Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Oude glorie: Aad Burger (88)

Jan Erik Keman

Gesprekken met voormalige PvdA-bestuurders uit gemeente en provincie over toen en nu, en met jonge PvdA’ers over politiek en toekomst.

Normen en waarden. Iedereen heeft er de mond vol van, zegt Aad Burger. Op zich niks mis mee. ‘Toen André van der Louw in de jaren zeventig een stuk in S&D schreef en beweerde dat de sociaal-democratie gestoeld is op vrijheid en gelijkheid, ben ik in de pen geklommen. Ja, die waarden zijn heel belangrijk, maar zonder broederschap geen solidariteit.’

‘En zo denk ik er nu nog steeds over. De campagne draaide op een verkeerde manier om fatsoen. Niet hoe je het zelf doet, je eigen morele kompas, maar dat het bij de ander aan fatsoen zou ontbreken, is de strekking van wat je nu hoort.’ En dat is nu juist hoe het niet moet, volgens de in 1963 lid geworden Burger. ‘Volgens mij moet je juist niet beginnen anderen de maat te nemen, maar jezelf. Echte beschaving is je bewust zijn van je eigen tekortkomingen, luisteren naar de ander en er samen proberen uit te komen.’

Diversiteit

‘Zelf heb ik dat ook moeten leren. Als gewestelijk voorzitter in Utrecht was ik verantwoordelijk voor het opstellen van de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer en het contact met de kandidaten. Een uiterst lastig proces, waarbij er hoe dan ook mensen teleurgesteld gaan worden. Zo ook een jongere partijgenoot, die had verwacht hoog op de lijst te komen. Desalniettemin was mijn eerste reactie: “Zeur niet zo, dat hoort er nou eenmaal bij.”’ Maar al snel begon het te knagen. ‘Wat als ik het zelf was geweest?’

Toen Burger die vraag stelde, was er eigenlijk maar één antwoord mogelijk. ‘Ik had dat zonder twijfel buitengewoon naar gevonden. dus restte mij slechts excuses over de gang van zaken.’ Later konden de twee het goed vinden, ook al waren ze het niet altijd eens. Een van de redenen, waarom ik me altijd thuis heb gevoeld bij de PvdA is precies dat. Over het doel van een solidaire samenleving zijn we het eens, maar je mag best van mening verschillen. Als christen denk ik over een aantal ethische kwesties bijvoorbeeld soms anders dan mensen met een humanistische achtergrond.’

Als brede volkspartij was de PvdA een plek waar die verschillende gezindten samenkwamen. Was, want een te sterke fractiediscipline werkt bijvoorbeeld benauwend, zegt Burger. ‘In de jaren zeventig had je de discussie over de NATO. Dat ging over fundamentele vragen. De pacifisten en aanhangers van Nieuw Links tegenover de wat “rechtsere” Van der Stoel. En dat kon allemaal in één partij.’ Nu zou dat ondenkbaar zijn. ‘Een Kamerlid, dat aangeeft ergens principiële bezwaren tegen te hebben, is dissident en wordt weggekeken.’

Bezieling

Het ontbreekt daardoor vaak aan bezieling. Terwijl dat volgens Burger wel essentieel is. Als politicus, maar toch vooral als mens. Mensen in nood help je. Op dit moment zie je dat weer gebeuren, gelukkig. Alle vrijwilligers, die vluchtelingen bijstaan.’ Het doet Burger denken aan zijn eigen ervaringen. ‘Tijdens de Vietnamoorlog vroeg de dominee wie een steentje kon bijdragen. Wij wilden dat wel en namen de zorg van een gezin op ons. In het begin was dat heel lastig: ze spraken alleen Vietnamees en Chinees. Maar desondanks wisten we al gauw een band op te bouwen.’

Toch is er in de omgang met vluchtelingen wel het een en ander veranderd. Zo werden de Vietnamezen door het kabinet-Den Uyl hierheen gehaald en met open armen ontvangen. ‘Dat was vanzelfsprekend. Je deed dat gewoon. Een beetje zoals de Canadese regering nu handelt: vluchtelingen uitnodigen en actief helpen om een bestaan op te bouwen. Ook de Utrechtse PvdA-fractie maakt zich sterk voor mensen in nood. Zij willen bijvoorbeeld ook vluchtelingen zonder status opvangen.’

Landelijk is er helaas een andere houding. ‘Den Haag laat die mensen aan hun lot over in de vluchtelingenkampen. En als ze hier al aankomen, zeggen ze: “Zoek het zelf maar uit.”’ Dat die houding succesvolle integratie in de weg kan staan, is volgens Burger wel helder. Jammer, zeker ook omdat het in het verleden dus anders ging. ‘Juist, omdat we ze niet in de steek lieten en ze actief bijstonden in de zoektocht naar een baan, werden ze sneller een van ons. Uiteindelijk zijn we zelfs vrienden geworden.’

Activisme

Natuurlijk is regeren compromissen sluiten. ‘Maar daarbij mag je niet uit het oog verliezen voor wie of wat je het doet. Een te bestuurlijke benadering vind ik daarom verkeerd. Je moet weten wat er speelt en waar mensen zich zorgen over maken. Toen ik raadslid was, konden burgers gemakkelijk bij ons terecht. Als ze zich benadeeld voelden, klopten ze aan bij de commissie van beroep en hielpen wij ze als raadsleden verder.’

‘Heel activistisch eigenlijk. Utrechters, die bijvoorbeeld problemen met hun woningcorporatie hadden, wisten ons te vinden. Helaas heeft het college van B&W dat onder het mom van professionalisering bij de ambtenaren onder gebracht. Hierdoor is de afstand tussen inwoners en raadslid toegenomen. Nu zie je, dat de ombudsteams binnen de partij dat oppakken. Positief, maar niet genoeg.’

Solidariteit, ook internationaal

‘Dat activistische mis ik nu een beetje bij sommige volksvertegenwoordigers. Het mag allemaal wat feller. Een linkse partij zal altijd de grenzen van het haalbare moeten opzoeken. Laten zien waar de PvdA staat, en er rondweg voor uitkomen, dat het onze humanitaire plicht is om Syriërs op te vangen. Je niet verschuilen achter een onwillige coalitiepartner of je laten gijzelen door een populistische extremist. Solidariteit houdt niet op bij de landsgrenzen. Als ik tijdens mijn werkzaamheden voor de stichting Morele Herbewapening (heet nu Initiatives of Change red.) één ding heb geleerd, is het wel dat een betere wereld bij jezelf begint.’

Het zijn die sociaal-democratie waarden van solidariteit en barmhartigheid, die Burger al een even lang met zich meedraagt. ‘Mijn ouders kwamen uit een protestant-christelijk milieu en stemde gewoontegetrouw CHU. Maar net voor de oorlog raakten zij bezield door het idee van het doorbreken van de oude zuilen. Bij de eerste verkiezingen na de bevrijding werden ze beiden lid van de SDAP. De PvdA moest immers nog worden opgericht.’ 

 

Afbeelding: Jan Erik Keman 

Uit publicatie Lokaal Bestuur, Jaargang 41 nr. 1 April 2017
Reageer

Gerelateerde artikelen:

Leonie Wildeman

Jong Talent: Constantijn Jansen op de Haar

Lees artikel

Leonie Wildeman

Jenny Sleurink-Rabbinge (78)

Lees artikel

Jan Erik Keman

Oude Glorie

Lees artikel