Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Hoe verliezers winnaars worden

Berent Daan

berent daanHet verlies bij de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart was op veel plaatsen nog groter en pijnlijker dan we hadden gevreesd. Na deze teleurstelling kwam er nóg een klap. In een flink aantal gemeenten verdween de PvdA uit het college, soms na vele jaren. Hoe pak je de draad als kleinere fractie weer op? En hoe vind je de beste vorm om vanuit een minderheidspositie in het college of vanuit de oppositie toch resultaten te bereiken? Tips van oud-wethouder Berent Daan van Purmerend.

In mijn eigen gemeente Purmerend ging de PvdA op 19 maart terug van zes naar vier zetels. We keerden ook niet meer terug in het college, waar we sinds 1946 deel van uitmaakten. De rol die we nu gaan spelen als kleinere (oppositie)partij lijkt moeilijk, maar er zijn ook omstandigheden die het juist gemakkelijker maken. We moeten de kansen benutten die de politieke agenda voor gemeenten de komende tijd biedt. En we moeten zelf actief de samenleving in om te ontdekken wat er lokaal, in onze eigen gemeente, nog meer geagendeerd moet worden.
Het gaat in de eerste plaats om je houding. De PvdA moet signalen uit de lokale gemeenschap oppakken en vertalen naar actie in het gemeentebestuur. Dat betekent dat we op zoek moeten naar die signalen, want zelfs onze eigen achterban weet ons vaak niet te vinden en is cynisch en onverschillig geworden. Dat kunnen we ze verwijten, al die mensen die gestemd hebben op lokale populisten of - erger nog - niet hebben gestemd. Maar daar lossen we niets mee op.

Participatie en zorg

De grote veranderingen in onze gemeenten op het gebied van participatie en zorg bieden veel aanknopingspunten om aan de slag te gaan. Hoeveel verzorgings- of verpleeghuizen heeft jouw fractie bezocht het afgelopen jaar? Hoeveel gesprekken heb je gevoerd met ouderen, met mensen met een handicap? Hoeveel zorgprofessionals of thuishulpen zitten in je netwerk, mensen die je meteen bellen als ze een schrijnende situatie tegenkomen? Ken je de directeur van het lokale SW-bedrijf in jouw gemeente of regio? Weet je welke ondernemers al veel met SW’ers en Wajongers doen? En heb je al een werkbezoek gebracht aan een jeugdzorginstelling, gepraat met een jeugdhulpverlener en met cliënten?
In tegenstelling tot wat veel raadsleden denken, liggen de kansen de komende tijd niet in het uitpluizen van vuistdikke beleidsnota’s over participatiebeleid of jeugdzorg. Als je zichtbaar wilt zijn, moet je niet reageren, maar initiatief nemen. Misstanden aan de kaak stellen, hulp bieden bij schrijnende gevallen.

Vakbonden

Een andere belangrijke kans is dat organisaties die voorheen minder actief waren op gemeentelijk niveau zich als gevolg van de decentralisaties sterker gaan richten op de gemeenten. Neem de vakbonden. Hoe vaak heb je als lokale PvdA nou te maken gehad met de vakbonden de afgelopen jaren? Waarschijnlijk niet veel. Maar door de afspraken in het Sociaal Akkoord en door de Participatiewet realiseren zij zich nu dat ze zich meer in de regio moeten manifesteren. Alleen in Zaanstreek-Waterland al hebben ze samen meer dan 25.000 leden! De vakbonden willen op regionaal niveau meer samenwerken om invulling te geven aan hun rol in de regionale werkbedrijven. Wij moeten als PvdA zorgen dat we als eerste het contact leggen en lokaal aanspreekpunt zijn. Dus zoek uit wie de kar trekt in jouw regio en maak een afspraak voor een kennismaking.
Dit geldt ook voor andere organisaties, zoals Bureau Jeugdzorg en zorginstellingen. Ze willen allemaal graag contact en kunnen enorm helpen met kennis en ideeën.

Meer tijd voor inwoners

Als je fractie geen deel uitmaakt van de coalitie of je wethouder een bescheiden rol heeft in het college, maak dan van de nood een deugd. Het biedt ruimte om minder bezig te zijn binnen het gemeentehuis. Er is meer tijd voor de inwoners. Ga op pad, bezoek sport- en buurtverenigingen. Ontsnap aan de neiging om eindeloos te vergaderen over verordeningen en beleid en om veel tijd te besteden aan je opstelling tegenover andere partijen. Dat zijn zaken waar onze kiezers niks van zien en weinig waarde aan hechten. De lokale politiek gaat over de gemeenschap, niet over die andere raadsleden of ambtenaren.
Een andere valkuil is het denken in oplossingen. Te vaak klampen we ons vast aan onze eigen oplossing voor een probleem dat we zien. Veel effectiever is om erkenning van het probleem na te streven. Het is opmerkelijk om te zien hoe je daarna veel gemakkelijker tot een breed gedragen oplossing komt. Zo bied je meer ruimte voor anderen om mee te denken in plaats van tegen te denken en voor creatieve oplossingen die je zelf niet zou kunnen bedenken.
Bij dit alles blijft de kern natuurlijk ons sociaaldemocratische gedachtegoed. Dat betekent niet dat we een kant-en-klare oplossing hebben voor alle vraagstukken in onze gemeente. Maar juist dat we laten zien dat we weten wat mensen bezighoudt en daar empathie voor tonen. Iedereen weet hoe belangrijk het is als er iemand écht naar je luistert als je met een probleem zit. In de politiek werkt het net zo. De essentie van sociale politiek is dat we echt zien wat er speelt in de samenleving en een perspectief bieden voor iedereen. En wie een perspectief heeft, een doel om naar te streven en een kans op verbetering, die is bereid om zelf ook te werken aan een oplossing. Dat betekent in sommige gevallen dat de gemeente niet eens aan zet is om een oplossing te presenteren. Soms is erkenning en analyse van het probleem de belangrijkste stap.
En het goede nieuws is: een probleem aan de kaak stellen, drukt niet op de begroting van de gemeente! Dus als je weinig invloed hebt op de gemeentebegroting, kan je daarmee, al is het soms indirect, toch goede resultaten behalen. Zo is het mogelijk om als verliezer van de verkiezingen toch winnaar te worden in de raad. Veel succes!

Uit publicatie Lokaal Bestuur, Jaargang 38 nr. 6 Juni 2014
Reageer