Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Maak werk met energie

Chris Peeters en Rolf Steenwinkel

huizen nbb foto 796474 5184x3456In september 2013 is een landelijk energieakkoord afgesloten onder leiding van de SER met als doel een flinke vermindering van het gebruik van fossiele brandstoffen. Gemeenten spelen een belangrijke rol bij het halen van de doelstellingen. Het netwerk PvdA Duurzaam vindt het akkoord een belangrijke stap naar een duurzaam Nederland. Het netwerk gaat de uitvoering nauwlettend volgen en roept alle PvdA-gemeenteraadsfracties op ook met het akkoord aan de slag te gaan (www.energieakkoordser.nl).

Energiezuinige huizen in Egmond aan den Hoef. Foto Nationale Beeldbank

In het akkoord is veel nadruk komen te liggen op de doelstelling om energie te besparen. Alles wat je bespaart hoef je immers niet meer op te wekken. De nadruk ligt daarbij op warmtebesparing, want een groot deel van de energie die we in Nederland gebruiken, is bestemd voor verwarming van woningen en gebouwen.
In het akkoord is afgesproken dat woningcorporaties fors gaan investeren in energiebesparingsprogramma’s. Voor ons sociaaldemocraten is dat belangrijk, want de energierekening maakt een steeds groter deel van de woonlasten uit. Het is daarom van groot belang dat gemeenten prestatieafspraken maken over duurzaam renoveren met woningcorporaties. Ook voor mensen met een koopwoning heeft het Rijk de mogelijkheid geschapen om heel goedkoop geld te lenen voor energiebesparingsmaatregelen, waarmee ook zij gemakkelijk geld kunnen besparen. Voor ons als PvdA telt natuurlijk dat energiebesparing (lokale) werkgelegenheid oplevert. De werkloosheid in de bouw is nog steeds heel hoog. Bedrijven moeten een belangrijke rol spelen bij het halen van de energiebesparingsdoelstellingen. Ze zijn verplicht om maatregelen door te voeren die ze in vier (!) jaar terugverdienen. Dit is overigens een al bestaande afspraak, die echter vrijwel niet werd nageleefd en gehandhaafd. Het Rijk komt nu met een lijst van verplichte maatregelen, waardoor handhaving veel eenvoudiger wordt. Belangrijk is wel dat gemeenten niet bezuinigen op hun regionale milieudiensten, anders ontstaan er scheve concurrentieverhoudingen tussen bedrijven.

Rol gemeenten

De gemeenten dienen het voortouw te nemen met een energiebesparingsprogramma voor de gebouwen die ze zelf beheren of waar ze invloed op hebben, zoals schoolgebouwen, sportaccommodaties en wijkcentra. Op basis van de maatregelenlijst kunnen gemeenten lokale afspraken maken met (vastgoed)partijen.
In veel gemeenten zijn ook warmtebronnen aanwezig die goed te gebruiken zijn. Dat vereist de aanleg van een lokaal warmtenet, waarbij een belangrijke rol is weggelegd voor de gemeente.

In Heerlen geeft onze partijgenoot Louis Hiddes, directeur van Mijnwater BV, leiding aan een prachtig project om vraag en aanbod van warmte en koude op elkaar af te stemmen. Het Mijnwaterproject in Heerlen toont aan dat plaatselijk beschikbare, laagwaardige energiebronnen geschikt zijn voor verwarming en koeling van gebouwen. In 2015 zal in totaal 510.000 m2 vloeroppervlak worden verwarmd of gekoeld, met als gevolg 65% minder CO2-uitstoot. Het project gebruikt bio-wkk, opgewekte zonne-energie en industriële restwarmte. Bij voldoende belangstelling willen wij graag een excursie naar Heerlen organiseren.

