Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Niet lullen maar poetsen

Jan de Roos

In de PvdA leeft breed het gevoel dat de partij linksaf moet en een duidelijker profiel moet krijgen. Denk aan het manifest Met vertrouwen linksom van Sander Terphuis en Gerard Bosman, dat onder meer de steun kreeg van de Tweede Kamerleden Lutz Jacobi en Mei Li Vos. Op de Politieke Ledenraad kreeg de motie Niet lullen maar poetsen, ingediend door Paul Smit van de afdeling Groningen, brede instemming. En in Den Haag kwam PvdA’er Wimar Bolhuis met Het Positief Pamflet, waarin hij 17 ideeën aandraagt voor een nieuwe, moderne koers van de PvdA.

Ideeën genoeg, maar wat kunnen PvdA’ers in de gemeenten en provincies ermee, vroeg Lokaal Bestuur aan Wimar Bolhuis, Paul Smit en vier wethouders.

wimar bolhuis‘Het zoemt in de PvdA’, luidt de verpletterend mooie openingszin van Het Positief Pamflet, dat het Haagse steunfractielid Wimar Bolhuis vorige maand publiceerde (wbs.nl/opinie/all/het-positief-pamflet). ‘Naast onvrede over het kabinetsbeleid heerst het gevoel dat de partij achterhaalde verhalen vertelt, terwijl ontwikkelingen als individualisering, toegenomen educatie, ontkerkelijking, emancipatie, digitalisering, globalisering en migratie juist om nieuwe ideeën vragen’, constateert hij. Zelfstandigheid, vrijheid, vooruitgang en solidariteit zijn de rode draad in het pamflet. Er zitten verfrissende en opmerkelijke ideeën bij, zoals maatregelen om werkende ouders te ontlasten in het spitsuur van hun leven, invoering van een basisinkomen voor iedereen, een beloning voor excellente studenten en gelijke behandeling van straatcriminelen en kapitaalcriminelen. Veel gaat over landelijk beleid, maar het pamflet bevat her en der ook ideeën waar lokale en provinciale politici mee aan de slag kunnen. Wimar werkte ze op ons verzoek uit tot een handzaam lijstje:

 Economische maatregelen
- Zet je in voor het terughalen van werk dat van jouw regio is verplaatst naar lage lonenlanden (re-shoring);
- Maak regelvrije of regelluwe zones voor ondernemers in jouw dorp, stad of provincie om de wijk- of regio-economie te ondersteunen;
- Investeer in (bij)scholing van werkzoekenden via de gemeentelijke sociale dienst, waardoor de arbeidsproductiviteit en baankans op middellange termijn toeneemt.

Duurzaam
- Zet breed in op de overgang naar elektrisch (privé)vervoer: ons kleine land is hiervoor perfect. Maak het mogelijk dat benzinestations worden omgebouwd tot elektrische oplaadpunten;
- Voer betaald parkeren ook in rustigere, rijke wijken in. Dat leidt tot een betere volksgezondheid en minder milieuvervuiling. Vaste parkeerlasten drukken nu onevenredig hard op de midden- en lagere inkomens die in de drukkere wijken wonen.  Geef elektrische auto’s ontheffing van betaald parkeren;
- Stimuleer afvalscheiding (papier, plastic, glas en gft) en het gebruik van biologisch plastic.

Meedoen
- Geef leraren op scholen met veel achterstandsleerlingen een ‘achterstandstoeslag’ als waardering voor hun belangrijke werk;
- Geef wijkagenten die werken in wijken waar veel problemen zijn een ‘buitentoeslag’. Daarmee benadruk je het belang en de zwaarte van hun werkzaamheden en compenseer je hen voor onregelmatige, late werktijden;
- Pleit voor een leeftijdsonafhankelijke taalplicht: iedereen moet, onafhankelijk van zijn of haar geboorteplek, op een basisniveau Nederlands kunnen spreken. De overheid betaalt de taalcursus, zodat deze toegankelijk is voor iedereen. 

Wonen
- Geef elk blok van huurwoningen (analoog aan een VVE) een bewonerscommissie, die overlegt met de woningcorporatie en de gemeente, om huurders een krachtigere stem en meer invloed te geven;
- Woningcorporaties mogen in overleg met de lokale overheid aan spreidingsbeleid gaan doen, gebaseerd op sociaaleconomische en culturele kenmerken als opleidingsniveau, inkomensniveau en religie, zodat wijken meer gemengd worden.

