Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Ook waterschappen voelen Haagse bezuinigingen

Els Rutting, Reinie Kaas e.a.

Wat betekent de Rijksbegroting voor jouw gemeente, provincie of waterschap, vroegen we in het vorige nummer van Lokaal Bestuur aan drie PvdA’ers. Waterschapsbestuurder Aad Wiegman van hoogheemraadschap Delfland zei ‘in grote lijnen tevreden’ te zijn over de Haagse plannen en cijfers. ‘Er is veel inzet voor goed waterbeheer. Financieel worden we niet erg getroffen. Wij hebben natuurlijk ook relatief minder last van bezuinigingseffecten dan gemeenten, doordat het grootste deel van onze inkomsten uit onze eigen heffingen komt.’ Dit artikel leverde de  volgende reacties op. 

Foto Nationale Beeldbank

We zijn het eens met Aad Wiegman van hoogheemraadschap Delfland, die in Lokaal Bestuur zegt dat de waterschappen worden ontzien bij de Rijksbegroting voor 2014. En dat is maar goed ook! Het beeld dat de waterschappen in een luxepositie zitten met deze minister en de eigen belastingheffing is een zeer onvolledig beeld en dat willen we hierbij rechtzetten.
In het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) met het Rijk is afgesproken dat de waterschappen fors gaan bijdragen aan de investeringen voor het hoogwaterbeschermingsprogramma. De bijdrage loopt op van 80 miljoen euro dit jaar tot 180 miljoen euro in 2015. Voor een waterschap als Rivierenland betekent dit een jaarlijkse extra last van 10 miljoen euro! Verder is de rijksbijdrage aan de muskusrattenbestrijding vervallen en hebben we als waterschap uiteraard ook last van de financiële crisis. Volgens Europese richtlijnen moeten de banken hun financiële positie versterken. Dat geldt ook voor de Waterschapsbank. Het gevolg is dat de jaarlijkse dividenduitkering van enkele miljoenen euro’s per waterschap is komen te vervallen.

Kwijtscheldingsbeleid

Gelukkig hebben we een actief kwijtscheldingsbeleid, waardoor de financieel minder draagkrachtigen worden ontzien. Zoals Aad Wiegman in het interview ook zegt, betekent dit echter een toenemende lastenverzwaring voor de rest van de bevolking. Natuurlijk blijven wij ons ervoor inzetten dat aan het kwijtscheldingsbeleid niet wordt getornd. Een schone taak voor de PvdA-bestuurder, maar je kunt niet om de financiële gevolgen heen.
In het genoemde bestuursakkoord is afgesproken dat we de lasten niet afwimpelen op de belastingbetaler en dat de tariefstijging beperkt dient te blijven. Onder de hierboven beschreven omstandigheden is dat een grote opgave. De waterschappen staan voor verantwoord waterbeheer en veiligheid onder moeilijke financiële omstandigheden. Dat is het echte beeld van de waterschappen.

Els Rutting, DB-lid waterschap Rijn en IJssel
Gerard Nieuwenhuis, AB-lid waterschap Rivierenland

***

Op het interview met Aad Wiegman in het artikel ‘Haagse cijfers lokaal vertaald’ willen we graag een aanvulling geven, want de waterschappen zijn nog steeds bezig met de invulling van eerdere rijksbezuinigingen.
Wat Aad niet heeft gezegd, maar wat een forse rol speelt, is de uitvoering van het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW), waarbij is afgesproken dat de waterschappen een taak hebben bij het aanpakken van zeespiegelstijging, bodemdaling en veranderend klimaat. De waterschappen storten daarvoor in het Deltafonds een bedrag van 100 miljoen euro over de jaren 2011-2013, verhoogd met 50 miljoen euro voor 2014 en vanaf 2015 totaal 200 miljoen euro per jaar. Daarbij komt de overdracht van de muskusrattenbestrijding, die werd gefinancierd uit het Provinciefonds, maar nu geheel door de waterschappen moet worden opgebracht.
Voor het hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) betekent dit een stijging van de kosten met 7,2 miljoen euro in 2013, voor 2014 11,7 miljoen euro en vanaf 2015 zelfs  16,2 miljoen euro. Voor de muskusrattenbestrijding is dan nog eens 1,7 miljoen euro begroot. Het kan niet anders of dit gaat zich vertalen in de tarieven, want ook de eigen wettelijke taken moeten worden uitgevoerd. Dat de Tweede Kamer daarbij dan uitspreekt dat de tarieven niet mogen stijgen, is wel erg gratuit.

Kostbare verplichting

En dan zijn er ook nog nieuwe beleidsmatige ontwikkelingen. De eerste is de Kaderrichtlijn Water. Dit is een op zichzelf goede,  maar kostbare door Europa opgelegde verplichting om te zorgen dat het water schoner wordt. In het NBW is vervolgens afgesproken dat de waterschappen een grotere rol krijgen in de grondwaterbescherming en het vaarwegbeheer, terwijl er ook een grote hoeveelheid rijkswateren door de waterschappen overgenomen zullen worden.
De in het NBW afgesproken ontschotting tussen de watersysteemheffing en de zuiveringsheffing is helaas niet wettelijk verankerd! De hierboven genoemde meerkosten voor de watersysteemheffing kunnen dus niet worden opgevangen met verwachte mindere uitgaven voor de zuivering via efficiencyvoordelen in de samenwerking tussen gemeenten en waterschap in de afvalwaterketen. Wat voor de burger mede een rol speelt is, dat de watersysteemheffing en de zuiveringsheffing niet inkomensafhankelijk worden geïnd. Gelukkig hebben we het instrument van kwijtschelding, dat ook in ons AGV-coalitieakkoord is verankerd, maar enkele partijen beginnen al te mopperen dat dit nu al 10 procent minder inkomsten gaat opleveren.
Nog een maatregel waar we ook last van zullen hebben is het feit dat uit het Deltafonds de primaire dijken (de dijken van de zee, het IJsselmeer en de grote rivieren) worden opgehoogd en onderhouden. Dat is primair een taak van het Rijk, maar de  waterschappen moeten wel uit hun eigen budget 10 procent van die kosten bijdragen. Een waterschap met veel primaire dijken zal dus óf  moeten bezuinigen op andere taken óf de watersysteemheffing moeten laten stijgen. Terwijl er toch al een forse bijdrage in het Deltafonds wordt geleverd. Dubbel betalen, heet zoiets.
Kortom, misschien is de directe invloed van de huidige Rijksbegroting niet zo heel groot, maar de waterschappen voelen wel degelijk de bezuinigingen van Den Haag.

Reinie Kaas, duo-AB-lid hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV).
Jan Reerink, AB-lid hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden
Leny van Vliet-Smit, fractievoorzitter AGV
Els Gasseling-Boone, AB-lid AGV
Manfred van der Heijde, DB-lid AGV

Uit publicatie Lokaal Bestuur, Jaargang 37 nr. 12 December 2013
Reageer