Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Onverklaarbare verschillen

Jacqueline Kalk

kalkkleinBijna twee jaar na het begin van de decentralisaties heeft de Transitiecommissie Sociaal Domein gesproken: het gaat moeizaam met de ontwikkeling van de lokale verzorgingsstaat. Men pleit daarom voor een zware, onafhankelijke commissie van doeners en denkers die een landelijk, meerjarig programma voor het nieuwe kabinet moet gaan uitwerken. Een commissie van zwaargewichten wil dus dat een nieuwe commissie van zwaargewichten op dit punt het nieuwe regeerakkoord gaat schrijven.

De Transitiecommissie zegt dat Rijk en gemeenten elkaars taal niet spreken, er geen samenhang in de uitvoering is, en de nieuwe praktijkgerichte manier van werken nog niet doorgevoerd is. Op zich is dat ook niet zo vreemd. Gegroeide praktijken en culturen verander je niet zomaar in achttien maanden en het is ook niet erg realistisch om te verwachten dat nog geen twee jaar na de invoering van de decentralisaties de wereld fundamenteel anders is.

Bij de voorbereidingen van de decentralisaties werd van alle kanten gewaarschuwd dat de bezuinigingen op de verschillende deelbudgetten de gewenste cultuurveranderingen in het sociale domein onmogelijk maakten. Samenwerking tussen gemeenten onderling en met zorgaanbieders groeit nu eenmaal makkelijker met voldoende budget. De transitiecommissie signaleert daarnaast een afbrokkelende solidariteit tussen gemeenten vanwege het opvangen van de financiële tekorten door het woonplaatsbeginsel. Bovendien gaat het over het wegvallen van de gespecialiseerde zorg, en het uit beeld raken van jonggehandicapten.

De onderlinge verschillen tussen gemeenten worden steeds groter. Dat is een logisch gevolg van de decentralisaties. In de ene gemeente is een ruimhartiger beleid voor de hulp in het huishouden dan in de andere. Ook de toegang tot zorg en jeugdzorg is per gemeente anders geregeld. Verder zijn er verschillen in de ondersteuning van de mantelzorgers, de aanvullende verzekeringen voor minima, de stads- en kindpassen en ga zo maar door.

De PvdA is altijd voorstander geweest van de decentralisaties, omdat wij er vanuit gaan dat concepten als ‘de zorg dichtbij en in de buurt’ uiteindelijk beter werken dan zorg die centraal vanuit Den Haag geregeld wordt; omdat ouderen het liefst zo lang mogelijk zelfstandig willen wonen in hun eigen vertrouwde omgeving; omdat de lokale overheid mensen met een afstand tot die arbeidsmarkt beter kan helpen bij het vinden van werk; en omdat dit tot slot op de langere termijn uiteindelijk allemaal goedkoper zal uitpakken.

Maar alle goede bedoelingen en intenties ten spijt hebben ook wij geen goed antwoord als de verschillen tussen gemeenten ter sprake komen. Als we moeten uitleggen waarom je in de ene gemeente voor je vader of moeder wel dagbesteding krijgt en in de andere niet. Of waarom je in de ene gemeente wel de voetbalschoenen vergoed krijgt als je in de bijstand zit, en in de buurgemeente niet. Waarom deze verschillen goed zouden zijn voor de mensen die het betreft, valt eigenlijk niet te verklaren. Zeker niet, wanneer je ziet dat de onderlinge solidariteit tussen gemeenten afneemt en dat als gevolg daarvan de gespecialiseerde zorg in bepaalde gemeenten nog verder onder druk komt te staan en bepaalde kwetsbare doelgroepen nog verder uit beeld raken.

Het antwoord dat ‘het nu eenmaal een negatief gevolg is van de decentralisaties, die verder goed zijn voor de mensheid’ is niet voldoende. Een typische reactie vanuit de systeemwereld waar de kiezer (terecht) geen boodschap aan zal hebben. Misschien dat we zelf eens een commissie in het leven moeten roepen die verwoordt waarom de verschillen tussen gemeenten op het gebied van de lokale verzorgingsstaat goed zijn en voor wie dit opgaat.

 

Afbeelding: Jerry Lampen | Hollandse Hoogte

Uit publicatie Lokaal Bestuur, Jaargang 40 nr. 3 November 2016
Reageer

Gerelateerde artikelen:

Jan Chris de Boer

Oplopende tekorten en groeiende wachtlijsten in de jeugdzorg

Lees artikel

Jacqueline Kalk

Column Jacqueline: Saai, eentonig en ongelooflijk slaapverwekkend

Lees artikel

Jacqueline Kalk

Hoop in bange dagen

Lees artikel