Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Homo-emancipatie heeft onderhoud nodig

Kirsten Verdel

In maart ondertekenden alle PvdA-lijsttrekkers voor Provinciale Staten het plan voor een regenboogcoalitie op provinciaal niveau. Doel van deze coalitie: de acceptatie van mensen met een andere seksuele geaardheid verbeteren. Een soortgelijke coalitie bestond al op gemeentelijk gebied. Lokaal Bestuur sprak met Hans Nooter, Mohamed el Mokaddem en Jet Bussemaker. Welke stappen hebben zij al gezet en wat kan er beter?

Wie: Hans Nooter
Wat: Statenlid Overijssel

Hoe is Overijssel bezig met het verbeteren van de acceptatie van lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders (LHBT)?
'In de campagne zijn we actief geweest met gayvote.nl, een stemwijzer die informeert over de 'roze' standpunten van partijen. Van alle partijen kreeg de PvdA de beste score, dus dat is mooi. Onze hoofdstelling is uiteraard dat niemand buitengesloten mag worden. Als  PvdA vinden we dat daar ook nadrukkelijk een rol ligt voor het provinciaal bestuur. Maar als nieuwkomer in de Staten zie ik dat er nauwelijks LHBT-beleid is.  

Wat ga je daaraan doen?
'Ik ben bezig met het formuleren van een aantal vragen aan Gedeputeerde Staten om er achter te komen waar we nu staan. Door de kerntakendiscussie is het volgens mij wat ondergesneeuwd, dus het moet opnieuw op de agenda.'

Welke concrete plannen liggen er?
'We zien dat een aantal gemeenten zelf iets doet. Maar vooral veel kleinere gemeenten zijn niet actief bezig met LHBT-beleid. Sterker nog: soms doen ze zelfs het tegenovergestelde van wat je zou willen. Er zijn bibliotheken die nieuwsbrieven met informatie over LHBT gewoon retour sturen! De provincie moet zelf ook het goede voorbeeld geven. Bij aanbestedingen en bij het verstrekken van subsidies kunnen we inclusie als voorwaarde opnemen.' 

Als nieuwkomer in de Staten zie ik dat er nog nauwelijks LHBT-beleid is

Het plan van de regenboogcoalitie heeft het over een LHBT-eis van 20 procent bij alle culturele subsidies. Is dat realistisch?
'Diversiteit is vooral een mentaliteitskwestie. Dat vang je niet op door allemaal regels in te stellen. Maar ik vind het helemaal niet gek om aan een organisatie te vragen wat zij doen aan diversiteitsbeleid wanneer wij als provincie een subsidie verstrekken. Ik vind daarbij overigens wel dat je inclusie en diversiteit breder moet zien. Dat het niet alleen maar over de LHBT-doelgroep moet gaan. En ja, het is natuurlijk altijd de vraag in hoeverre het wordt opgepakt. Je hebt ook weinig pressiemiddelen. Maar een provincie kan in ieder geval kijken naar het eigen beleid. Denk bijvoorbeeld aan een vrijwilligersprijs. Aan wie ken je die toe? Als je een waarderend beleid wilt voeren, zou je de prijs kunnen uitreiken aan een persoon of organisatie die een voorbeeldfunctie vervult op gebied van diversiteit. Dat geldt ook voor de koppeling met subsidies, daar kun je een aantal voorwaarden in opnemen. Bijvoorbeeld dat je wilt dat diversiteit in de uitingen van deze organisatie naar buiten komt.' 

Wat zijn de workplace pride netwerken die in het plan worden genoemd?
'Leuk dat je daarnaar vraagt! Dat is een landelijk netwerk van organisaties die de doelstellingen onderschrijven van ‘roze op de werkvloer’. Het gaat vooral om bedrijven die zijn verzameld in Workplace Pride Nederland, maar er zijn ook internationale verbanden. De NS zit er bij, de provincie Zuid-Holland, grotere gemeenten als Amsterdam en Nijmegen en ook mijn eigen werkgever, Alliander. Binnen het netwerk wordt vooral kennis uitgewisseld over hoe je diversiteit op de werkvloer vormgeeft, hoe je als organisatie een waarderend beleid voert en hoe je omgaat met dilemma’s. Ze organiseren ook een jaarlijkse conferentie.  Kijk dus vooral eens op workplacepride.org.' 

