Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Tiny houses in opkomst

Jurjen Sietsema

Met een minimum aan spullen wonen in een huis dat maar een paar vierkante meter groot is en dat op energiegebied bovendien geheel zelfvoorzienend is. Het is de droom die de basis vormt voor de ‘tiny house movement’. Tiny houses zijn in opkomst. Niet alleen in de grote steden, maar ook op het platteland. Hoe valt deze opkomst te verklaren? En zou het een oplossing kunnen zijn voor de overspannen huizenmarkt?

De tiny house movement is komen overwaaien uit de Verenigde Staten waar steeds meer jonge mensen, om met name financiële redenen, afzien van het kopen van een regulier huis. Dertig jaar vastzitten aan een schuld die tot de helft van je inkomen opslurpt is voor deze groep geen optie, terwijl de hypotheeklast voor een tiny house vaak nog geen € 70.000 bedraagt.

In het midden van het Friese dorp Hurdegaryp in de gemeente Tytsjerksteradiel staan inmiddels vijf van deze tiny houses. Eén van de bewoners is Gerard Dijkstra (27). Dijkstra besloot na een druk leven in het midden van het land terug te keren naar zijn geboortedorp. Daarnaast is hij één van de oprichters van het bedrijf Millhome dat onder meer de huisjes in Hurdegaryp bouwde. ‘De wil is er vaak wel, maar toch gaat het moeizaam. Het is nieuwe materie, ook voor gemeenten.’

Toen hij in zijn eigen gemeente aanklopte, keken ze Dijkstra dan ook eerst even gek aan. ‘Maar ik werd wel meteen welkom geheten met een kop koffie. Ik heb ze verteld dat ons bedrijf tiny houses bouwde en dat ik graag binnen de gemeente in zo’n tiny house wilde wonen. Eigenlijk reageerden ze meteen enthousiast: niet defensief uitleggen waarom het niet zou kunnen, maar meteen samen gekeken naar wat de mogelijkheden waren en hoe ze mij konden helpen. We hebben samen een presentatie gehouden voor de buurt en zijn met de Rabobank gaan praten over de mogelijkheden voor een hypotheek. Dat bleek gelukkig te kunnen.’

Dijkstra: De gemeente moet vooral meedenken

‘De gemeente is dus actief mee gaan denken en dat is wat enorm belangrijk is,’ zegt Dijkstra. De gemeente hoeft niet meteen de kar te gaan trekken, maar kan wel de voorwaarden scheppen. ‘Meedenken over bijvoorbeeld de locatie is enorm belangrijk. Je hebt een woonbestemming nodig, maar tiny houses passen niet altijd binnen een wijk. De gemeente kent zijn grond het beste. De stedenbouwkundige van de gemeente en de verantwoordelijke wethouder voor bouwen en wonen kunnen daarin een grote rol spelen. Omdat het om kleine woningen gaat, is het net iets anders. Dat vraagt om een nieuwe visie.’

Tussen romantiek en noodzaak

Eén van de grotere gemeenten die vooroploopt in de bouw van tiny houses is Almere. Wethouder Tjeerd Herrema ziet de beweging als een hang naar vrijheid van instituten (zoals banken) en naar betaalbaar wonen. ‘Het heeft iets romantisch. En wat is klein? In Amsterdam woon je soms op een vergelijkbare oppervlakte voor een prijs die vele malen hoger ligt.’

In Almere-Poort staan inmiddels tiny houses en voor een andere plek schreef Herrema een prijsvraag uit. ‘Met de vraag hoe je tiny houses kan inpassen in een stedelijke omgeving. De zestien prijswinnaars kunnen hun ideeën in een soort minidorp in de praktijk brengen. Dat levert hele diverse en creatieve ontwerpen op.’

De krapte op de woningmarkt dwingt de stad ook om flexibel te zijn, zegt Herrema. ‘Deze discussie is natuurlijk ook ontstaan doordat statushouders in Almere een plek moeten hebben. En hoewel de wachtlijsten voor de sociale huur nog niet zo lang zijn als in Amsterdam, is de druk ook hier erg hoog. Je gaat dus op zoek naar alternatieven, zoals kleine en flexibele woningvormen die snel gebouwd kunnen worden.’ Met tiny houses heb je meer keuzevrijheid, stelt Herrema. ‘Als je niets te kiezen hebt en je afhankelijk bent van woningcorporaties dan heb je geen keuze en moet je lang wachten op een betaalbare woning. Met de tiny houses kunnen we dat voor een gedeelte opvangen.’

Herrema: Met de krapte op de woningmarkt moet je flexibel zijn

Voor de financiering van de woningen ziet Herrema een belangrijke rol weggelegd voor diezelfde woningcorporaties. ‘Die zijn wat mij betreft nog te veel gericht op vastgoed in plaats van op de functie daarvan. Als mensen met een laag inkomen zelf een tiny house zouden kunnen laten bouwen en daarmee bijdragen aan de doelstelling van de corporatie, waarom dan niet?

