Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Ogen en oren van de buurt

Gerard Bovens

Het begon vijf jaar geleden heel bescheiden. Drie inwoners van Lansingerland, een Vinex-gemeente in Zuid-Holland, gingen zich inzetten voor veilige buurten. Sindsdien groeit Buurttoezicht als kool. Inmiddels zijn er al 300 vrijwilligers actief in achttien wijken en buurten. De plaatselijke PvdA is nauw betrokken bij het initiatief. Social media spelen een belangrijke rol in het Lansingerlandse model, dat ook heel goed in andere gemeenten toepasbaar is.

Lansingerland ontstond in 2007 door de fusie van Berkel en Rodenrijs, Bergschenhoek en Bleiswijk. Woonden er in 1990 in deze drie gemeenten samen nog 30.000 inwoners, in 2008 was dit aantal door de grootschalige nieuwbouw bijna verdubbeld. In dat jaar begon in een van de wijken Buurtoezicht. Man van het eerste uur en nog steeds vrijwillig coördinator Karel Neelis: ‘Er was toen sprake van veel overlast en vandalisme door jongeren waardoor er in de wijk een gevoel van onveiligheid ontstond. Een aantal inwoners begon destijds met steun van de gemeente met Buurttoezicht. Geen zwaar opgetuigde organisatie maar gewoon de ogen en oren open. Bijvoorbeeld bij het uitlaten van de hond of de dagelijkse wandelingen in de buurt. Een bewonersinitiatief dat goed werd opgepikt door gemeente en lokale politie.’

De deelnemers aan Buurttoezicht meldden van meet af aan hun bevindingen via een uitgekiend informatiesysteem aan politie en het gemeentelijke wijkbeheer en voerden ook geregeld overleg met het jongerenwerk, de afdeling veiligheid van de gemeente en, zo nodig, de burgemeester. Met als resultaat dat ook in het gemeentelijke beleid veel aandacht ontstond voor de bestrijding van vandalisme en overlast en het vergroten van het gevoel van veiligheid in bepaalde buurten. Nu, vijf jaar verder, is het aantal vernielingen in Lansingerland met bijna 75 procent teruggelopen en is er van de toen overlast gevende jeugdgroepen geen enkele meer over. Er is nog één hardnekkig probleem over: het grote aantal woninginbraken dat ook Lansingerland teistert.

Naast de 300 vrijwilligers die nu actief zijn in achttien wijken en buurten, zijn er ook nog eens 200 inwoners die regelmatig per mail een nieuwsbrief krijgen met informatie over wat er in hun buurt of in andere wijken zoal speelt. Deze informatie wordt ook via Twitter en  Facebook verspreid waardoor het aantal ontvangers nog veel groter is. Vaak informeren deze volgers Buurtoezicht over hun eigen bevindingen zodat er alles bij elkaar opgeteld een goed beeld ontstaat over wat er op het gebied van overlast en veiligheid in bepaalde buurten speelt.

Rol politie

De lokale politie speelt goed in op Buurttoezicht. De informatie die buurtoezichthouders verzamelen over gevaarlijke of verdachte situaties, worden via de eigen internetapplicatie onderling gedeeld en ook doorgezet naar het lokale politieteam en de gemeente. De politie zet deze informatie direct uit naar de wijkagenten. Ook met hen bestaat een intensieve samenwerking. Voor directe noodsituaties is natuurlijk 112 beschikbaar. De politie informeert de vrijwilligers snel over de plekken waar ingebroken is. Vaak komt er dan achteraf informatie los die de politie helpt om de daders op te sporen. Met behulp van Buurttoezicht zijn er ook inbrekers gepakt. Werkafspraken tussen politie, gemeente en Buurttoezicht zijn in een convenant vastgelegd. Woninginbraken hebben inmiddels topprioriteit gekregen. Binnenkort gaat er gemeentebreed een speciaal actieprogramma van start waarbij natuurlijk ook Buurttoezicht wordt betrokken.

Aantrekkelijk

Omdat Buurttoezicht een eenvoudige manier van werken is, niet zwaar opgetuigd is en bovendien direct aansluit bij het dagelijkse leefpatroon van de deelnemers, blijft de organisatie aantrekkelijk voor vrijwilligers. Er is nog steeds continuïteit en zelfs groei te bespeuren. Bovendien kost de organisatie weinig overheidsgeld. De gemeente Lansingerland draagt zo’n 10.000 euro per jaar bij. De kosten zitten in communicatiemiddelen, hesjes en organisatiekosten. Karel Neelis: ‘Het coördinatiewerk is verdeeld over een aantal coördinatoren en neemt ongeveer 1-2 uur per dag per coördinator in beslag. De vrijwilligers bepalen zelf hun rol in hun wijk of buurt. Met de nu beschikbare communicatiemiddelen en social media kan via computer, tablet en smartphone informatie snel worden gedeeld met groepen buurtbewoners. Wat je in de praktijk ziet, is dat Buurttoezicht zich spontaan uitrolt over andere wijken en zich inmiddels ook uitbreidt tot andere aandachtsgebieden. Een kat die vermist wordt, wordt nu ook al aangemeld. Net als een dementerende oudere die verdwaald is in de wijk en via vrijwilligers weer thuisgebracht wordt.’

Via de sociale media, met buurt-app’s als nieuwkomers, wordt het dus mogelijk om in te gaan spelen op sociale problemen zoals eenzaamheid in de wijk en daarop te reageren via de inzet van lokale WMO-zorg door vrijwilligers en beroepskrachten. De kansen die social media bieden, zijn nog lang niet allemaal verkend. Karel Neelis: ‘In het voorjaar van 2013 heb ik hierover gesproken met de lokale PvdA-fractie en met Tweede Kamerlid Astrid Oosenbrug die ict in haar portefeuille heeft. Omdat Astrid in Lansingerland woont en hier ook in de gemeenteraad heeft gezeten, kent zij de situatie in de wijken goed.’ Net als de lokale PvdA-fractie ziet zij grote kansen voor nieuwe burgerinitiatieven die in het teken staan van de zorg en veiligheid in de buurt. ‘Daarin is nog een forse slag te maken’, vindt ook Neelis. ‘Het is goed dat de lokale en landelijke PvdA-fracties meedenken over nieuwe, slimme systemen dichtbij huis. Dat kan door ze te stimuleren, te faciliteren en te promoten. Daar kunnen wij lokaal en landelijk van gaan profiteren. Al is het alleen maar omdat initiatiefnemers elders in Nederland niet steeds weer opnieuw het wiel hoeven uit te vinden. Want het Lansingerlandse model is overal uitvoerbaar. Ik ben heel benieuwd waar wij met Buurtoezicht over vijf jaar staan. Ik denk dat de zorg en veiligheid in de buurt er dan veel persoonlijker en betrokkener uit zullen zien.’

Meer weten over Buurtoezicht Lansingerland? Mail naar Lansingerland@buurttoezicht.nl

Uit publicatie Lokaal Bestuur, Jaargang 38 nr. 4 April 2014
Reageer

Verder in deze uitgave van Lokaal Bestuur
Jaargang 38 nummer 4 april 2014:

Lees deze artikelen in Lokaal Bestuur:

download pdf word nu abonnee