Wie: Mohamed el Mokaddem
Wat: Wethouder Westland

De gemeente Westland doet veel aan LHBT-beleid. Recentelijk hebben jullie het beleid geëvalueerd. Wat kwam daar uit?
'We hebben onder andere trainingen gegeven aan politieagenten, ouderen en jongerenwerkers. De agenten geven aan nu alerter te zijn op het herkennen van LHBT-problemen. Ook binnen de zorg wordt bewuster omgegaan met LHBT. Bijvoorbeeld door bij de intake te vragen naar de partner, in plaats van: “wie is/was uw man?”. Daarnaast hebben we voorlichtingscampagnes georganiseerd op scholen en zijn er jongerenwerkers getraind. Aan 280 organisaties hebben we gevraagd op een specifieke dag de regenboogvlag te hijsen, 90 organisaties hebben dat ook daadwerkelijk gedaan.'


Dat klinkt positief. Zijn er ook dingen die minder goed gaan?
'Ja, instellingen voor ouderen geven aan te weinig tijd te hebben voor uitgebreide trainingen, daar konden we niet veel extra's voor elkaar krijgen. Ook hebben we LHBT’ers gevraagd mee te doen aan een Monitor Veiligheidsgevoelens, maar daar kwamen slechts 200 reacties op. Onvoldoende om een representatieve steekproef te vormen. Inhoudelijk kwamen de reacties overeen met een landelijke monitor naar veiligheidsgevoelens bij LHBT'ers. Eén op de drie personen voelt zich wel eens onveilig in de buurt, vooral bij het hand in hand lopen en in uitgaansgelegenheden, maar ook in de openbare ruimte en in de eigen buurt.'


Dat is toch verontrustend?
'Zeker. Op het moment dat we mensen trainen om LHBT beter bespreekbaar te maken en de acceptatie te verhogen ben ik van mening dat dat werkt. Maar we kunnen dat onvoldoende monitoren. We weten niet hoeveel LHBT'ers er zijn in onze gemeente, dat registreren we uiteraard niet. Maar een goede monitor is van belang om de voortgang te meten: werken de door ons ingezette instrumenten? Dat politieagenten aangeven problemen beter te herkennen is mooi, maar merken LHBT'ers daar in de praktijk ook iets van? Voelen ze zich nu veiliger? Dat is natuurlijk de belangrijkste vraag.' 

Komt er een vervolg op de monitor?
'In de evaluatie staat dat het herhalen van de monitor in de huidige vorm weinig zinvol is en dat we misschien beter kunnen inzetten op kwalitatief onderzoek of een mix van kwantitatief en kwalitatief. Want je hebt wel een betrouwbare nulmeting nodig om te voorkomen dat je allerlei beleidsinstrumenten ontwikkelt zonder dat je weet of die effect sorteren. Dat is denk ik de grote valkuil van LHBT-beleid.'

Wie: Jet Bussemaker
Wat: Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 

Het plan van de regenboogprovincies is aan jou overhandigd. Wat vond je van het plan?
'Ik vind het een mooi plan, omdat het heel goed aansluit bij de afspraken over LHBT die in 2008 gemaakt zijn met 18 grote en middelgrote steden, de zogenaamde koplopergemeenten. Die afspraken behelzen een gecombineerde aanpak van landelijk en lokaal beleid om te komen tot verbetering van sociale acceptatie en sociale veiligheid. Mooi dat we nu niet alleen iets hebben op gemeentelijk maar ook op provinciaal niveau.' 

Waarom is het plan eigenlijk aan jou aangeboden?
'Omdat ik als minister over emancipatiezaken ga, dus ook over die koploperafspraken met de gemeenten. Een van de aanbevelingen uit de evaluatie van de koplopergemeenten was dat het goed volgen van lokale ontwikkelingen beter kan, evenals de samenwerking met de regio. Die handschoen wordt hiermee meteen opgepakt door de PvdA.'

Welke lessen zijn de afgelopen jaren geleerd? Wat werkt niet?
'Gemeenten moeten beter in kaart brengen of sociale veiligheid en acceptatie toenemen en wat de oorzaken zijn. Er is veel beleid, maar er wordt nog onvoldoende gemonitord op de resultaten. Wat ook beter kan is de gemeentelijke regie in zijn algemeenheid en het formuleren van een samenhangende visie op het lokale beleid. LHBT-beleid moet geen incidentenbeleid worden.' 

En wat werkt wel?
'Wat goed werkt zijn keurmerken en convenanten met maatschappelijke organisaties zoals sportverenigingen. Zo is er de roze loper voor samenwerking met professionals binnen de ouderenzorg. Een ander voorbeeld: in Enschede is het voor transgenders eenvoudiger gemaakt om hun geslachtsregistratie aan te passen. De gemeente werkte samen met organisaties als het COC om dit te regelen. En in Nijmegen zijn afspraken gemaakt met COC en GGD om seksuele diversiteit in het onderwijs te bespreken. Samenwerking is dus echt essentieel.' 

