Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Ingrediënten voor een succesvolle campagne

Kirsten Verdel

Zaterdagmorgen vroeg op een tochtig en druilerig marktplein. Gehesen in rode hesjes en uitgerust met wat rozen en flyers zijn de vrijwilligers er weer helemaal klaar voor. Maar aan het eind van de middag overheerst de twijfel: “Hoeveel kiezers hebben we nu eigenlijk over de streep gehaald?” Flyeren en canvassen: menig campagnestrateeg haalt er zijn neus voor op. Weinig effectief, ouderwets en bovendien te arbeidsintensief. Een succesvolle campagne voer je met een uitgekiende Twitterstrategie, wat snelle filmpjes op Facebook en vooruit - een leuk flitsend event. Kan zijn, maar werkt dit lokaal ook?

'Met een negatieve campagne help je niemand'

portret graumans art campagneWie: Anne Graumans

Wat: Campagnetrainer FMS en Op Maat, oud-raadslid in Amsterdam 

Hoe kan de PvdA kiezers lokaal terug halen?

‘Het begint met een goede lijst en een goed programma, wat onderscheidend en concreet moet zijn. Vertel hoe je het verschil gaat maken. Armoede willen oplossen is mooi, maar hoeveel jaar kun je zeggen dat je dat wil gaan doen? Je moet aangeven wat je kúnt doen, en waar je je voor in gaat zetten. Dat je wil zorgen dat geen enkel kind in armoede opgroeit roepen we al heel lang, maar waarom bestaat het dan nog? Maak het praktisch en realistisch. En vraag mensen waar ze tegenaan lopen. Stap dus uit die koker waar je in de gemeenteraad of het college vaak in zit en ga echt met mensen in gesprek.’

Hoe zorg je er voor dat mensen überhaupt willen luisteren, na het falen van de landelijke PvdA?

‘Als je mensen vragen stelt, kom je echt nog wel in gesprek. Mensen vinden het vaak prettig te vertellen waar ze tegenaan lopen. Ga dus niet meteen zenden, maar luister. Dat is lastig, veel mensen roepen dan dat de PvdA altíjd zegt te luisteren, maar dat onvoldoende doet. Als het op de markt niet lukt, probeer dan een andere vorm, vraag leden een huiskamerbijeenkomst te organiseren, bijvoorbeeld.’

Wat moet de centrale boodschap zijn?

‘Er is niet één centrale boodschap voor lokale verkiezingen. De uitgangspunten voor afdelingen zijn gelijk, maar de boodschap spits je per gemeente toe. Het kan gaan om bouwen voor starters, sportvelden, een rondweg, de wijkteams.’

Welke campagnemiddelen zet je in en welke niet?

‘Dat moet je pas bepalen als je onderzocht hebt waar je kiezers zitten. Bij de ene doelgroep werkt canvassen heel goed, bij de ander juist social media. Sommige afdelingen hebben veel geld, andere weer heel veel vrijwilligers. Je moet dus keuzes maken op basis van de eigen lokale context. Zo ken ik iemand die plantjes uit is gaan delen aan de deur, met iedereen een persoonlijk gesprek had en die is met veel voorkeursstemmen gekozen. Maar dat kan op een andere plek misschien juist verkeerd uitpakken. Maak eerst een goede analyse, dat is essentieel, want bijsturen in de laatste paar weken is erg lastig.’

Hoe voer je campagne in een sterk vergrijsde plattelandsgemeente?

‘De lokale kranten zoals het huis-aan-huis blad zijn daar echt belangrijk. De lokale gemeenschap is daar sterk. Mensen kennen je vaak al. “Je bent er eentje van die”, dat soort uitspraken hoor je daar dan. Politiek is daar vaak veel persoonlijker. Ga dus veel praten, maar niet alleen met elkaar! Vraag je maar eens af met hoeveel kiezers, die we verloren hebben, je nu al écht gesproken hebt.’

Wat moet je echt níet doen?

‘Negatief campagne voeren. Politiek is een vak, een verantwoordelijkheid. Wees de politicus op wie je zelf trots zou zijn. Venijnig doen of goedkoop scoren, daar is niemand bij gebaat. We moeten echt een modus vinden waarbij je dicht bij je zelf blijft en je waarden kunt uitdragen. En laat de moed niet zakken als het slecht gaat. Investeer in de sfeer, we doen het wel samen. Wat samenwerking betreft: probeer vanuit je lokale fractie dus ook om contact te leggen met de landelijke fractie om af te stemmen over wat er lokaal nodig is.’

Tips #1

• Alles begint met een analyse van de lokale situatie en een goed programma.

• Wees concreet, ‘armoede oplossen’ is mooi, maar hóe dan?

• Wees daarbij realistisch over wat haalbaar is.

• Stap uit de koker van de raadszaal en ga écht met mensen in gesprek.

• Vertel wat jij belangrijk vindt, maar vraag vooral waar ze tegenaan lopen.

• Onderzoek waar je potentiële kiezers zitten en ga dan pas campagne voeren.

• Stem mediagebruik af op de lokale situatie en je doelgroep. Soms is de lokale krant het beste, soms Instagram.

