Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Canvassen en nog eens canvassen

Jurjen Sietsema

 

canvassen utrecht

Met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht kijkt Lokaal Bestuur met drie lijsttrekkers terug op de afgelopen periode. In Pekela en Dordrecht bracht de PvdA die in de oppositiebanken door, in Edam-Volendam stapte de partij zelf uit het college maar maakt ze sinds kort weer deel uit van de coalitie. Wat was de oorzaak? Hoe kijken ze terug op die periode en wat doen ze er aan om ervoor te zorgen dat de PvdA na 19 maart weer in het college terecht komt?

 

Foto: Nienke Schuitemaker, genomen tijdens het canvassen in Kanaleneiland in Utrecht

Henk Büsemann - Pekela
‘Dit keer laten we ons niet verrassen’

De klap was groot in Pekela toen de PvdA op de verkiezingsavond in 2010 te horen kreeg dat zij na 47 jaar onafgebroken collegeverantwoordelijkheid oppositie moest gaan voeren. Fractievoorzitter en lijsttrekker Henk Büsemann wordt er nog steeds niet vrolijk van als hij er over praat. Zeker niet omdat de PvdA daarna ook nog eens met minder dan de helft van de raadszetels door moest. ‘We gingen van zeven naar drie. Die zevende was dan wel een restzetel, maar toch. Alles wat je hebt opgebouwd verdwijnt als sneeuw voor de zon.’

Het struikelblok was het gemeentelijke zwembad. Daar moest in de jaren voor 2010 steeds meer geld bij. Toen de PvdA liet weten dat zij van mening was dat het zwembad dicht moest, waren voor de Pekelders de rapen gaar. Er stond een lokale partij op die voor een deel bestond uit oud-PvdA’ers. Het lukte hen om op het onderwerp van het zwembad de sentimenten, en daarmee de kiezers, aan hun kant te krijgen. ‘Dat hebben wij toen niet goed aangepakt’, zegt Henk. ‘Wij hebben niet voldoende over het voetlicht weten te krijgen dat wij weliswaar vonden dat het zwembad dicht moest, maar ook dat wij van mening waren dat er een nieuw, kleiner, zwembad moest komen dat goedkoper zou zijn in de exploitatie. Dat hebben de kiezers niet opgepikt. Die hebben alleen het eerste deel van ons verhaal gehoord. De lokale partij heeft vervolgens handig gebruik gemaakt van de verontwaardiging die ontstond en heeft haar slag geslagen tijdens de verkiezingen.’

Toch denkt Henk dat de lokale partij zich flink heeft vertild aan het zwembad. ‘Vorig jaar kwam uitgerekend hun wethouder met een raadsvoorstel om het zwembad te sluiten, zonder dat er een alternatief was. Ik zie de komende verkiezingen daarom met vertrouwen tegemoet. Het spreekt natuurlijk voor zich dat wij dit onderwerp in onze campagne prominent aan de orde stellen. Tijdens de eerste canvassessies spraken we al met ‘spijtoptanten’.  Mensen die zeggen dat ze spijt hebben van hun stem en ons vertellen dat ze zich hebben laten meeslepen door de mooie woorden van de lokale partij.’

Oppositie niet nodig

Pekela is een kleine, van oudsher linkse, gemeente met in het college GroenLinks, SP en de lokale partij. Oppositie voeren op sociale dossiers was volgens Henk dan ook niet nodig de laatste vier jaar. ‘Op die punten hebben wij alleen maar steun hoeven geven. Daar komt bij dat de punten die wij in ons verkiezingsprogramma hadden staan allemaal door het college zijn uitgevoerd.’ Waar de PvdA zich in onderscheidt ten opzichte van andere partijen zijn infrastructurele zaken. Het investeren in het dorp, onderhoud aan wegen, paden en bruggen en de veiligheid daarvan.’

Als het om de decentralisaties in de zorg gaat, blijft het nog even stil in Pekela. ‘Dat komt omdat er stevig gesproken wordt over gemeentelijke herindelingen in dit deel van Groningen. Daarom weten wij niet wat ons te wachten staat en hoe wij dit soort zaken moeten inrichten en óf wij ze kunnen inrichten. Daarvoor kijken we graag naar onze ‘grote zus’, de gemeente Veendam.  Wij zoeken samenwerking. We moeten wel. Wat wij als PvdA wel hebben bereikt is dat er in Pekela een groot zorgcentrum komt waarin niet alleen de eerstelijns zorg zoals de huisarts komt, maar ook een verzorgingshuis met 32 bedden. Ook een belangrijk punt in onze campagne.’

