Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Verslag Dag van het Werk

1 april 2014

Volledige werkgelegenheid: de PvdA gelooft dat het kan, maar is het realistisch? Dat was de vraag waarmee Jouke van Dijk, hoogleraar regionale arbeidsmarktanalyse de aftrap gaf voor een boeiende bijeenkomst over werk. Eén van de conclusies werd al snel getrokken, namelijk: algemeen beleid voor werkgelegenheid zal nooit werken. Daarvoor zijn de regionale verschillen te groot. Regionaal arbeidsmarktbeleid is wel belangrijk. Daarvoor is het noodzakelijk om de eigen regio te analyseren, te kijken waar je goed in bent en hoe je dat kunt versterken in samenwerking met de lokale ondernemers. De verschillen tussen de regio’s zijn groot en er zijn regio’s die het over de hele linie slechter doen dan andere regio’s. Maar ook al is er sprake van een groei van de regionale werkgelegenheid, dan wil dit niet zeggen dat het aantal bijstandsgerechtigden automatisch zal afnemen. Als gemeente kun je een attractieve vestigingsplaats zijn voor bedrijven en de gemeenten in je omgeving profiteren hier van mee.

Iedereen naar werk helpen lijkt een utopie. Op dit moment staan er 1,6 miljoen mensen aan de kant (WW, WWB, Wajong, WAO enz.). Dit betekent volgens De Vries dat je keuzes moet maken. Het effect van reïntegratiebeleid is nog steeds niet goed aantoonbaar. Het is de vraag of de groep die via dit beleid aan het werk is gekomen er zonder dit beleid niet in geslaagd zou zijn. Net zoals je je de vraag kunt stellen of door toepassing van SROI niet weer anderen van hun plek in een bedrijf worden gestoten. Een bepaalde mate van verdringing zal er altijd zijn. Het gaat ook om maatschappelijke waarden, zoals mensen die langdurig aan de kant staan weer mee laten doen.

Het voorspellen van de ontwikkelingen in relatie tot werkgelegenheid is uitermate ingewikkeld. Een betere samenwerking tussen gemeenten, werkgevers en werknemers is noodzakelijk. De landelijke overheid moet stimuleren en faciliteren, de regio moet het doen.

De SW-bedragen per werknemer gaan terug. Dit komt harder aan in een kleinere gemeente in een economische slechtere regio. De regionale gevolgen van landelijk beleid zijn erg verschillend. Deze bezuinigingen zijn nog van Rutte-I. Daartegenover staat de 600 miljoen die Asscher beschikbaar heeft gesteld voor de sectorplannen. Hier gaat het niet om blauwdrukken, maar sectorplannen die uit de regio komen en in de regio moeten landen. Gemeenten kunnen hier ook plannen voor indienen. De Stedendriehoek (Apeldoorn, Zutphen en Deventer) heeft dit al gedaan en 8 miljoen voor de regio opgehaald.

Lokale voorbeelden
Alleen de regio kan het doen en niemand kan het alleen, is de kern van de boodschap van Jouke de Vries en Mariëtte Hamer, een boodschap die werd geïllustreerd door het verhaal van Johan Kruithof over de Stadsakkers in Apeldoorn. De Stadsakkers vormen een biologisch tuinbouwbedrijf in Apeldoorn, ontwikkeld op braakliggende gronden van de gemeente. De initiatiefnemers zagen dat er voldoende grond was, er te veel mensen aan de kant staan in Apeldoorn (ruim 15.000), steeds meer mensen gebruik maken van voedselbanken en er steeds minder verse groenten beschikbaar waren. Hiermee was het idee voor de Stadsakkers geboren. De gemeenten heeft in dit project alleen een stimulerende rol. Het project houdt vanaf 2015 definitief zijn eigen broek omhoog en biedt dan werkgelegenheid aan een flink aantal mensen.

In Zoetermeer, vertelt Anja van Zantvoort, zijn de krachten gebundeld in een Plan van de Arbeid. Zij laat zien dat je ook als fractie met succes invloed kunt uitoefenen op het gemeentelijk beleid op het gebied van werk. Zij betrokken veel mensen van buiten om mee te denken en kwamen tot concrete oplossingen om de werkloosheid in Zoetermeer aan te pakken. Voor hun plan, zie: http://pvdazoetermeer.nl/wp-content/uploads/2013/10/20131022-Plan-van-de-Arbeid.docx.

Rolf Steenwinkel van de PvdA-werkgroep Duurzaam geeft aan dat er veel werk te maken is met duurzaamheid. Het duurzaam maken van woningen levert werkgelegenheid op en past prima in lokaal armoedebeleid door het mogelijk maken van een betaalbare energierekening voor de meest kwetsbaren. Ook energie en afval bieden allerlei kansen.

Het middagprogramma werd ingeleid met drie workshops. Eén over de participatiewet, één over de aanpak van jeugdwerkloosheid en één over sociaal ondernemen.

Participatiewet
De participatiewet is door de Tweede Kamer. De participatiewet richt zich op de groepen aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Gemeenten moeten zich inspannen om deze groepen aan het werk te krijgen. De komende 10 jaar zullen overheid en bedrijfsleven 125.000 plekken hiervoor creëren. Aan welke voorwaarden deze banen moeten voldoen wordt nog over nagedacht in het zogeheten werkkameroverleg.

Wat kunnen gemeenten nu al doen?