Windmolens en zonne-energie

De bouw van windmolens vormt een belangrijk onderdeel van het energieakkoord. Door windmolens opgewekte stroom is niet veel duurder dan fossiele stroom. Het kabinet heeft begin april na overleg met de provincies in de structuurvisie Windenergie op land elf gebieden aangewezen waar grote windmolenparken (meer dan 100 MW) mogen komen. In deze gebieden moet de helft komen van de 6000 MW windenergie op land die er voor 2023 moet zijn. De provincies bepalen nog in welke gebieden kleine windenergieparken mogen komen.
De rol van lokale PvdA-fracties bij het realiseren van windenergie is cruciaal. Wij hebben begrip voor de reserves die veel mensen hebben bij windmolens. Een goede milieueffectrapportage (MER) is daarom onontbeerlijk. Voorkomen moet worden dat we spoken gaan najagen. De gezondheidsrisico’s zijn wetenschappelijk onderzocht en de wettelijke kaders waarbinnen windmolens mogen worden geplaatst, zijn zeer streng. Daarbij moeten we als PvdA verantwoordelijkheid nemen voor de problemen met aardgaswinning in Groningen. Het is onwenselijk dat we afhankelijk zijn van het gas van Poetin.
Het draagvlak voor windmolens neemt sterk toe als burgers er beter bij worden betrokken. Overal blijkt dat als mensen zelf profijt hebben van windmolens (doordat ze in hun eigen energie voorzien, of aandelen kunnen kopen) de steun veel groter wordt. De windmolen in Medemblik is wat dat betreft een heel slecht voorbeeld. De inwoners zijn opgescheept met een reusachtige windmolen midden in hun blikveld, terwijl topbankiers fors aan het project verdienden. Zo moet het dus niet! Laat de molens dus niet bouwen door grote (buitenlandse) investeerders, maar laat het over aan lokale energiecoöperaties.
Zonnepanelen maken het veel burgers mogelijk om zelf energie op te wekken. Zo krijg je meer draagvlak voor duurzaamheid! In het energieakkoord zijn (moeizame) pogingen gedaan om burgers ook de mogelijkheid te geven op daken van scholen en bedrijven panelen te plaatsen. Samen met andere partijen bepleit de PvdA in Eerste en Tweede Kamer een ruime interpretatie van het akkoord, maar minister Kamp lijkt nog niet van zins toe te geven uit angst voor verlies aan belastinginkomsten.

Doe het zelf-democratie

Naast de elementen die te vinden zijn in het energieakkoord zijn er natuurlijk veel meer mogelijkheden voor gemeenten om duurzame energie te steunen. Je kunt de installatie van warmtepompen ondersteunen, werken aan een infrastructuur voor elektrische auto’s of een stadsdistributiesysteem opzetten. Het is duidelijk dat er veel moet gebeuren, wil een gemeente in 2050 helemaal energieneutraal zijn. Dat gaat alleen lukken door intensief samen te werken met bewoners. Er zijn al in ongeveer 110 gemeenten energiecoöperaties, waarbij inwoners allerlei vormen van duurzame energie aan elkaar koppelen. Texel streeft er bijvoorbeeld naar om op energiegebied helemaal zelfvoorzienend te worden. Nijmegen heeft een alomvattend plan ontwikkeld (Power2Nijmegen) om in 2045 100 procent energie- en klimaatneutraal te zijn. Zo’n plan heeft PvdA-wethouder Baldewsingh ook voor Den Haag opgesteld. In de hoofdstad is een coöperatie, Amsterdam Energie, aan de slag gegaan. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft net een rapport gepubliceerd over de mogelijkheden voor zulke coöperaties. Hier liggen veel mogelijkheden voor fracties om coalities met inwoners aan te gaan!

Ondersteuning

De VNG wil gemeenten zo goed mogelijk ondersteunen bij de uitvoering van het Energieakkoord. Ook PvdA Duurzaam is graag bereid met fracties die daar behoefte aan hebben, te overleggen over mogelijkheden om het energieakkoord vorm te geven.
Heb je belangstelling voor onze werkgroep, wil je ondersteuning, wil je dat wij een werkgroep rond dit thema opzetten voor fracties of heb je verdere suggesties, stuur dan een mail aan maarten.pvdaduurzaam@gmail.com.

Uit publicatie Lokaal Bestuur, Jaargang 38 nr. 5 Mei 2014
Reageer