Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Vanaf maart bestaat in Groningen de basisbaan

Marianne Kock

Het is een van de meest opvallende aanbevelingen die de WRR in haar recente rapport Het betere werk doet: het pleidooi voor de basisbaan. In plaats van een uitkering krijgen mensen die geen kans hebben op de arbeidsmarkt en vaak al jaren thuiszitten een basisbaan. Daar worden ze zelf beter van en ze leveren een waardevolle bijdrage aan onze samenleving.

Er is werk genoeg. Met name in de wijken, bij sportverenigingen en op scholen blijven nu veel werkzaamheden liggen of worden ze er als klussen bijgedaan door de toch al overbelaste zorgverleners of leerkrachten. De basisbaan biedt uitkomst en is altijd aanvullend op het reguliere werk. Van verdringing mag geen sprake zijn, vindt de WRR. Het gaat om extra werkgelegenheid.

De basisbaan biedt perspectief voor mensen die langdurig in de bijstand zitten

Voor mensen die al lange tijd uitzichtloos in de bijstand zitten, biedt de basisbaan bovendien perspectief. Niet alleen gaan ze het minimumloon verdienen en er financieel op vooruit, ook is het hebben van een baan goed voor de gezondheid en het algemeen welzijn. Mensen die werken hebben meer sociale contacten, staan over het algemeen sterker in hun schoenen en hebben meer het gevoel nuttig bezig te zijn.

Basisbaan bestaat al

Nieuw is het idee van de basisbanen niet. Eerder kende Nederland al de Melkertbanen. Meer recent diende de Groningse PvdA samen met de SP en GroenLinks in 2017 een motie in om te kijken of de basisbaan in kan worden gevoerd. Met succes: per 1 maart van dit jaar bestaat in Groningen de basisbaan voor werkzoekenden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.

Doorstroming is mooi, maar geen doel op zich

In tegenstelling tot de Melkertbanen is er in Groningen bewust voor gekozen om geen doorstroomdoelstelling op te nemen, zegt verantwoordelijk wethouder Carine Bloemhoff. ‘Als ze uitstromen naar ander werk is dat mooi, maar het is niet de primaire doelstelling van het project. Voor ons is het project geslaagd als we de mensen een betaalde baan kunnen bieden waar ze nuttig werk verrichten. Hierbij valt te denken aan werkzaamheden die bijdragen aan de leefbaarheid in de wijken. Dit in plaats van dat ze thuis zitten, zoals soms al jarenlang het geval is.’

De kosten van de basisbanen bedragen € 700.000 per jaar. Van dat bedrag kan de gemeente 50 mensen tegen minimumloon een contract aanbieden. De uiteindelijke kosten liggen lager. Niet alleen vervallen de bijstandsuitkeringen, ook is de verwachting dat de rekening voor re-integratie, schuldhulpverlening en zorg door de invoer van de basisbanen lager uitvalt. 

Schakelkans

De basisbaan is niet voor iedereen geschikt. Voor mensen die een iets grotere kans hebben op de arbeidsmarkt, heeft Groningen de ‘Schakelkans’ ontwikkeld. Anders dan de 50 basisbaners maakt deze groep wel kans op een baan, die alleen vaak een tijdelijk karakter heeft. Doordat de participatiewet hier niet goed op aansluit, het heel ingewikkeld is om te regelen en zo’n tijdelijk contract behoorlijk onzeker is, durft deze groep het vaak niet aan.

Met de ‘Schakelkans’ hoopt Bloemhoff daar verandering in te brengen. ‘Schakelkans houdt in dat iemand tijdelijk aan de slag gaat bij een werkgever zonder dat de bijstandsuitkering wordt stopgezet. Gedurende deze periode betaalt de werkgever het salaris aan de gemeente en wij betalen gewoon de uitkering. Boven op de uitkering keren we een toeslag van € 2,- per gewerkt uur uit. Dat is wat maximaal mag volgens de wet.’

Werkgever betalen bovendien het minimumloon, zodat er ook hier geen sprake is van verdringing. Het geld dat de gemeente overhoudt aan de vergoeding van de werkgever wordt besteed aan de opleiding van de medewerker. Op deze manier is de stap voor de werkzoekende minder groot en krijgt de werkgever maximaal een half jaar de tijd om te beoordelen of de stap naar een contract gezet kan worden.

Inmiddels zijn de eerste resultaten binnen, zegt Bloemhoff. ‘In de pilot zijn er 97 kandidaten bemiddeld waarvan er 40 volledig zijn uitgestroomd en 12 gedeeltelijk. Dit zijn natuurlijk prachtige resultaten! Vandaar ook dat we er mee doorgaan.’

 

Natuurlijk zou het goed zijn als de participatiewet verbeterd wordt. Maar Groningen bewijst dat je ook met de huidige wet mogelijkheden hebt om het leven van mensen die langdurig in de bijstand zitten te verbeteren. Daarom heeft het CLB twee voorbeeldmoties gemaakt, waarmee je jouw college kan vragen om een onderzoek naar of invoering van de basisbaan. De voorbeeldmoties vind je hier

 

Afbeelding: William Hoogteyling | Hollandse Hoogte

Uit publicatie Nieuwsbrief, 26 januari 2020

Gerelateerde artikelen:

Jacqueline Kalk

Column Jacqueline: Crossen voor de verkeersveiligheid

Lees artikel

Kirsten Verdel

Nieuwe Wet verplichte ggz goede stap, maar probleem met verwarde personen blijft

Lees artikel

Marianne Kock

Met het kwijtschelden van problematische schulden helpt Arnhem haar inwoners echt

Lees artikel