-          Gemeenten kunnen zelf het goede voorbeeld geven. Vraag een inventarisatie hierop. De meeste gemeenten voldoen zelf nog niet aan de 5% norm;

-          Via je aanbestedingsbeleid kun je hier al invulling aan geven, wordt dit gedaan? Zie ook http://www.lokaalbestuur.nl/publicaties/publicaties_item/t/sociaal_verantwoord_aanbesteden_het_kan;

-          Bevorder sociaal ondernemerschap, bijvoorbeeld via loonkostensubsidies;

-          Bekijk de mogelijkheden voor reshoring (productiewerk terug halen naar Nederland) en insourcing (eerder uitbestede diensten weer zelf doen of via het SW-bedrijf);

-          Benader je sociale partners in je regio, leer elkaar kennen;

-          Organiseer regionale samenwerking en afstemming met je PvdA-collega’s, stem je verordeningen op elkaar af bijvoorbeeld die in het kader van de WWB waar de tegenprestatie in wordt geregeld.

Paneldiscussie
Tijdens de afsluitende discussie met staatssecretaris Jetta Klijnsma, FNV-voorzitter Ton Heerts en MKB-voorzitter Michaël van Straalen was de sfeer opperbest. Ton Heerts waarschuwde de aanwezigen niet verder te gaan met de afbraak van de werknemersverzekeringen. Voor alle 35 regio’s staan er FNV’ers klaar om in de regionale werkkamers als tegenmacht te kunnen opereren. In deze werkkamers zal het gaan om de verbinding tussen politieke opvattingen en het handelen van de sociale partners. Blijf dan het verband zien en stel steeds de vraag: is dit de richting waar we naartoe willen in deze regio. Realiseren we zo participatie of verdringing. De FNV ziet ook een rol voor zichzelf in het brede sociale domein.

MKB-voorzitter Michaël van Straalen benadrukt de pluriformiteit van het MKB: het gaat hierom 90 procent van het totale bedrijfsleven. Bedrijven tot 250 werknemers vallen onder het MKB. Het gebeurt in de regio, zowel de arbeidsmarkt als het welzijn en welbevinden. Het MKB speelt daar een rol in. Van Straalen waarschuwt: koester de lokale economische ontwikkelingen en gooi niet de OZB omhoog, geef het MKB de ruimte om te groeien zodat ook de doelgroep van de participatiewet kan worden opgevangen. De rol van het MKB in MVO en sociaal ondernemen is groot, altijd geweest. De lokale overheid zou dit moeten waarderen.

Jetta Klijnsma geeft aan dat de regionale werkkamer een vorm van verlengd lokaal bestuur zal worden. In de werkkamer wordt geconcretiseerd op welke momenten je invloed geeft aan de ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt. Spreek af wanneer en waarover de wethouder de raad informeert. Gebruik ook de contactpersonen van het MKB, FNV en CLB om de juiste gegevens te verzamelen. Breng bij de collegeonderhandelingen in wat je wilt bereiken, stel amendementen op als je in de oppositie zit. Volg het sociaal deelfonds!

In de discussie wordt geopperd om grote werkverschaffingsprojecten op te zetten, de huidige aanpakken zijn maar druppels op een gloeiende plaat als je kijkt naar hoeveel mensen er aan de kant staan. Dit idee wordt (nog) niet uitgebreid omarmd, want als je voor alle mensen die aan de kant staan werk gaat regelen, wordt de rekening wel erg groot. Ton Heerts wijst fijntjes op de samenhang die er is tussen kosten op het gebied van zorg, justitie en werk. Bekijk je het op die manier dan valt er wel wat voor te zeggen, mits mensen niet hoeven te werken voor hun uitkering maar op basis van het minimumloon. De lasten op arbeid moeten naar beneden en de lasten op kapitaal omhoog. Het MKB is voorstander van meer tussenvormen. De sectorplannen kunnen daarin maar een deel van de oplossing vormen. Deze leiden tot een bescheiden bijdrage aan een positief arbeidsmarktbeleid. Stel je doet dit niet en je gebruikt dit geld inclusief de verdubbelaar (dan heb je 1,2 miljard) dan kun je alle werklozen één jaar een arbeidsplaats geven. Dit is effectiever en het bedrijfsleven leert de mensen kennen en mensen doen arbeidservaring op.

Een van de deelnemers wijst er op dat veel werk in de wegen en de bouw wordt gedaan, maar door buitenlanders. Lokaal kun je daar meer mee dan nu wordt gedaan, bijvoorbeeld in samenwerking met de FNV en de ‘CAO-politie’. Dit kunnen belangrijke partners zijn voor raadsleden om foute bedrijven in de keten te dagvaarden, voor de rechter te brengen en uit te roeien. Lokale acties op basis van de Wet aanpak schijnconstructies. Het CLB kan dit ondersteunen.

Is het een idee om weer op brede schaal ATV in te voeren? Geen van de panelleden is hier enthousiast over. Nederland is al koploper als het om deeltijdarbeid gaat. Minder werken gaat vaak gepaard met de wens om hetzelfde te blijven verdienen. Dat is niet realistisch. De samenleving zou dan een andere visie op werk en participatie moeten hebben die niet alleen op geld gestoeld is.

Waar ontmoeten werkgevers, werknemers en de lokale overheid elkaar? In de werkkamers werkpleinen, de vakbondshuizen enz. Je kunt nu al het college bevragen of zij hieraan deelnemen. Bij de regionale vertaling van het sociaal akkoord is het belangrijk om elkaar te leren kennen en ontmoeten helpt daarbij. Dit geldt ook voor de raadsleden.

Tot slot: blijf koervast op werk als bron van economische bestaanszekerheid. Heb een visie op arbeid zodat iedereen zo snel mogelijk kan participeren en gebruik hiervoor de infrastructuur van de regionale werkbedrijven.

 

Tekst: Jacqueline Kalk