Waarom kunnen corporaties alleen maar huizen aanbieden en niet faciliteren, zodat mensen zelf het heft in eigen handen kunnen nemen?’ Volgens de wethouder zijn het met name de mensen aan de bovenkant van de sociale huur die tiny houses kunnen betalen. ‘In Den Haag en in andere steden zijn al voorbeelden waarin vooral deze groep een eigen huis heeft.’

Beren op de weg

Ook in Heerenveen denken ze na over tiny houses, zegt raadslid Jurjen Meijer. ‘Het begon voor mij eigenlijk uit een persoonlijke frustratie. Ik zat alleen in een vrij grote sociale huurwoning en wilde graag kleiner gaan wonen. Via de woningstichting kon ik geen kleinere woning krijgen. Huur in de vrije sector is er hier vrijwel niet en omdat ik namens een detacheringsbureau werk, zit een hypotheek er ook niet in. Een tiny house was dus een mooie uitkomst geweest.’

Met dat in het achterhoofd besloot Meijer een proefballonnetje op te laten. ‘Daar kreeg ik veel positieve reacties op van jonge mensen. Zij bevestigden dat tiny houses voor hen een uitkomst zouden zijn. Vooral jonge zzp’ers en mensen die aan het begin staan van hun loopbaan. Mensen met potentie die zich niet willen of kunnen vastleggen op een hypotheek of die teveel verdienen om voor een sociale huurwoning in aanmerking te komen.’

Maar toen Jurjen met zijn pleidooi kwam aanzetten tijdens de fractievergadering, waren de reacties niet onverdeeld positief. ‘Als het hier over kleine huisjes gaat, denkt men vrij snel aan de spitketen waar de arme bevolking vroeger in woonde en waartegen Domela Nieuwenhuis zich al verzette. Maar toen ik uitlegde dat een tiny house een zeer hoogwaardige woonvorm is en het in feite om een woonboot op het droge gaat, ging de fractie om. Ze zijn nu zelfs zo enthousiast dat ze het in de raad willen brengen.’ Daar verwacht Meijer meer tegengas.

Meijer: Ik verwacht wel tegenstand

‘En ook buiten de raad zal het lastig worden. Woningstichtingen kijken vooral naar hun eigen kapitaal en ook makelaars staan niet direct te springen. Doordat ze zo goedkoop zijn, kan het invloed hebben op de prijs van andere woningen.’ Voordat Heerenveen wordt volgebouwd met tiny houses zal daar dus eerst goed naar moeten worden gekeken. ‘Ook de locatie kan een lastige worden. We hebben net als andere gemeenten te maken met onze grondposities. Het zou mooi zijn als het in de buurt van voorzieningen zou kunnen.’

Daarnaast bouw je volgens Meijer voor mensen met een duidelijke levens- en woonvisie en moet je vooral kijken naar wat zij willen. ‘Misschien willen zij wel helemaal zelfvoorzienend zijn en hebben ze die voorzieningen in de stad helemaal niet nodig. Dan kun je kijken naar een uitbreidingslocatie bij je gemeente.’

Geen alternatief voor reguliere bouw

En je moet niet uit noodzaak bouwen, zegt Meijer. ‘Wat dat betreft verschil ik van mening met Tjeerd Herrema. Tiny houses zijn niet geschikt voor statushouders en ook niet als reguliere sociale woningbouw. Daar moet je reguliere woningen voor bouwen. Tiny houses bouw je voor een nieuwe generatie met andere behoeften.’

Gerard Dijkstra sluit zich aan bij Meijer. ‘Tiny houses zijn niet voor iedereen. Je moet het prettig vinden om op een relatief klein oppervlak en zonder veel spullen te willen leven. Veel bewoners zijn ook erg digitaal ingesteld. Boeken en cd’s staan niet meer in de kast maar op de laptop, in de cloud. Leven in een tiny house is een bewuste keuze en je hebt er een zekere discipline voor nodig. Ik weet niet of iedereen die kan en wil opbrengen.’

 

Afbeelding: Kees van de Ven | Hollandse Hoogte

Uit publicatie Lokaal Bestuur, Jaargang 41 nr. 3
Reageer

Gerelateerde artikelen:

Carry Cramer, Bulent Isik, Pim van Kampen, Maarten van der Laan, Anita van Ham

Toeristen in sociale huurwoningen: ja of nee?

Lees artikel

Jan Erik Keman

Succesvol integreren in een containerwoning

Lees artikel

Albert de Vries

Beschikbaar, betaalbaar & zeggenschap

Lees artikel