Wat kun je als minister bijdragen?
'Ik ondersteun goede initiatieven via samenwerking met bijvoorbeeld het COC. Ik maak afspraken over integraal beleid, zoals dat met de koplopergemeenten en regenboogprovincies, en ik trek op met andere collega's, om de problemen bij hen onder de aandacht te brengen.' 

Wat vind je van het idee om bij aanbestedingen de eis te stellen dat organisaties en bedrijven voor minimaal 20 procent uit de LHBT-doelgroep moeten bestaan?
'Ik kan me voorstellen dat je dat van geval tot geval moet bekijken. In zijn algemeenheid ben ik er voorstander van om sociale voorwaarden te stellen bij aanbestedingen. Dat kun je doen voor LHBT, maar bijvoorbeeld ook voor jongeren of vrouwen. Ik snap dat je niet alles op alles kunt stapelen, maar het creëert wel bewustzijn omdat je erover na moet denken.'

Je hebt zelf dit jaar de Roze Bril 2015 gekregen. Waar kreeg je die voor?
'Klopt, dat was een lokaal initiatief uit Haarlem. Ze vonden dat ik erg voortvarend bezig was met het bevorderen van LHBT-emancipatie. Als kabinet hebben we het roze stembusakkoord in zijn geheel uitgevoerd, waardoor bijvoorbeeld lesbisch moederschap makkelijker wordt, evenals het aanpassen van de geslachtsregistratie voor transgenders.'

LHBT-bleid moet geen incidentenbeleid worden

Hoe gaat het eigenlijk met homoacceptatie binnen het onderwijs? Is dat de laatste jaren verschoven?
'Er is veel gebeurd, er zijn bijvoorbeeld coming-out dagen geïntroduceerd en seksuele diversiteit is sinds kort een kerndoel op scholen. Dat wordt dit jaar door de inspectie geëvalueerd. Maar wat ik heel zorgelijk vind is dat 'homo' op middelbare scholen  tegenwoordig het meest gebruikte scheldwoord is. Daar kun je je schouders over ophalen, je kunt denken: dat is puberaal gedrag. Maar het is ook veelzeggend. We weten ook dat in grote steden, met name onder allochtonen en zwaar christelijke ouders ongeveer de helft het vreselijk zou vinden als hun zoon of dochter homo of lesbisch zou zijn. Samen met Lodewijk Asscher ben ik er nu mee bezig om, via mensenrechtenambassadeurs, in die gemeenschappen het gesprek aan te gaan. Niet alleen over LHBT, maar ook over zaken als eerwraak en uithuwelijking. Er is nog een wereld te winnen. Ik zeg ook altijd: emancipatie heeft onderhoud nodig. Het is nooit voltooid.' 

Wat kunnen lokale PvdA'ers het beste doen om LHBT-acceptatie te bevorderen?
'Gebruik de aanbestedingen, probeer te verbinden en zoek samenwerking, bijvoorbeeld met sportverenigingen. Er zijn Kamervragen gesteld door VVD-Kamerlid Van Ark met het verzoek om op de IDAHO-dag (Internationale Day Against Homofobia & Transfobia, red.) in mei alle organisaties die actief zijn op het gebied van LHBT op hetzelfde moment een statement te laten maken. De voetbalclub, een vrijwilligersorganisatie, een partij die iets met ouderen doet, de politie. Op die manier zorg je voor een collectieve inzet en verleid je mensen om actief mee te doen. Probeer als politicus de momenten aan te pakken, bijvoorbeeld bij de coming-out dag op scholen. Help mee met de organisatie daarvan. En leer van elkaar. De Roze Gemeentegids laat zien wat gemeenten doen, welke resultaten ze halen en wat succes- en faalfactoren zijn. Lees die gids vooral ook. Dat kan je erg op weg helpen.' 

Uit publicatie Lokaal Bestuur, Jaargang 39 nr. 2 Juni 2015
Reageer

Gerelateerde artikelen:

Kirsten Verdel

De taaie werkelijkheid van het glazen plafond

Lees artikel

Ton Langenhuyzen

Verbod seksuele intimidatie op straat

Lees artikel

Jacqueline Kalk

Column Jacqueline: Nog even en het matriarchaat is daar

Lees artikel

Verder in deze uitgave van Lokaal Bestuur
Jaargang 39 nummer 2 juni 2015:

Lees deze artikelen in Lokaal Bestuur:

download pdf word nu abonnee