Meer linksbuitens

paul smitPaul Smit, voorzitter van de afdeling Groningen, zag de bui al hangen: wéér een onderzoek naar de oorzaak van de  verkiezingsnederlaag, wéér een extra congres vol zelfkastijding, en vervolgens blijft alles toch weer bij het oude.  Navelstaren leek hem de verkeerde weg, de PvdA kan beter laten zien dat ze het ánders gaat doen. Daarover diende hij vorige maand op de Politieke Ledenraad een motie in namens de afdeling Groningen, mede ondersteund door Arnhem, Haarlem, Rotterdam, de JS en Friesland. ‘Niet lullen maar poetsen’ was het motto (rtvnoord.nl/artikel/artikel.asp?p=147693). Kern van de motie: verlies je niet in ‘herbronning’(overigens een echt CDA-begrip) en analyse, maar scherp de politieke koers op basis van onze idealen aan en zorg voor een herkenbaar geluid, ook als je daarmee niet direct resultaat boekt. ‘Ik wil in de PvdA meer linksbuitens’, aldus Paul Smit in een toelichting. ‘En we moeten de randen van de met de VVD gemaakte afspraken opzoeken.’
Maar hoe ziet die scherpere koers er op lokaal en provinciaal niveau uit, en wat moet er dan veranderen? Als Partij van de Arbeid zijn we, ondanks een paar pijnlijke nederlagen, nog in veel colleges vertegenwoordigd. Gelukkig maar. Hoe maak je nou het verschil binnen een college waar je in zit? Hoe houd je kleur op de wangen en zorg je ervoor dat mensen bij de volgende verkiezingen weten dat de PvdA in het college zat? Of, als je er niet in zat, waarom de PvdA de volgende ronde overduidelijk niet gemist kan worden? Paul vat het antwoord op die vragen in vijf vuistregels samen:

1. Je gaat er niet over, maar je bent er wel van
Als politicus heb je een unieke positie: je bent gekozen volksvertegenwoordiger. Als mensen zich zorgen maken, dan kijken ze vaak naar de politiek. In de afgelopen decennia zijn er veel taken weggeorganiseerd bij de overheid. Dat betekent niet dat je er als politicus niets meer van mag vinden. Je mag, nee moet proberen oplossingen te bieden. Ook als je zelf niet verantwoordelijk bent, kun je onderwijsinstellingen, woningcorporaties, zorginstellingen of werkgevers uitnodigen, met ze in gesprek te gaan, ze om de tafel zetten en ze aanspreken op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid.

2. Het college maakt het ritme, maar jij maakt de muziek
Onderwijs, werk, wonen en zorg zijn nog steeds belangrijke thema’s voor mensen. Daar wil ik mijn partij over horen. Wat organiseer je als PvdA op die thema’s? Hoe zorg je ervoor dat de PvdA de plek is waar gepraat en gediscussieerd wordt over dit onderwerp? Organiseer bijeenkomsten, zorg dat je zichtbaar bent in de wijken waar het gebeurt. Alleen zo houd je bestuurders scherp. Stuur de bestuurder aan de voorkant weg met duidelijke kaders en houd hem/haar daaraan. Hoofdlijnen zijn goed maar the devil is in the details. En laat je alsjeblieft niet het bos in sturen met opmerkingen als: ‘De Staten/de raad gaan over het wat en het college gaat over het hoe.’ Wie is er hier nou de gekozen volksvertegenwoordiger? Jij toch? Nou dan.

3. Wij zijn geen amendement op het neoliberalisme
Als PvdA zien wij een andere samenleving voor ons dan bijvoorbeeld de VVD. Maar als je mensen spreekt, lijkt het soms alsof het niet uitmaakt welke partij het voor het zeggen heeft. ‘Of je nou door de hond of door de kat gebeten wordt.’ Benadruk continu welk verschil je maakt door mee te besturen. Op welke gebieden maken we het beter voor mensen? Wat haal je binnen? Het kan helpen om jezelf af en toe de vraag te stellen: ‘wat is er sociaaldemocratisch aan dit plan?’, ‘wat schrijft de krant er morgen over’ en ‘hoe wordt dit een trending topic?’

