Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Volop discussie op burgemeestersdag

21 juni 2014

Het stadhuis van Enkhuizen (1630) is een juweeltje. Van buiten een miniatuur van het Paleis op de Dam, van binnen een waar museum met mooie schilderijen en sfeervolle vertrekken, zoals de burgemeesterskamer en de raadzaal. Burgemeester Jan Baas liet ze trots zien aan zijn PvdA-collega’s, die vrijdag 20 juni bij hem te gast waren op de jaarlijkse burgemeestersdag van het CLB.

Er waren dit keer maar dertien burgemeesters, wat misschien te maken had met het feit dat veel burgemeesters eerder in de week met hun college ook naar het VNG-congres waren geweest.  Gelukkig konden in Enkhuizen enkele nieuwe collega’s worden begroet, zoals Marieke Moorman (Bernheze), Rik de Lange (Duiven) en Annette Bronsvoort (Oost Gelre).
Enkhuizen (18.000 inwoners) stikt van de monumenten. Dat trekt veel toeristen. Toch is niet het toerisme maar de zaadtechnologie de economische motor van het stadje aan het IJsselmeer. ‘Seed Valley’ groeit jaarlijks met 10 tot 20 procent en is ook mondiaal van grote betekenis. ‘Als er een bom op Enkhuizen zou vallen, zou de wereldvoedselvoorziening in gevaar komen’, vertelde Jan Baas aan zijn collega’s.

Foto Jan de Roos

Collegevorming

Na het welkomstwoord van CLB-voorzitter Leen Verbeek en van dagvoorzitter Bert Blase, gaf CLB-medewerker Leonie Wildeman een presentatie over de collegevorming.  Zij kon melden dat juist vandaag Zutphen als laatste gemeente in ons land een nieuw college had gekregen. Alles bij elkaar heeft de PvdA nu 137 wethouders in de colleges. Slechts in twee gemeenten (Eindhoven en Venlo) leveren we twee wethouders. In de vier grootste steden is er nog maar één wethouderpost (Den Haag) voor de PvdA overgebleven. Meer over de collegevorming op http://www.lokaalbestuur.nl/lokaal_bestuur. Uiteraard leverde de verzwakte positie van de PvdA op lokaal niveau stof voor discussie op, waarbij ook de landelijke (coalitie)politiek aan de orde kwam. Als voorbeeld werd Jetta Klijnsma genoemd, een paar jaar geleden nog het sociale gezicht van de PvdA, nu als staatssecretaris in de coalitie uitvoerder van allerlei 'asociale' maatregelen waar de PvdA-achterban niet van gediend is. Zorgen maken de burgemeesters zich ook over het afkalvende aantal PvdA-burgemeesters. Er zijn er nog  maar 94, inclusief een flink aantal waarnemers. De burgemeesters willen samen met Tweede Kamerlid Manon Fokke proberen om bij vacatures meer PvdA-kandidaten in het vizier te brengen, ‘iets waar de VVD heel goed in is’.  

Regionaal bestuur

Marcel Boogers (hoogleraar innovatie en regionaal bestuur aan de Universiteit Twente) hield een inleiding over de democratische legitimiteit van het regionaal bestuur. Hij wees op de paradox dat raadsleden vinden dat intergemeentelijke samenwerking versterkend werkt, maar tegelijkertijd de positie van de raad verzwakt. Volgens Boogers is de raad een remmende in plaats van een sturende en stuwende kracht als het om regionale samenwerking gaat. Raadsleden kennen elkaar in regionaal verband vaak niet eens. De Twentse hoogleraar ging ook in op de gevolgen van de drie decentralisaties voor de verhoudingen tussen rijk en gemeenten, gemeenten onderling en tussen overheid en samenleving.  ‘Het gevaar bestaat dat we in een drama-driehoek terechtkomen, waarbij we elkaar ziek maken met regeltjes’, waarschuwde hij. ‘Vermijd die regelreflex. Maak er een succes-driehoek van, zeg duidelijk dat er onvermijdelijk dingen fout zullen gaan, en leer ervan.’ 

