Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Volksverheffing 2.0: werken aan werk in de provincie

Jurjen Sietsema

Werkgelegenheid is ook in de Statencampagne  een ‘hot item’. Zeker voor de PvdA. Wat kan de provincie doen aan het scheppen van werkgelegenheid en op welke groepen moet het werkgelegenheidsbeleid zich richten? Lokaal Bestuur sprak met de Groningse gedeputeerde Yvonne van Mastrigt en met de Statenleden Roeli Goettsch (Drenthe) en  Ali Essousi (Utrecht).

Wie aan Drenthe denkt, denkt anno 2015 niet meteen aan overvloedige bedrijvigheid, wereldveranderende innovatie en werkgelegenheid. Voor veel Nederlanders is Drenthe toch vooral een vakantieprovincie. Onlangs verscheen op internet een (ironisch bedoelde) kaart van Nederland met daarop vooroordelen over Nederlandse steden en provincies. Bij Drenthe staat ‘Wait! People live here? (Wacht! Wonen hier mensen?)’. Hoe duidelijk wil je het hebben?

Provincie als partner

volksverheffing 2 0 roelie goettschDrents Statenlid Roelie Goettsch geeft toe dat het hard werken is aan werkgelegenheid in Drenthe. ‘Nog teveel mensen zitten thuis. Niet omdat ze niet willen werken, maar omdat er gewoonweg geen banen zijn. Internationale productiebedrijven die veertig jaar geleden werk boden aan een groot gedeelte van de Drentse beroepsbevolking, sloten nog voor of rond de eeuwwisseling de poorten. Wat rest is onvoldoende om iedereen aan de slag te helpen.’
De PvdA is in de Drentse Staten coalitiepartij, samen met de VVD. Dat geeft de mogelijkheid om ook echt iets te doen. Roelie: ‘Wij hebben gekozen voor een actieve aanpak. Dat betekent om tafel met alle betrokken partijen in het veld. Werkgevers- en werknemersorganisaties, onderwijs, UWV en het werkvoorzieningschap. Met als belangrijkste vraag, wat hebben jullie, behalve geld, nog meer nodig om deze problematiek aan te pakken? De provincie wil partner zijn in de aanpak van werkloosheid. Niet alleen  geldverstrekker.’
Die aanpak heeft effect. Voor bepaalde groepen. ‘In 2013/2014 hebben wij 500 mensen aan een baan of leer-werkplek geholpen. In de technieksector, de vrijetijdssector en in de zorg. Die laatste ligt misschien vandaag de dag niet zo voor de hand, maar Drenthe vergrijst van alle provincies het snelst. Over drie tot vier jaar is dringend aanvulling nodig in de zorg. Handen aan het bed, met name in de verpleeghuizen.’
De Drentse beroepsbevolking bestaat voor een groot gedeelte uit lager en middelbaar opgeleiden. Veel van die mensen zijn opgeleid voor de klassieke maakindustrie. Een groep die aandacht nodig heeft, maar ook kansen heeft. ‘In een stad als Emmen zijn veel werkzoekenden en weinig banen. Omdat Emmen dichtbij de Duitse grens ligt en in Duitsland op dit moment werk genoeg is, kijken we nadrukkelijk naar mogelijkheden over de grens. Er zijn de laatste tijd zestien mensen opgeleid tot elektrotechnicus die in Duitsland gaan werken. Dat is een begin.’

Dankzij het gildesysteem draag je ervaring over op jongeren

‘Toch zijn er nog dingen die aandacht verdienen. Zaken als sociale zekerheid en hypotheekrenteaftrek zijn in Duitsland  anders geregeld. Wij willen als provincie, met hulp van Den Haag en Brussel, een regierol in het op elkaar afstemmen van internationale regelgeving, zodat het voor Nederlandse werknemers gemakkelijker en aantrekkelijker wordt om over de grens te gaan werken. Drenthe mag wat ons betreft een experimenteerregio worden. Op dit moment hebben we al een projectbureau dat, op microniveau, bezig is om banen te realiseren. De eerste resultaten zijn er al, in de agrosector. Bovendien zien wij veel in het gildesysteem zoals ze dat in Duitsland kennen. Daarbij laat je mensen met langdurige ervaring, voordat ze van de arbeidsmarkt verdwijnen, hun kennis en praktijkvaardigheden overdragen op jonge mensen.’
Is Drenthe ook een aantrekkelijke plek voor hoger opgeleiden? ‘Onlangs hoorde ik van een diervoederfabriek in de buurt van Coevorden dat het ze amper lukt om hbo’ers te krijgen, terwijl ze wel vacatures hebben. Wij als provincie zullen ons nog meer moeten inspannen om ook jonge hoog opgeleide mensen te overtuigen van het feit dat Drenthe een aantrekkelijke plek is om zich te ontwikkelen en om te wonen. Daarvoor zetten we Marketing Drenthe in. Bovendien sluiten we aan bij de topsectoren. In Emmen bij de chemie en in Assen en Dwingeloo bij de sensortechnologie. Ook in bestuursstad Assen is er tussen nu en vijf jaar behoefte aan nieuwe aanwas in beleidsgerichte functies. Er zijn dus kansen. Maar al met al vraagt het om constante aandacht en een lange adem.’

