Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Marktwerking grote winnaar

Jacqueline Kalk

wfapix‘Zaanse welzijnsorganisatie Welsaen failliet’, kopte de Volkskrant aan het begin van de zomer. Een naar bericht. Zeker voor de direct betrokkenen, zoals de 75 werknemers die op dat moment op straat dreigden te komen en voor de ongetwijfeld vele deelnemers aan welzijnsactiviteiten in de Zaanstreek. Waarom besteedde een landelijke krant aandacht aan een lokale kwestie met alleen lokale gevolgen? Is er misschien meer aan de hand?

Foto Novum/WFA


Welsaen ging failliet ongeveer een jaar nadat deze welzijnsorganisatie was gefuseerd met de grote zorgorganisatie Evean. Evean is een dochteronderneming van Espria, waar Martin van Rijn tot zijn benoeming als staatssecretaris toezichthouder was. Espria kent teveel dochters, zonen, nv’s en bv’s om op te noemen. Open het jaarverslag 2012 en je begint bij de advertentie van het marketing- en communicatiebureau dat het verslag heeft vormgegeven. Evean/Espria werkt niet alleen in Zaanstad, maar in bijna heel Nederland. De organisatie heeft een jaaromzet van 130 miljoen en 3300 werknemers (tenminste als dit de juiste bomen waren die we in het bos konden ontdekken). Zorg dicht bij je in de buurt, van Drenthe tot Zaanstad.
Die 75 mensen zijn dan maar 2,25 procent van het personeelsbestand en de anderhalf miljoen die de gemeente Zaanstad dacht te hebben geborgd voor welzijnsactiviteiten in de eigen gemeente is dan slechts 1,25 procent van de totale jaaromzet. In de boekhouding van een bedrijf van deze omvang is dat een te verwaarlozen bedrag. Misschien was er sprake van boze opzet, zoals een enkele werknemer zei tegen de Volkskrant. Feit is dat de lokale goede doelenstichting, zoals die was afgesproken, er niet is gekomen. De organisatie zelf wijt het faillissement aan de onzekerheid in de zorg, de bezuinigingen en het feit dat de gemeente haar bepaalde activiteiten niet gunde, met daarbij nog de onzekerheid of komende aanbestedingen wel worden gegund. Het eigen vermogen van 2,5 miljoen is gesmolten als sneeuw voor de zon. En de gemeente? Die staat redelijk machteloos. Wie heeft er macht over deze nieuwe zorgmolochs? Of moeten we eerst, net als bij de Vestia’s van deze tijd, wachten op grote zorgschandalen en zorgbestuurders met privéjets, en dan pas een zorgenquête houden in de Tweede Kamer?
En het welzijnswerk en de buurthuizen? Lokaal geld zou nog veel beter lokaal verankerd moeten worden. Daar zijn meer waarborgen voor nodig dan afspraken over goede doelenstichtingen of het uitgangspunt dat de gemeente wel de activiteiten maar niet de bedrijfsvoering subsidieert. Dat is een beetje onzin. Elke instelling heeft een bedrijfsvoering nodig en ook die moet je kunnen controleren. Maar als organisaties zo groot worden zoals deze zorgboer dan is het lastig te zien waar je over gaat als lokale overheid en waar de verantwoordelijkheid van je buurgemeente begint. In plaats van over de machteloze burger hebben we het hier over de machteloze politiek. Het enige wat we wel zeker weten is dat in al dit soort ontwikkelingen, of het nou bij de corporaties of in de zorg is, marktwerking de boze rode draad is.
Met vrijwilligers is er veel mogelijk, misschien wel veel meer dan gedacht. Hebben we in de jaren negentig van de vorige eeuw veel welzijnswerk en buurthuizen geprofessionaliseerd, nu is de buurtbewoner weer aan zet. Zonder hun inzet kunnen de buurthuizen niet open blijven. In Zaanstad zijn ze daar nu druk mee bezig. In de ene wijk lukt dat beter dan in de andere. In de aandachtswijk Kogerveld is dat nog niet gelukt. Maar wie maakt zich daar nog druk over?

 

Uit publicatie Lokaal Bestuur, Jaargang 38 nr. 9 September 2014
Reageer