Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Partijgeschiedenis inspiratiebron voor Statenlid Peter Zwiers

12 juni 2015

Valt er nog wat te lachen in de PvdA? In ieder geval wel als je samen met Peter Zwiers in ons partijverleden duikt. Peter is Statenlid in Drenthe en verzamelt sinds jaar en dag boeken, brochures en voorwerpen over de geschiedenis van de SDAP en de PvdA. En dat is minder saai dan het misschien op het eerste gezicht lijkt. Want behalve veel serieuze kost heeft hij ook vrolijk stemmende dingen in zijn collectie. Zoals het Bronnenboekje voor de afdelingen van de Partij van de Arbeid over de wijze van vergaderen uit 1960. Een gestencilde uitgave met tips om het wat gezelliger te maken op vergaderingen, zoals deze: ‘Vraag eens of één der vrouwelijke leden koekjes wil bakken, zo nodig tegen vergoeding van materiaal.’ Om meer partijgenoten op de vergadering te krijgen, moeten ze als het even kan voortaan worden opgebeld, want ‘het aantal leden met telefoon neemt toe.’ ‘Wees voorzichtig met de rondvraag’, luidt een andere aanbeveling. ‘Als de avond goed was en een hoogtepunt had, kan de rondvraag daar afbreuk aan doen.’ Zeurpieten en muggenzifters had je toen dus ook al. En tot slot de gouden tip: ‘Vergader niet te veelvuldig’.

Leuk in Peters collectie is ook De Vroolijke Sociaal-Democraten. Komische samenspraak met Zang voor Twee Heeren op Bruiloften en Partijen. Een prachtig boekje, dat meer dan 100 jaar oud moet zijn. Het bevat een sketch voor een komisch duo, potsierlijk uitgedost met grote rode dassen en met rode linten en strikken op hun borst en hoed. Ze vermaken de feestgangers met grappen en grollen en zingen hen uit volle borst toe: ‘Wij zijn sociaal-democraten, en vrolijke jongens daarbij. Wij kunnen het daarom niet laten, te komen op deze partij.’

Verhalen over vroeger

peter zwiers 10 juni 2015Peter Zwiers (33) is in het dagelijks leven directiesecretaris bij een metaalbedrijf dat spuitmachines voor de landbouw maakt. Als hij vanuit zijn woonkamer in het dorpje 2e Exloërmond (gemeente Borger-Odoorn) naar buiten kijkt, ziet hij ze op de landerijen hun werk doen. In maart jl. is Peter herkozen in de Drentse Staten. Op zaterdagochtend gaat hij  graag bij oudere partijgenoten langs om te luisteren naar hun verhalen over vroeger en de actuele politiek te bespreken. Het gebeurt regelmatig dat hij aan het eind van zo'n bezoek een oude brochure in handen gestopt krijgt. Een oud-Kamerlid gaf hem een tegeltje met de beeltenis van SDAP-leider Pieter Jelles Troelstra. Weer iemand anders schonk een tegeltje met het portret van PvdA-premier Willem Drees, gemaakt ter gelegenheid van de verkiezingsoverwinning van de PvdA op 25 juni 1952. De PvdA behaalde toen 30 (van de 100) zetels en werd, met net iets meer stemmen dan de KVP, de grootste partij.drees tegel bewerkt

Aardigheid

‘Ook op Marktplaats zijn soms interessante dingen te koop over de partijgeschiedenis’, zegt Peter. ‘Maar ik ga er geen grote bedragen voor neertellen hoor, het moet een aardigheid blijven.’ Onlangs wist hij een prachtig collectebusje op de kop te tikken. Het is uit 1937 en gemaakt van een oud sigarenblikje. ‘SDAP Strijdfonds 1937’ staat er in fraaie letters op. ‘Op internet las ik dat de SDAP-afdeling in het Brabantse Oisterwijk er destijds 25 van heeft besteld.’
collectebusje bewerktPeters collectie telt inmiddels tegen de 200 items. Er zitten ook liederenbundels, spotprenten, dichtbundels en grammofoonplaten bij van strijdliederen van De Stem des Volks en De Oproerkraaiers. Alles is keurig in een Excelsheet gerubriceerd. Het oudste boekwerkje uit zijn verzameling is uit 1898, vier jaar na de oprichting van de SDAP. Het heet Van leed en strijd en is geschreven door Pieter Jelles Troelstra. ‘Al weer heel wat jaren geleden kreeg ik van de kleinzoon van een dorpsgenoot die jarenlang afdelingssecretaris in Borger-Odoorn was, een oud notulenboek. Ik heb het in de kast gestopt. Toen ik het een paar jaar later ging lezen, zag ik pas wat een mooi document ik in handen had. Het bevat met een vulpen geschreven verslagen van partijvergaderingen in de federatie Odoorn in de jaren 1936-1959. Dat notulenboek is het begin van mijn verzameling geweest.’

Rijk partijleven

Bijzonder is ook het Arbeidersjaarboekje van de SDAP uit 1912, dat laat zien hoe rijk het partijleven vroeger was. Vijf bladzijden zijn gevuld met namen van zang-, muziek- en toneelverenigingen op socialistische grondslag. En drie bladzijden met sociaaldemocratische dagbladen en tijdschriften. ‘Tegenwoordig ben je gewoon partijlid, vroeger was het voor mensen een levenswijze’, mijmert Peter.
Een van de mooiste stukken uit zijn verzameling is een groot losbladig verzamelwerk met foto’s van de arbeidersbeweging. Het dateert uit 1935 en werd gratis ter beschikking gesteld aan partijgenoten-colporteurs ‘die in de strijd tegen Communisme en Fascisme en voor Socialisme en Democratie hun plicht hebben gedaan.’ Een begeleidende brief van Meyer Sluyser, destijds een bekend propagandist en radiospreker, heeft als aanhef ‘Waarde Makkers’. Sluyser spreekt de hoop uit dat zijn partijgenoten als ze zich in het boek verdiepen ‘nieuwe strijdlust en nieuwe geestdrift zullen vinden voor de zaak der mensheid.’
Peters nieuwste aanwinst is een Manifest uit juni 1945, een maand na de bevrijding. Daarin beschrijft Willem Drees op gloedvolle wijze waarom een sociaaldemocratische partij harder dan ooit nodig is, nu het land ‘gehavend, geplunderd, uitgemergeld en verarmd’ uit de oorlog is gekomen. ‘Prachtig zoals hij de kernwaarden van de sociaaldemocratie verwoordt’, vindt Peter. ‘Voor mij is het verzamelen van dit soort documenten meer dan een hobby, het inspireert me. Neem het boekje Noodlijdende gebieden in Nederland, Zuid-Oost Drenthe uit 1937. Daarin wordt de aanleg bepleit van een kanaal van Erica naar Ter Apel, om de regio een impuls te geven. Twee jaar geleden is dat kanaal er eindelijk gekomen, tot vreugde ook van veel watersportliefhebbers. Onze voorgangers hebben er zich dus bijna 80 jaar geleden al sterk voor gemaakt! Als je je dat realiseert, besef je ook dat je onderdeel bent van een lange geschiedenis, van een groter geheel. Dat maakt het zo interessant en waardevol.’

 Auteur: Jan de Roos