Groningen

volksverheffing 2 0 yvonne van mastrigtIn de provincie Groningen wordt de laatste jaren hard gewerkt om het tij van de werkloosheid te keren. Volgens gedeputeerde Yvonne van Mastrigt heeft de provincie het dal dan ook gehad. De weg omhoog is inmiddels weer gevonden. ‘Als provincie hebben we de laatste tijd bijvoorbeeld ingezet op de financiering van economische initiatieven op een breed vlak. We hebben fondsen in het leven geroepen, kredietunies ondersteund en een laagdrempelig innovatief en duurzaam subsidie instrument ontwikkeld waarmee bedrijven met kleine initiatieven gemakkelijker subsidie kunnen krijgen.’
Ook duurzaamheid en vergroening zijn belangrijke thema’s. ‘Na het faillissement van aluminiumproducent Aldel in Delfzijl zijn we aan de slag gegaan met de vergroening van de chemische sector in het haven- en industriegebied Delfzijl/Eemshaven. We hebben daar inmiddels een flinke impuls aan gegeven. Dat lokt investeerders en bedrijvigheid. Zo wordt er bijvoorbeeld groots geïnvesteerd in het opleiden en sterker maken van werknemers. Het thema waar ik mij het meeste zorgen over maak. Hoe laat je werknemers zich weer verantwoordelijk voelen voor hun eigen ontwikkeling zodat ze sterker worden en mee kunnen in een steeds veranderende arbeidsmarkt? Volksverheffing, maar dan 2.0. Veel werknemers die in de maakindustrie werken hebben de afgelopen 20 jaar weinig ontwikkeling doorgemaakt. Hun baas betaalde dat niet of het speelde in hun eigen leven en denken geen rol. Mensen moeten het weer gewoon gaan vinden om een cursus te volgen. Om, zelfs in hun vrije tijd, naar school te gaan. Een eenmaal behaald diploma is niet altijd waardevast. Voortdurende scholing, het up-to-date houden van kennis en vaardigheden. Dat is waar we groots op inzetten.’
‘Daarnaast is er een stormachtige ontwikkeling gaande op het gebied van informatietechnologie en ‘Big Data’. Bedrijven als IBM en Siemens hebben de weg naar Groningen weten te vinden. Dat zijn bedrijven die met name voor hoogopgeleiden veel werkgelegenheid meebrengen. Wij als PvdA’ers denken misschien vaak dat investeren in hoger opgeleiden niet telt voor onze achterban. Maar investeren in deze groep betekent ook dat je, in het kielzog, veel werk creëert voor mbo’ers en lager opgeleiden.’
Mooie ontwikkelingen in de stad Groningen en in de haven van Delfzijl, maar hoe zit het met zorgenkindje Oost-Groningen? De regio die in de loop van de vorige eeuw van een trotse industriestreek veranderde in een gebied dat treurige lijstjes over sociale problematiek aanvoert? Hoe staat het hier bijvoorbeeld met grensoverschrijdende initiatieven? ‘Die zijn er inmiddels, en ze zijn ook succesvol. Laatst zijn 20 installateurs die hier uit de kaartenbakken kwamen van een diploma voorzien en in Duitsland aan de slag gegaan. Ze hebben inmiddels vaste contracten. Het kan dus wel. Maar andersom ook. Je kunt bijvoorbeeld uitlokken dat de bekende Meyer Werft in Papenburg aan de Eems (bouwer van grote cruiseschepen, red.) componenten in Nederland laat bouwen.’
Het is voor de PvdA niet altijd eenvoudig om andere partijen mee te krijgen in het enthousiasme voor een progressieve aanpak van werkloosheid. ‘Een partij als D66 profileert zich heel duidelijk als de partij voor de hoger opgeleiden. Zij vinden het lastig om na te denken over initiatieven voor de mensen waar wij  voor staan. De VVD, die ondernemerschap traditioneel hoog in het vaandel heeft, komt samen met ons best een eind. De SP is een heel ander verhaal. Zij willen alles eerst goed doorrekenen omdat ze bang zijn dat wij anders euro’s aan het verbrassen zijn.’
‘De successen die er in Groningen zijn behaald, zijn helaas nog niet allemaal zichtbaar voor het grote publiek. Dat is ook de reden waarom ik nog vier jaar door wil gaan. Ik wil nog even doorknokken en dan ben ik er van overtuigd dat het thema van de volgende verkiezingen zal zijn: waar halen we in godsnaam al die mensen vandaan om het werk hier te doen? Over vier jaar is deze problematiek met de verkiezingen precies andersom.’ 