4. Afspraken komen we na, waar ruimte zit pak je die
Aan de onderhandelingstafel heb je goede afspraken gemaakt. Die afspraken kom je na en daar sta je voor. Je maakt vuile handen en daarvoor heb je ook wat teruggekregen. Dat betekent natuurlijk niet dat je niet de maximale ruimte op moet zoeken die binnen het akkoord geboden wordt. Zoek die ruimte en zorg dat gemaakte afspraken zo links mogelijk ingevuld worden.

5. Rode kleur op de wangen krijg je niet zonder inspanning
Vergaderschema’s, stukken, overleggen. Je zou bijna vergeten dat politiek niet gemaakt wordt in het gemeente- of provinciehuis, maar op straat, bij de voetbalclub, in het dorpshuis, bij de toneelvereniging. Zorg dat je dáár bent. Ervaringen daar helpen je om andere politiek te maken, maar vooral ook om herkend te worden als ‘een van ons’ en niet als de politicus die in het gemeente- of provinciehuis zetelt.
Ieder raadslid heeft zijn eigen expertise. Die moeten we goed benutten, maar je politieke kleur wordt gemaakt door het profiel van de fractie als geheel. Kies vooraf een belangrijk lokaal of provinciaal thema waarop je herkend wilt worden als PvdA. Hou dat thema vast bij wat je doet in de fractie, als je het woord voert of als je een werkbezoek brengt. Beter een paar goede resultaten dan veel inzet op alle terreinen waar je niets bereikt. Door te kiezen krijg je een sterk profiel, ben je effectief en zul je herkend worden.

Linkse politiek in de praktijk

Deel je de mening dat de PvdA een linksere koers moet gaan varen, zoals het manifest Met vertrouwen linksom (metvertrouwenlinksom.wordpress.com/manifest/) bepleit? En zo ja, hoe zou jij dat als PvdA-wethouder in jouw gemeente in deze raadsperiode concreet willen invullen? Op die vragen kregen we de volgende antwoorden:

jelle zoetendal2Wie: Jelle Zoetendal
Wat: Wethouder in Heerenveen
Portefeuille: Wmo, sport, wijk- en dorpsvernieuwing, financiën

‘Politiek van nabijheid nodig’

‘Kreten als “linkser” en “socialer” laat ik graag aan de politicologen onder ons. Als wethouder sta je dagelijks met je laarzen in de klei. Het verhaal van de zorg dichtbij mensen organiseren, persoonlijk en gebiedsgericht, is volgens mij een verhaal dat uitstekend bij de PvdA past. Maar het beroep op eigen kracht van onze inwoners kan met gemak omslaan naar een gevoel van: zoek het zelf maar uit. Om dat te voorkomen hebben we PvdA-wethouders en -raadsleden hard nodig. In de dorpen rondom Heerenveen ontstaan collectieve initiatieven in de zorg. Eigen netwerken van mantelzorgers en vrijwilligers. Maar dat initiatief stimuleren is ongelooflijk ingewikkeld. Het vraagt een andere manier van denken en doen van de bestuurder en de professional. Het vraagt een politiek van de nabijheid. Die het verband tussen de problemen van mensen ziet en hen helpt deze samen en in samenhang aan te pakken. Met de website www.heerenveenhelpt.nl ontsluiten we informatie en brengen we vraag en aanbod met elkaar in contact. Waar nodig steken we zelf onze handen uit de mouwen om initiatieven verder te helpen. Zo’n soort oplossing is sterker en als het meezit, is het nog goedkoper ook.’

marleen damenWie: Marleen Damen
Wat: Wethouder in Leiden
Portefeuille: Werk en inkomen, wijken, financiën

‘Kiezen voor solidariteit’

