Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

In Memoriam: Anton Schuurman

8 juli 2019

beeld_anton_schuurman.jpgAnton Schuurman, oud-secretaris van het CLB en voormalig wethouder van Wormerveer en Zaanstad, was een verlegen, bescheiden en sociaal nogal onhandige man. Geen eigenschappen die iemand geschikt maken voor de politiek. Maar hij had ook een groot sociaal hart, een grondige kennis van het openbaar bestuur en een goede politieke antenne. Daardoor wist hij van beide functies een succes te maken.

Anton, die 27 juni jl. op 82-jarige leeftijd in zijn woonplaats Amsterdam overleed, kreeg de politiek met de moedermelk naar binnen. Zijn ouders waren communisten uit de Zaanstreek, maar Anton koos voor de PvdA. Tijdens zijn studie politicologie in Amsterdam had hij een bijbaantje als telegrambesteller. Hij schrok zo van de belabberde woontoestanden die hij zag, dat hij zich in 1958 aanmeldde bij de PvdA.

Toen hij met zijn jonge gezin in Wormerveer ging wonen, werd hij daar raadslid en vervolgens in 1968 wethouder. Anton had een echte PvdA-portefeuille, met woonruimteverdeling, sociale zaken en onderwijs. Wethouder Schuurman deed alles af met de fiets, want een auto vond hij niets voor ‘ons soort mensen’. Hij hield behalve op maandagochtend ook spreekuur op vrijdagavond, zodat hij niet alleen vrouwen maar ook werkende mannen zag. In 1970 bedacht hij in de Zaanstreek de politieke marktkraam, die landelijk navolging kreeg.

Toen Wormerveer in 1974 opging in Zaanstad, kreeg Anton de portefeuille financiën (tot 1978). Zijn progressieve opvattingen leverden hem de bijnaam ‘de Rode Raspoetin van de Zaanstreek’ op. Maar in feite was hij een echte reformist, net als Joop den Uyl een man van de kleine stappen.

Pas in 1982, na bijna 25 jaar, rondde Anton Schuurman zijn studie politicologie af. Dat het zo lang duurde, kwam niet alleen omdat hij intussen een baan had maar ook door zijn hang naar perfectie, soms op het pietluttige af. De kersverse doctorandus werd wetenschappelijk medewerker bij de Wiardi Beckman Stichting, sectie Gemeente, Gewest en Provincie.

In 1987 werd dit het Centrum voor Lokaal Bestuur, waarvan hij vier jaar secretaris zou zijn. Daarna werd hij weer wetenschappelijk medewerker, totdat hij in 1998 met de VUT ging. Anton schreef voor het CLB diverse boekjes, handelde soms netelige contributiekwesties af en gaf adviezen aan de CLB-leden, die later werden gebundeld in het boekje Antons advies. Hij kende de Gemeentewet uit zijn hoofd. Wie al te soepel met de regels omging, kreeg een standje. Ook tikte hij regenteske burgemeesters die raadsleden probeerden te overbluffen op de vingers en hekelde hij een gemeente die in het nog emailloze tijdperk de fax tijdens het weekend uitzette om lastige vragen van burgers tegen te gaan. Verder zocht hij vooral de nuance. ‘Is dat zo?, even wachten, twee dingen, hoewel, aan de andere kant’ waren formuleringen die hij vaak gebruikte tijdens WBS/CLB-stafoverleg, en dat werkte soms behoorlijk ontregelend.

Maar Anton was meer dan een politiek dier. Hij hield van de poëzie van Herman Gorter en van schaken, had duizenden langspeelplaten met klassieke muziek, zong in het Amsterdams Smartlappenkoor en liep nog marathons toen hij de tachtig al gepasseerd was.

Eenmaal met de VUT was hij vaak te vinden op het IISG, waar hij onder meer studie maakte van wat hij noemde ‘randfiguren in de SDAP’. Zijn bevindingen noteerde hij in een vrijwel onleesbaar, half-stenografisch handschrift in schoolschriftjes. Zijn kennis van de geschiedenis van de linkse beweging was indrukwekkend.

Toen ik Anton een paar jaar geleden weer eens tegenkwam op de fiets, hoorde ik tot mijn verbijstering dat hij zijn PvdA-lidmaatschap had opgezegd. Hij had steeds meer bezwaren tegen de partijkoers gekregen, en vond trouwens ook dat er te weinig werk werd gemaakt van progressieve samenwerking. ‘Ik vrees dat de sociaaldemocratie z’n langste tijd heeft gehad’, somberde hij al in 1998 in Lokaal Bestuur. In hetzelfde interview voorspelde hij dat het partijkantoor van de PvdA pas na het jaar 3000 zou verhuizen van Amsterdam naar Den Haag. Het was een van de weinige keren dat hij ernaast zat.

Ook na zijn afscheid van de PvdA bleef Anton Schuurman zich beschouwen als een sociaaldemocraat. Wij zijn hem dankbaar voor zijn jarenlange werk voor ‘de partij’ en koesteren de dierbare herinneringen aan deze vriendelijke, zachtaardige en deskundige oud-collega van het Centrum voor Lokaal Bestuur.

 

Jan de Roos