Utrecht

volksverheffing 2 0 ali essousiAli Essousi is Statenlid voor de PvdA in Utrecht waar de partij in de oppositiebanken zit. ‘Je kunt meer als je aan de knoppen draait, maar toch hebben we de laatste tijd op eigen kracht al een paar belangrijke successen behaald.’ De problemen in de provincie Utrecht zitten vooral in de koppeling onderwijs-arbeidsmarkt, zegt Ali. ‘Er is een enorm tekort aan stageplaatsen en werkervaringsplekken. Wij als PvdA willen dat de provincie een stageplan opstelt. Wij denken dat het mogelijk moet zijn om per jaar tweeduizend stageplaatsen te realiseren.  Je zit tenslotte als provincie wekelijks om tafel met gemeenten en het bedrijfsleven. Voor dat voorstel hebben we de handen op elkaar gekregen. Onze motie is aangenomen.’
De PvdA in de provincie Utrecht zet zich daarnaast in voor de zogenoemde moderne maakindustrie.
‘In deze provincie gaat het al lang niet meer over de productie aan de lopende band in fabrieken. In de moderne maakindustrie hebben we het over kennis, diensten en innovatie en de vertaling daarvan naar producten die de vragen van de toekomst het hoofd kunnen bieden. Een voorbeeld is duurzaamheid. Er loopt op dit moment een aantal projecten voor het ontwikkelen van energiezuinige woningen. Die projecten zorgen voor een nieuw soort werkgelegenheid op mbo-niveau bij het ontwikkelen van deuren enzovoort. Daarbij komen structurele zaken als onderhoud en dergelijke, die door lager opgeleiden kunnen worden gedaan.’
‘Een ander voorbeeld is de zorg. Demografische ontwikkelingen en de veranderingen in de zorg vragen om anders na te denken over de zorgeconomie. Daar proberen we op in te spelen door het levensbestendig maken van woningen. Je lost dan niet alleen het element zorg op maar creëert tegelijkertijd werkgelegenheid.’

De PvdA heeft, anders dan D66, oog voor lager opgeleiden

Daar waar in provincies als Groningen en Drenthe de focus al veel sterker ligt op de onderkant van de arbeidsmarkt, leek Utrecht zich tot voor kort vooral te richten op de overvloed aan hoger opgeleiden die de stad en de provincie bevolken. ‘Vooral de topsectoren profiteerden van de potjes die er voor financiering of cofinanciering waren. Daardoor kwamen ROC-studenten veel minder mee met innovatieve ontwikkelingen. Wat ons betreft zit daar ook de rol van de overheid: het koppelen van hoger en lager onderwijs. Wij willen mbo’ers daarom ook een grotere rol geven in de economische groei die we hier gaan meemaken. In de toekomst heb je die handen ook gewoon nodig.’
Net als in Groningen, is het ook in Utrecht vooral D66 dat zich opwerpt als hoeder van de hoger opgeleide, met bijzonder weinig boodschap aan lager en middelbaar opgeleiden. ‘Wij laten, samen met de SP, hier een duidelijk tegengeluid horen.’ Dat resulteerde in de provincie Utrecht in een zogenoemde mbo-incubator. Een proeftuin waarbij een ROC, in dit geval samen met een ziekenhuis, mbo-studenten de kans geeft om te proeven aan ondernemerschap en innovatie. Dit project is uniek in Nederland. Andere incubators, zoals in Leiden, Delft en Eindhoven, zijn gekoppeld aan wetenschappelijk onderwijs. Deze juist niet. Hij is er gekomen dankzij onze inzet. Iets waar we best trots op zijn. Wat dat betreft hoop ik dat we de komende periode weer in de coalitiebanken zitten, zodat we nog meer kunnen bereiken. Juist voor deze groep.’  

Uit publicatie Lokaal Bestuur, Jaargang 39 nr. 1 Maart 2015
Reageer

Verder in deze uitgave van Lokaal Bestuur
Jaargang 39 nummer 1 maart 2015:

Lees deze artikelen in Lokaal Bestuur:

download pdf word nu abonnee