Integriteit

Binnenkort wordt in de wet vastgelegd dat de burgemeester de bestuurlijke integriteit van de gemeente bevordert. Maar wat is integriteit precies en wat wordt er dan van de burgemeester verwacht? Dick de Cloe, oud-burgemeester en voormalig Tweede Kamerlid, putte uit zijn ervaringen in Maasdriel, waar integriteitsschendingen zich diep in de bestuurscultuur hadden genesteld.  Als waarnemend burgemeester schroomde hij niet raadsleden en wethouders daarop aan te spreken, ook in het openbaar.  ‘Ik heb ze gewoon gezegd dat het moest stoppen. Mijn collega’s uit de regio waren er verbaasd over dat ik dat deed’, aldus De Cloe. Dorien de Wit, voorzitter van de Werkgroep Integriteit van de PvdA, vertelde over de Erecode van de partij, waarin integriteit een belangrijke rol speelt (zie http://www.pvda.nl/berichten/2013/12/Integriteit+en+Erecode,+een+debat+dat+nooit+eindigt). In die Erecode is onder meer te lezen dat PvdA-politici terughoudend zijn in het gebruik maken van wachtgeld. Eén van de burgemeesters maakte er bezwaar tegen dat PvdA-voorzitter Hans Spekman partijgenoten die gebruik maken van de wettelijk vastgestelde wachtgeldregeling, publiekelijk tot de orde riep:  ‘Doe eens normaal, Spekman, je verdient zelf meer dan wij allemaal die hier aan tafel zitten’. Sommige burgemeesters declareren, naar eigen zeggen, tegenwoordig geen cent meer, uit vrees dat er dan heibel kan ontstaan.  ‘Onze partij heeft daar door dit soort teksten (de Erecode) aan meegewerkt, en dat spijt me zeer,’ aldus een andere burgemeester. Dorien de Wit benadrukte dat het er niet om gaat zoveel mogelijk in regels vast te leggen, maar om het bevorderen van het debat. De rol van de burgemeester is volgens haar: voorbeeldgedrag tonen, het onderwerp integriteit agenderen, mensen erop aanspreken en zelf ook  aanspreekbaar zijn.

Stadswandeling

Na al deze discussies was het tijd voor een frisse neus. Stadsgids Ferry Verboom leidde de burgemeesters langs tal van mooie plekken en monumenten, waarbij hij anekdotes vertelde uit de rijke geschiedenis van Enkhuizen. Terwijl de burgemeesters pal voor de katholieke kerk stil stonden, vertelde hij doodleuk dat deze op instorten stond. Aan het slot van de rondwandeling was er een ontvangst door de Vereniging voor de Beroepschartervaart in de Enkhuizer Zeevaartschool. Daar poseerden de burgemeesters en andere aanwezigen voor het prachtige opleidingszeilschip Kaatje uit 1935.

Pitches burgemeesters

De burgemeestersdag werd afgesloten met een diner, waarbij ook minister Ronald Plasterk aanwezig was. Enkele burgemeesters gaven tijdens het eten pitches. Joyce Sylvester (Naarden) sprak over de terughoudende manier waarop ze omgaat huisverboden en inbewaringstellingen. Tweede Kamerlid Marith Rebel reageerde hierop. Zij putte daarbij uit haar ervaringen als huisarts en als medisch student. Marieke Moorman vertelde wat haar was opgevallen bij haar overstap van wethouder van een grote stad (Tilburg) naar het burgemeesterschap in de Brabantse gemeente Bernheze (30.000 inwoners). André van de Nadort hield een pitch over de manier waarop de zorg in zijn gemeente (het Groningse Ten Boer, 7.500 inwoners)  is georganiseerd. Het is een succes, en dorpscoaches spelen daarbij een belangrijke rol.

Superprovincie

Tot slot kwam Ronald Plasterk aan het woord. ’s Ochtends was het doek gevallen over de door hem beoogde ‘superprovincie’ (Noord-Holland, Flevoland en Utrecht). ‘Ik baal er enorm van’, aldus de minister. Bemoedigende woorden sprak hij over de PvdA, die na de verkiezingsdreun van 19 maart in zwaar weer terechtgekomen is. Wat Plasterk betreft, laten we het hoofd niet hangen! Met die ‘opdracht’ werd deze vruchtbare en gezellige burgemeestersdag afgesloten.

Het fotoalbum van de burgemeestersdag vindt u hier: http://www.lokaalbestuur.nl/fotoalbums/fotoalbums_item/t/burgemeestersdag_enkhuizen

Jan de Roos
Eindredacteur Lokaal Bestuur