‘Campagne voeren doen we ouderwets, door te canvassen. Dat werkt het beste. Met de mensen in gesprek zijn en horen wat er speelt. Daarnaast bundelen we de krachten met afdelingen in  de gemeenten rondom Pekela. We plaatsen een grote advertentie in een streekblad en hopen zo de PvdA weer stevig op het netvlies te krijgen. Wij gaan er vanuit dat de lokale partij zijn hand heeft overspeeld. Alle signalen staan op groen voor ons. Dit keer laten we ons niet verrassen.’    

 

Janneke Rijpstra - Edam-Volendam
‘Naast sterk en sociaal: gewoon duidelijk’

De gemeente Edam-Volendam heeft net een stevige bestuurscrisis achter de rug als Lokaal Bestuur PvdA-fractievoorzitter Janneke Rijpstra spreekt.  De avond ervoor is een nieuwe, tijdelijke coalitie gevormd met daarin PvdA, VVD en GroenLinks. Dit nadat een week eerder het zittende minderheidscollege (van CDA en Volendam’80) naar huis is gestuurd. Reden: een hoogoplopende ruzie over de verplaatsing van een deel van het ambtenarenapparaat naar Edam. Hiervoor is door de gemeente het voormalige pand van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier in Edam aangekocht, maar de twee wethouders traineerden het raadsbesluit om de ambtenaren te verplaatsen naar Edam. Zij luisterden naar hun eigen partijen VD’80 en CDA, die zich luidkeels verzetten tegen de verhuizing naar Edam. Daarom is de PvdA toen uit het college gestapt.’ Volgens Janneke is Edam-Volendam electoraal een ingewikkelde gemeente. ‘De PvdA is van oudsher een Edammer partij. Dat wil niet zeggen dat er bij ons geen Volendammers in de fractie zitten. Toch stemt 40 procent van alle Edammers op ons, terwijl er in Volendam maar enkele honderden PvdA-kiezers zijn. Volendam’80 (een afsplitsing van het CDA) heeft de meeste zetels. Tijdens de Europese verkiezingen stemde in 2010 een grote meerderheid in Volendam PVV.’

Rode lap op een stier

Campagne voeren is voor de PvdA in de kern Volendam geen optie. ‘Als ik daar in een rode jas ga lopen, werkt dat als een rode lap op een stier. In Volendam werd er tot in de jaren zestig vanuit de kerken sterk geageerd tegen de PvdA. De weerstand tegen de PvdA zit nog steeds diep. Ik ga wel canvassen, maar dan niet in het rood. Misschien met een subtiel rood sjaaltje en een kladblok met op de achterkant PvdA. Wat wij wel doen is elke vrijdag op bezoek gaan bij mensen, verenigingen, stichtingen en bedrijven. Op die manier bouwen wij een relatie op met onze inwoners en horen wij wat er speelt. Dat zou je canvassen kunnen noemen. Dat doen wij het hele jaar door.’
Belangrijke punten en, wat Janneke betreft, de grootste uitdagingen bij de komende raadsverkiezingen zijn de voorbereidingen voor alweer een fusie. Dit keer met de aan het Markermeer gelegen gemeente Zeevang. De fusie betekent dat er een gemeente van 7000 inwoners met (net als Edam en Volendam) een heel eigen cultuur bij komt. ‘Edammers zijn een creatieve, wat linkse gemeenschap terwijl Volendam juist rechtser georiënteerd is, katholiek en van oudsher op de visserij gericht. Een tweede belangrijk punt is de decentralisatie van de langdurige zorg. Daar is Edam-Volendam klaar voor. Wij zijn aangesloten bij de stadsregio Amsterdam en die heeft ons gekwalificeerd als koploper. De zelfredzaamheid in onze gemeente is hoog. Er wordt relatief weinig hulp gevraagd. Daarom ontvangen wij ook minder geld per kind.’
‘Waar wij in onze campagne op inzetten is dat er kwalitatief goede en betaalbare zorg is voor ouderen waardoor ze langer thuis kunnen blijven wonen. Een ander belangrijk punt is dat er in de haven van Volendam grote commerciële cruiseschepen aanleggen die alle zicht ontnemen. Dat is een grote ergernis voor de mensen die er op uit moeten kijken. Onze campagne drijft sterk op lokale onderwerpen dus die zo dicht mogelijk bij de mensen liggen.’ Janneke heeft er vertrouwen in dat de PvdA het weer goed zal doen in Edam-Volendam. ‘Ons sterke punt is dat wij gewoon duidelijk zijn. Dat is ook ons motto. Niet ‘sterk en sociaal’, maar ‘gewoon duidelijk’. Dat spreekt veel mensen aan. Wij lopen niet weg voor bestuursverantwoordelijkheid. Ook niet na de laatste crisis hier. Vier jaar geleden is het aantal zetels dat wij hebben, weer gestegen. Die lijn hopen we vast te houden door ons vooral op lokale thema’s te richten en daar een duidelijk verhaal over te houden.’

