Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Drechtraad geeft raadsleden greep op decentralisaties

Naomi Woltring

kaartje drechtstedenZorg dichterbij mensen en cliënten die centraal staan. Dat is het idee achter de decentralisaties. Gemeenten zouden die zorg beter kunnen organiseren dan het Rijk omdat ze dichterbij de burger staan. In de praktijk worden de decentralisaties  veelal vormgegeven in regionale samenwerkingsverbanden, via zogeheten gemeenschappelijke regelingen (gr). Een veelgehoorde klacht van raadsleden is dat ze daar weinig zeggenschap over hebben. De Drechtraad probeert dat te ondervangen.

Illustratie Bureau Drechtsteden

'Zelfredzaamheid als basis van het beleid is positief, mits dit niet leidt tot allerlei vormen van maatwerk in verschillende regelingen,’ stelt het Dordtse raadslid Cor van Verk. ‘Wij vinden niet dat de Sociale Dienst de plaats van de kerkelijke liefdadigheid uit de crisisjaren van de vorige eeuw moet gaan innemen. Maatwerk is in strijd met het gelijkheidsbeginsel en moet echt beperkt blijven tot  uitzonderingen.’  Drechtraad-voorzitter Arno Brok (burgemeester van Dordrecht, VVD) kijkt minzaam glimlachend toe. Hij is een strikte voorzitter. ‘Er gaat een luikje onder uw stoel open als u zich niet aan de spreektijd houdt’. Dertig mannen en tien vrouwen brengen op deze eerste juli een van hun laatste vergaderavonden voor de zomervakantie door in de raadzaal van de gemeente Dordrecht, een prachtig oud gebouw vol bruin hout, marmer en gebrandschilderd glas, dat pittoresk over een gracht is gebouwd. Hier is niet de gemeenteraad bijeen maar de Drechtraad, het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Drechtsteden. In de regio Drechtsteden is deze Drechtraad  naast de gemeenteraden dé plek voor discussies over de decentralisaties.

Drechtstedendinsdag

Tijdens de gezamenlijke maaltijd aan het begin van de vergaderavond (de Drechtstedendinsdag) zoekt het PvdA-smaldeel (de ‘regiofractie’) elkaar op. Ze kennen elkaar goed, want ze bereiden de maandelijkse Drechtraadvergadering altijd  gezamenlijk voor. Alle politici zijn afgevaardigd door hun eigen gemeenteraad – elke partij in iedere deelnemende gemeente heeft één afgevaardigde. Die afgevaardigden vormen samen het algemeen bestuur van de gr Drechtsteden. Het dagelijks bestuur wordt gevormd door de burgemeester of wethouder(s) van de zes deelnemende gemeenten.

Gemeenschappelijke regelingen zijn vaak een doorn in het oog van gemeenteraadsleden omdat ze er zo weinig over te zeggen hebben. Veel meer dan hun eigen wethouder naar huis sturen kunnen ze vaak niet  – en dat is ook weer zo wat. Cor van Verk kan er over meepraten. De jeugdzorg in zijn regio is weggeorganiseerd in zo’n gemeenschappelijke regeling (Publieke Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid, waarin zeventien gemeenten participeren) waarbij de raad buitenspel staat. ‘De afzonderlijke gemeenten bespreken de stukken van de gr alleen bij de begroting en de jaarrekening. Die begroting is bovendien een pro forma begroting, waaruit je weinig kunt aflezen. Vaak krijgen we de stukken zo laat binnen, dat je er alleen maar ja op kunt zeggen. Zeg je nee, dan zorgt dat voor vertraging en kan de gr onder curatele gesteld worden. De beperkte invloed die we hebben wordt nog kleiner  omdat je overeenstemming moet bereiken met zeventien gemeenteraden als je iets wilt veranderen. De invloed van de raad is kortom bijna afwezig. Dat wil niet zeggen dat we niet betrokken worden, maar invloed hebben we nauwelijks.’

Meer invloed

De gr Drechtsteden is, in tegenstelling tot veel andere gr’s,  nadrukkelijk duaal ingericht, met een algemeen bestuur van raadsleden en een dagelijks bestuur van wethouders en burgemeesters. Van Verks Dordtse fractiegenoten hebben weinig moeite met de besluitvorming in de Drechtraad omdat ze er goed bij betrokken worden en omdat elke partij een eigen afvaardiging heeft. ‘We hebben meer invloed op de politiek en op het proces omdat het ab van de gr Drechtsteden gevormd wordt door raadsleden. Bovendien worden voor commissievergaderingen alle raadsleden uit de deelnemende gemeenten uitgenodigd, ook degenen die geen zitting hebben in de Drechtraad.’ Fractiegenote Jacqueline van den Bergh valt hem bij. ‘De nieuwkomers hebben wel eens kritiek, want ze snappen nog niet zo goed hoe het werkt. Maar dat komt wel.’

Derya Yildiz-Karso is zo’n nieuw raadslid uit Papendrecht, maar na een half jaar snapt ze prima hoe de hazen lopen. In de Drechtraad van 7 oktober voerde ze het woord over de Participatiewet. Ze vindt dat de Drechtraad voldoende mogelijkheden heeft voor beïnvloeding, maar daarin niet effectief genoeg is. ‘Binnen de regiofracties wordt goed samengewerkt, maar tussen de fracties kan het een stuk beter. Ik was kritisch over de invulling van de Participatiewet, omdat het db alleen maar naar de financiën kijkt. Het db heeft geen oog voor de ongewenste neveneffecten daarvan, wil alleen versobering.  Dan zie je het db-lid in de Drechtraad rondkijken  – heb ik medestanders? De raadsleden hielden zich koest en dus kreeg ik weinig voor elkaar.’

Tweede Kamerlid Manon Fokke:  ‘De Drechtraad is een mooi voorbeeld van hoe de raad binnen een gemeenschappelijke regeling toch zijn rol kan spelen. Dat verdient landelijke navolging. Maar ook wanneer je geen Drechtraad hebt, kun je als raadslid invloed uitoefenen op gemeenschappelijke regelingen. Raadsleden moeten zich niet door de wethouder met een kluitje in het riet laten sturen. Stukken zijn vaak te laat in de raad, of de wethouder zegt ‘daar ga je niet over’. Maar je gaat er wel over! Raadsleden mogen vaker op hun strepen gaan staan.’

 

Uit publicatie Lokaal Bestuur, Jaargang 38 nr. 11 November 2014
Reageer