• Zorg voor een goede sfeer in je team.

• Voer geen negatieve campagne, daar is niemand bij gebaat.

• Werk samen. Met de Tweede Kamerfractie, buurgemeenten en provincie.

'Regisseer een olievlekcampagne'

portret kampschreur art campagneWie: Marjolein Kampschreur

Wat: Hoofd Public Affairs KNVB & campaigner voor D66

Wat heb jij met campagnes?

‘Ik heb een aantal campagnes binnen D66 gedaan. Zowel landelijk, als voor specifi eke kandidaten. Daarnaast heb ik bij campagnebureau BKB gewerkt. En ik ben ook gewoon een enorme campagnejunk. Dus ik ben in november ook in Amerika geweest en een paar weken geleden zat ik bijvoorbeeld in Frankrijk bij de presidentsverkiezingen.’

Wat moeten partijen die de lokale verkiezingen ingaan doen?

‘Proberen om zoveel mogelijk mensen aan je te binden en dat ook nú al te doen. Niet pas een paar maanden voor de verkiezingen. Regisseer een olievlekcampagne. Begin met de binnenste kring: mensen die je nu al kent, die achter je staan. Met hen moet je nu al vaak communiceren. Eigenlijk elke week wel: een enquête uitsturen, een nieuwsbrief, een bijeenkomst organiseren, alles om een basis te bouwen. Zeker in het lokale gaat het om mensen kennen en mensen vertrouwen, dus die basis is daar ontzettend belangrijk.’

En daarna?

‘Mensen verwachten en waarderen dat je echt met ze in gesprek gaat. Als je dat doet, vraag dan ook meteen door: vraag een mailadres of telefoonnummer. En houd daarna ook daadwerkelijk contact. Zo breng je het vliegwiel op gang en daar kun je niet vroeg genoeg mee beginnen. Let daarbij ook op dat je dit gestructureerd doet. Zorg dus dat de eerstvolgende kring dáárna hetzelfde gaat doen als jij, zodat zij ook weer nieuwe mensen werven. Zo maak je iedereen verantwoordelijk voor het succes van een campagne.’

En als je dan naar de PvdA kijkt?

‘Ieder merk dat verloren heeft, kent dit soort uitdagingen. Daar weten we bij de KNVB ook alles van. PvdA’ers zullen uit moeten leggen wat er is gebeurd de afgelopen tijd. Maar daarna kunnen ze vanuit wat hen drijft, vanuit hun eigen waarden laten zien wie ze zijn. Die basis is er, en daarmee kun je die olievlek alsnog weer uitbreiden.’

Wat voor thema moet je kiezen?

‘Het moet erg concreet zijn, het moet laten zien wat het voor hen persoonlijk betekent. Als je het over armoede hebt is het vaak abstract en ver weg, juist dan moet je goede voorbeelden kunnen geven en het verhaal menselijk en klein maken.’

Welke campagnemiddelen moet je kiezen?

‘Social media zijn echt een must. Je kunt daarmee het gesprek op een gestructureerde wijze aangaan ­maak dus ook een plan van wanneer je wat plaatst­ en je kunt je boodschap op specifi eke doelgroepen afstemmen. Dat kan al voor heel weinig geld. Verder zie je dat steeds meer partijen echt de deuren langsgaan. Van de PvdA tot de VVD – een echt gesprek aangaan met je kiezers behoort nu tot het basispakket van iedere campagne.’

En wat moet je niet doen?

‘Veel geld, moeite en tijd in iets steken waarvan het effect gering is. Dat geldt vaak voor evenementen waar alleen de trouwe volgers op afkomen. Voor fl yers geldt misschien wel hetzelfde. Alleen als je ook echt een gesprek voert kun je eventueel nog een fl yer meegeven. In Frankrijk geven ze geen fl yers mee, maar het hele programma! Ik weet niet of mensen dat dan daadwerkelijk lezen, maar het is in ieder geval een hele andere benadering.’

Hoe voer je campagne voor doelgroepen die niet per se op social media zitten?

‘Het is en­-en. Je zit op social media voor de ene doelgroep, en voor een andere organiseer je misschien een bijeenkomst. Je moet in kaart brengen wat de behoeften van de verschillende doelgroepen zijn en daarop acteren.’

Veel afdelingen zijn klein en hebben maar weinig geld. Wat moeten zij doen?

‘Er is weinig geld voor nodig. Je kunt zelf ook goed bedenken wie de doelgroepen zijn. En welke personen de partij wellicht willen steunen. En wat die personen lezen en leuk vinden. Dan benader je die persoon, laten we hem Otto noemen, en je gaat daarmee in gesprek. Dan denk je vervolgens na: wie lijken er nog meer op Otto? En waar komen die mensen? En daar kun je dan iets voor organiseren. Het kost in het begin tijd en moeite, maar júist in dat begin kun je die olievlekwerking opstarten.’

Tips #2

• Bind zoveel mogelijk mensen aan je en begin daar nú al mee.

• Regisseer een olievlekcampagne en begin met mensen die al achter je staan.