‘Ik vind dat de PvdA moet kiezen voor solidariteit. In Leiden zijn we er voor iedereen. Met veel mensen in onze stad gaat het goed en dat houden we graag zo.  De PvdA maakt het verschil door er voor te zorgen dat ook de mensen die niet goed kunnen meekomen een fatsoenlijk bestaan hebben en de kans krijgen mee te doen en hun talent te benutten.  Liefst door werk en als dat niet lukt via andere vormen van participatie.
Dat doen we in Leiden door het verruimen van het minimabeleid. De declaratieregelingen gelden sinds de PvdA weer in het college zit tot 120 procent van de bijstandsnorm en via ons jeugdsportfonds en jeugdcultuurfonds maken we het voor alle kinderen mogelijk mee te doen in onze stad. Ook zetten we in Leiden in op structurele ondersteuning voor mensen die anders niet mee kunnen doen op de arbeidsmarkt. Via beschut werk en sociaal ondernemerschap. Deze mensen krijgen een dienstbetrekking en een fatsoenlijk salaris. Andere inzet van de PvdA in Leiden is de leefbaarheid in de wijken.  We investeren fors in drie speerpuntwijken en stimuleren betrokkenheid en inzet van al onze inwoners bij hun eigen wijk. Samen maken we in Leiden een sociale stad!’ 

fleur immingWie: Fleur Imming
Wat: Wethouder in Amersfoort
Portefeuille: Zorg, wonen, wijken

‘Laat het maar gewoon zien’

‘Om eerlijk te zijn heb ik steeds minder met termen als ‘links’ en ‘rechts’. Ik voel als sociaaldemocraat een intrinsieke motivatie om onze samenleving te willen verbeteren, en dan vooral voor de mensen die daar zelf minder goed toe in staat zijn. Maar wel op een pragmatische manier. Blijven roepen dat we terug moeten naar de oude tijd of oude idealen of dat we onderzoek moeten doen naar waar het fout ging of gaat juich ik niet toe. Laat het maar gewoon zien! Het huidige kabinet vind ik daarom wel buitengewoon ingewikkeld, op lokaal niveau raak ik soms echt in de spagaat door de poldercompromissen die landelijk moeten worden gesloten. 
Ik probeer bij de veranderingen in de zorg de meest kwetsbaren zoveel mogelijk te ontzien. Dat doen we door een ruimhartig kwijtscheldingsbeleid, verschillende tegemoetkomingen voor mensen met een laag inkomen, en ik voer de bezuinigingen op de huishoudelijke hulp niet meteen door. En maatwerk is bij ons echt leidend. Wie het niet heeft of niet kan, mag op ons rekenen. In het wonen-deel van mijn portefeuille wil ik hardere afspraken met de corporaties. Hoeveel gaan jullie bouwen en voor wie? Want we mogen ons wel weer wat meer als volkshuisvesters gaan gedragen.’   

margot mulder 2Wie: Margo Mulder
Wat: wethouder in Heusden
Portefeuille: Arbeidsmarkt, gezondheidszorg, sociale zaken.

‘Zorg voor inwoners staat centraal’

‘Welke koers de PvdA de komende tijd moet varen? Er is wat mij betreft maar één koers, en dat is: zorg voor en ondersteuning en werk van de inwoner staan centraal! Als eerste overheid zijn we de laatste die de risico’s voor mensen kunnen opvangen. Of het nu gaat om het tijdelijk betalen van pgb’s omdat er elders uitvoeringsproblemen zijn of om het direct voorschieten van de huur omdat de geëigende weg via de instituties en de overlegtafels echt te lang duurt. Wanneer nog niet bekend is wie de rekening gaat betalen, beginnen we alvast gewoon met zorg. En we bieden iemand een plek bij een werkgever ook als niet duidelijk is of hij/zij het ‘juiste label’ heeft.
Voor mij als PvdA-wethouder is dit de houding die noodzakelijk is om wat we met de mond belijden (‘de inwoner centraal en zorg op maat’) in de praktijk waar te kunnen maken. Ook de sterkte en mogelijkheden van de netwerken van inwoners zelf gebruiken hoort tot deze koers. In Heusden hebben we met een maatjesproject drie kwart van de mensen met afstand tot werk aan werk geholpen. Ondernemers, werkgevers, ondernemende inwoners met een groot netwerk, raadsleden en bestuurders helpen een half jaar lang werkzoekenden. Elk half jaar verdubbelen we de groep. Zo maak je gebruik van de re-integratiekracht van je eigen lokale samenleving.’

 

Uit publicatie Lokaal Bestuur, Jaargang 39 nr. 2 Juni 2015
Reageer

Verder in deze uitgave van Lokaal Bestuur
Jaargang 39 nummer 2 juni 2015:

Lees deze artikelen in Lokaal Bestuur:

download pdf word nu abonnee