Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Politiek Van Waarde in de praktijk, in gesprek met Jelmer Staal

25 september 2015

Ik ben opgegroeid in een maatschappelijk betrokken gezin in Heerenveen: mijn moeder werkte in het onderwijs en mijn vader was gemeentelijk ambtenaar, ook ontvingen we thuis de Volkskrant,de Groene Amsterdammer en Vrij Nederland. Toen Pim Fortuyn opkwam, ben ik lid van de PvdA geworden. Tot mijn 18de was ik regulier lid, maar toen werd ik benaderd door Coby van de Laan van de PvdA Heerenveen met de vraag: wil je meer doen? Zeker, maar ik wilde in Leeuwarden gaan wonen en vervolgens bracht Coby mij in contact met Leeuwarder PvdA-wethouder Marco Florijn, die me hier wegwijs heeft gemaakt. Inmiddels zit ik in mijn derde termijn en ben ik tien jaar raadslid. Mijn motivatie is al die tijd hetzelfde gebleven: ik ben raadslid om me in te zetten om het leven van anderen te verbeteren.

De Van Waarde-ladder; een sociaal democratische checklist

Volgens mij was Leeuwarden al een echte Van Waarde-afdeling, voordat de term bestond. Naast werkbezoeken en regelmatig canvassen organiseren wij ook maandelijks een Dorpsspreekuur, dat elke keer in een ander dorp plaatsvindt. Om te toetsen of collegevoorstellen en eigen initiatieven voldoen aan de waarden zoals die zijn beschreven in het Van Waarde-rapport, heb ik een checklist opgesteld. Hierin staan naast standaard vragen zoals ‘waarom staat dit onderwerp op de agenda?’, ‘wat is het verschil tussen de gewenste en huidige situatie?’, ‘wat kost de oplossing?’, de vraag ‘past dit voorstel bij onze sociaal democratische waarden bestaanszekerheid, verheffing, binding en goed werk?’.

De Van Waarde ladder in de praktijk: payrolling en Wmo

Met de Van Waarde-ladder in de hand beginnen we als afdeling met de vraag ‘wat vinden we nu eigenlijk van dit voorstel? Vervolgens stellen we onszelf de vraag of het voorstel wel voldoet aan al onze waarden. Op deze manier maken we altijd de ruimte om te zeggen: we gaan er misschien niet letterlijk over, maar we zijn er wel bij betrokken. Toen het onderwerp payrolling op de agenda stond, spraken we bijvoorbeeld met het door de gemeente ingeschakelde payrollbedrijf, met de werknemers en met de vakbond. Daarbij stelden we de vragen ‘kunnen we de positie van deze mensen verbeteren?’ en ‘kunnen zij op een andere manier werken?’ Bij de invoering van de Wmo keken we vanuit de Ladder ook naar de dimensies ‘goed werk’ en ‘bestaanszekerheid’. Vervolgens hebben we gesteld dat er bijvoorbeeld geen gekke beloningen aan de top mogen worden verstrekt. De VVD in de raad liet ons weten: daar gaan jullie niet over. Wij zeiden daarop doodleuk: dit is ongewenst gedrag, dat botst met onze waarden en daar gaan wij zeker over!

De Van Waarde-Ladder

  • In- en Aanleiding (Waarom staat dit onderwerp op de agenda?
  • Is er een relevante geschiedenis?)
  • Probleem (Wat is het verschil tussen de gewenste en huidige situatie?)
  • Oplossing (Hoe wordt het probleem opgelost? En past dat binnen beleid?)
  • Kosten (Wat kost de oplossing? Was dit al begroot? Staat het in verhouding tot het probleem?)
  • Tijd (Wanneer wordt de oplossing uitgevoerd? En hoe lang duurt dat?)
  • Gevoeligheid (Kan er veel (politieke) weerstand zijn bij de probleemdefinitie of oplossing?)
  • Politieke wens (Waarom is dit voor ons belangrijk? Wat staat in verkiezings- en collegeprogramma?)
  • Stakeholders (Wie zijn betrokken? Is er contact geweest?
  • Wat zeggen ze? Zijn ze uitgenodigd?)
  • Communicatie (Wat is onze kernboodschap of narratief? En hoe dragen we die uit?)
  • Sociaaldemocratie (Past dit voorstel bij bestaanszekerheid, verheffing, binding en goed werk?)

1.  Bestaanszekerheid

  • Bestaansminimum, continuïteit en vastigheid, ontplooiing en emancipatie
  • Aandacht voor werkende armen
  • Zeggenschap over het bedrijf waar je werkt
  • Elkaar helpen door bijvoorbeeld mantelzorg

2.   Goed Werk

  • Voldoende werk
  • Voldoende beloning
  • Betekenis van werk voor jezelf
  • Zeggenschap, greep op je werkomgeving

3.   Binding

  • Ergens bij horen: familie, maatschappij, werk
  • Wederkerigheid en solidariteit
  • Samenspel tussen individu en groep
  • Individuele vrijheid          
  • Geen beklemming en onafhankelijkheid

4.    Verheffing

  • Ontplooiing en emancipatie
  • Vakmanschap en professionaliteit
  • Ontwikkelen van talenten
  • Tegengaan van ongewenst gedrag