europarlementariër, ministerie's en projectleiders gesproken. De vraag is: Waarom grijpt Nederland deels naast de subsidiepot en hoe kan dat beter? -
“Als je kijkt naar het Sociaal Fonds, dan wordt ongeveer de helft niet aangevraagd”, meldt Europarlementariër Lambert van Nistelrooij. “Dat geld blijft in Brussel. Het wordt dan verdeeld over projecten in andere landen.” Is het misschien te ingewikkeld om te regelen? Ja, maar volgens Van Nistelrooij heeft dit ook een culturele oorzaak. “Wij hebben lange tijd gedacht: dat lossen we zelf wel op. Maar tijdens de financiële crisis is er veel veranderd.”
Tegen de muur
Een ander obstakel op de weg naar Brussel is de onoverzichtelijkheid van de regelingen. Wie onderzoekt hoeveel het er zijn en hoeveel geld daarin rondgaat, loopt vaak tegen muren aan. De redactie heeft alle fondsen naast elkaar gelegd en de geldstromen die geoormerkt zijn voor het lokale niveau bij elkaar opgeteld. Deze berekening is voorgelegd aan meerdere kenners van het onderwerp.
Het door Gemeente.nu onderzochte bedrag is dan ook een onderbouwde schatting. In de praktijk zal het gaan om een nog hoger bedrag.
‘Haast is geboden’
Ook Van Nistelrooij vindt dat het aanvragen van de subsidies eenvoudiger moet worden. Zijn voorstel om de subsidieregels te verhelderen, is onlangs aangenomen door de regionale commissie van het Europees Parlement. “Nu worden kansen soms niet benut. Als je kijkt naar de groei van India en China weet je dat haast is geboden.”
De berekening voor dit artikel komt overeen met een rekensom gemaakt door een medewerker van de Europarlementariër, maar ook Van Nistelrooij benadrukt dat het belangrijk is een slag om de arm te houden. Het ministerie van Economische Zaken heeft wel een overzicht gemaakt, maar niet van alle fondsen. Andere subsidies lopen via Sociale Zaken of het voor deze fondsen opgerichte Nederlandse agentschap. En soms komt Brussel direct over de brug.
Nettobetaler
Het is al jaren bekend: Nederland is de grootste nettobetaler van de Europese Unie. Nederland betaalt relatief veel, maar haalt vooral weinig op. Dit terwijl er regio’s zijn die de extra bron van inkomsten goed kunnen gebruiken. Volgens experts op dit gebied ontbreekt het aan kennis en samenwerking.
Structuurfondsen
De Europese Unie werkt met programma’s die een looptijd hebben van zes jaar. “Bij de start van een programma is er geen enkele garantie dat er middelen komen”, meldt woordvoerder Hans van der Vlies van Economische Zaken. “Je moet bij de beste projecten horen.” Volgens de woordvoerder is Brussel “om de hoek”, als het gaat om de zogeheten structuurfondsen.
Een wethouder met een mooi plan kan naar één van de regionale loketten die zijn te vinden op de website van het ministerie. Daar kan de bestuurder informeren of zijn gemeente in aanmerking komt voor een subsidie, meldt Van der Vlies. Dit als het gaat om de structuurfondsen en ok dan ontbreekt het vaak aan kennis over de subsidies. Zeker bij kleine gemeenten. Daarnaast zijn er dan nog tientallen regelingen die moeilijker te vinden zijn.
Regionale commissie
Maar hoe eenvoudig kan de EU het maken? Het in de regionale commissie aangenomen voorstel om de regels te verhelderen, kent enkele verbeteringen. Allereerst moeten gelden sneller beschikbaar zijn. Daarnaast moet het nu, na toekenning, binnen twee jaar worden besteed, maar voor 2010 is die periode met een jaar verlengd en binnen twee jaar worden besteed.
Ook de verantwoording moet eenvoudiger worden. “Eén project, één audit”, noemt Van Nistelrooij zijn voorstel. De nationale ministers van Financiën moeten tekenen voor de correcte besteding van de subsidies, vindt de Europarlementariër. “Dan zijn we af van de controle op controle.”
How to?
De belangrijkste vraag voor mensen die hun project graag mede door de EU gefinancierd zien, is nog niet beantwoord. Maandag biedt Gemeente.nu meer inzicht in de weg naar Brussel, in het tweede deel van de serie. Wat is de sleutel tot succes?
Bron: gemeente.nu
Terug