Cor van Verk - Dordrecht
‘We starten een soort charmeoffensief’

Net als in Pekela speelde ook in Dordrecht een lokale partij de PvdA in 2010 parten: Beter voor Dordt (BVD), dat 13 van de 40 zetels bezet. BVD heeft drie wethouders, VVD en CDA ieder één. Oorzaak van de enorme winst van de lokalen waren de bouwplannen in een polder aan de rand van Dordrecht, door de PvdA in 2010 met verve verdedigd. De lokalen wisten handig gebruik te maken van de weerstand tegen de plannen onder de Dordtse bevolking. Cor: ‘We hebben in 2010 een flink pak slaag gehad. Ons zetelaantal halveerde, we gingen terug van twaalf naar zes. Hoe gevoelig die bouwplannen voor de polder bij de kiezers lagen, blijkt wel uit het feit dat alle partijen die wilden bouwen zijn afgestraft. Alleen de lokalen en GroenLinks, die zich duidelijk tegen de bouw hadden uitgesproken, wonnen.’

Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog belandde de PvdA in de oppositiebanken. Toch ziet Cor van Verk kansen. ‘De collegepartijen hebben gezegd dat ze met elkaar verder willen. De sfeer in het college schijnt goed te zijn, maar de sfeer tussen de raadsfracties van die partijen is allerbelabberdst.’

‘CDA en VVD hebben in de raad weinig op met BVD. Als je dan in de oppositie terecht komt, moet je er het beste van maken en daar zijn wij denk ik wel in geslaagd. Samen met vijf andere partijen hebben wij een stevige oppositie weten te vormen. Anders dan de coalitiepartijen in de raad lieten wij ons niet tegen elkaar uitspelen. Wij konden achteroverleunend naar het schouwspel kijken waarbij de coalitie al ruziemakend door de raadzaal ging. Als je genoeg olie op het vuur gooide, laaide het steeds verder op.’

Toch vindt Cor de BVD nog steeds een partij om rekening mee te houden. ‘Het zijn slimme mensen. Het is een activistische, populistische partij samengesteld uit mensen met een achtergrond van PVV tot SP. Ze zijn heel slim in hun campagnes en in hun mediabeleid.’

Wat stelt de PvdA daar tegenover? ‘De strategie die we hebben gekozen is dat we niet meer voortdurend de confrontatie met hen zoeken.  We starten een soort charmeoffensief. Vier jaar lang hebben we stevig oppositie gevoerd. Nu is de tijd gekomen om dat minder te doen. We willen nu ook zeggen dat ze dingen goed hebben gedaan. Daarnaast focussen we op de zorg, op de decentralisaties. Wij kunnen redelijk duidelijk maken hoe wij die zorg hier in de stad georganiseerd hebben. De BVD heeft daar geen visie op.’

Kracht van de herhaling

De kracht van de reclame zit hem in de herhaling voor de PvdA in Dordrecht. ‘Tot vervelens toe. We gaan weer intensief canvassen. Niet dat ik daar persoonlijk nu zo om sta te springen, maar onderzoek wijst uit dat het nog steeds de meest effectieve manier is om je boodschap over te brengen. De  verhalen moeten dus goed tussen de oren van de kandidaten zitten. We laten ons gezicht zien in de wijken waarvan wij denken dat we er iets te winnen hebben. De middenstandswijken met veel mensen tussen de 25-45 jaar die al dan niet in een gezinsverband leven.’

Cor geeft toe dat het niet meevalt om mensen voor zowel de raad als voor vrijwilligerswerk te vinden. ‘Je hoort vaak dat ze het te druk hebben.’ Toch heeft hij, naar eigen zeggen, een gemotiveerde groep om zich heen die deze campagne tot een succes moet maken. Zelf gaat hij met plezier op voor de derde termijn. ‘Omdat politiek eigenlijk gewoon hartstikke leuk is.’

Uit publicatie Lokaal Bestuur, Jaargang 38 nr. 3 Maart 2014
Reageer

Verder in deze uitgave van Lokaal Bestuur
Jaargang 38 nummer 3 maart 2014:

Lees deze artikelen in Lokaal Bestuur:

download pdf word nu abonnee