• Communiceer wekelijks met die kring; enquêtes, nieuwsbrieven, bijeenkomsten.

• Realiseer je dat het zeker in het lokale gaat om mensen kennen en vertrouwen.

• Ga écht met mensen in gesprek, en vraag door naar contactinfo.

• Onderhoud daarna ook daadwerkelijk het contact. Doe dit gestructureerd.

• Vertel wat je drijft, vanuit je eigen waarden.

• Wees concreet: laat zien wat jouw beleid voor mensen persoonlijk betekent.

• Stem je social media­inzet af op specifi eke doelgroepen.

• Steek geen geld in zaken waarvan het effect gering is (bijvoorbeeld grootschalige events)

'Voor €100 bereik je online 15.000 mensen '

portret schellekens art campagneWie: Giselle Schellekens

Wat: Raadslid in Nijmegen & manager New Ventures SPARK

Wat heb jij met campagnes?

‘Ik heb mijn eigen campagne gevoerd bij de vorige gemeenteraads­ én Kamerverkiezingen, hielp mee met Plasterks campagne en volgde de BKB-­academie.’

Hoe voer je lokaal succesvol campagne?

‘Maak keuzes in thema’s en kijk wat daar lokaal aan moet veranderen. Bedenk dan welke politieke middelen daarbij horen. Denk dus na over mogelijke oplossingen. En zorg dat je nú al politiek actief wordt op die thema’s. Zo bouw je profi el en geloofwaardigheid op.’

Is het niet een probleem dat kiezers PvdA-oplossingen niet meer vertrouwen?

‘Als je op de lokale thema’s gaat zitten en maatschappelijke organisaties die op die thema’s actief zijn betrekt, dan komt dat vertrouwen wel weer. Neem de tijd om een netwerk op te bouwen bij maatschappelijke organisaties. Dus niet alleen de agenda van het college volgen. Een ledenbijeenkomst organiseer je eigenlijk ook altijd met andere organisaties, dan trek je ook nieuwe mensen aan.’

Moet een centrale boodschap breed of heel concreet zijn?

‘Dat ligt aan de thema’s. Neem wonen, onder die paraplu kan veel hangen. “Goed wonen” wil iedereen, concretiseer dat.’

Wat als mensen daar niet in geïnteresseerd zijn en over de landelijke PvdA beginnen?

‘Dat is lastig te counteren. Ik denk dat een lokale campagne al snel lullen in de marge is, omdat het sentiment over de landelijke partij veel sterker is. Maar je kunt een paar zetels verschil maken als je het lokaal goed doet: door een doorlopende campagne en door trouw te blijven aan een aantal thema’s en hier herhaaldelijk politiek op te handelen.’

Hoe voer je campagne in een sterk vergrijsde plattelandsgemeente?

‘Je moet echt online gaan zitten. Dat kost geld, maar levert meer op dan flyeren. Je voert er gerichter campagne mee. Doe het wel góed: niet het zoontje van de buurman vragen die op Instagram veel volgers heeft, maar een specialist. Voor e 100 bereik je 15.000 mensen online.’

Wat moet je echt níet doen?

‘Drie maanden van tevoren pas beginnen en dan allemaal nieuwe dingen doen. Er moet lijn zitten in wat je doet, anders kost het je geloofwaardigheid.’

Tips #3

• Kies een beperkt aantal thema’s waarmee je campagne gaat voeren. Koppel deze aan Van Waarde en aan een concreet lokaal politiek instrument.

• Ga nu al aan de slag met je verkiezingsthema’s, tijdens bijvoorbeeld de zomernota, andere stukken uit het college of agendeer ze actief.

• Wees zo concreet mogelijk in je communicatie naar kiezers en blijf de kernboodschap herhalen.

• Bouw een netwerk op bij maatschappelijke organisaties op je thema’s, zodat je effectiever bent en input krijgt.

• Organiseer ledenbijeenkomsten samen met hen, zo betrek je nieuwe mensen en hoor je andere geluiden.

• Zorg dat je expertise hebt op je gekozen thema’s én dat het thema ‘klikt’ met diegene die het uitdraagt.

• Brief vrijwilligers die met je boodschap op pad moeten zo goed mogelijk op deze thema’s: wat is de kernboodschap en wát heeft de fractie de afgelopen 4 jaar hierop gedaan.

• Huur social media specialisten in. Het is goedkoper dan flyeren en levert meer bereik op.

• Een lokale campagne is doorlopend en begint niet drie maanden voor de verkiezingen.

 

Afbeelding: Dingena Mol | Hollandse Hoogte

Uit publicatie Lokaal Bestuur, Jaargang 41 nr. 2
Reageer

Gerelateerde artikelen:

Wouter van der Schaaf

Afdelingen op weg naar maart 2017 (en 2018)

Lees artikel

Bouke Arends, Marga Jonkman, Leo Jongen, Hans Adriani, Jelle R. Zoetendal & Fleur Imming

Landelijke kopstukken bij gemeenteraadscampagne: wel of niet welkom?

Lees artikel

Jurjen Sietsema

Volkspartij in kinderschoenen

Lees artikel