Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

In Limburg ging het (soms) wél goed

25 maart 2014

In veruit de meeste PvdA-afdelingen was het wonden likken toen de stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen eenmaal waren geteld. We zijn afgerekend op het landelijke beleid, was veelal de verklaring. Maar snijdt dit argument wel hout als je ziet dat er ook plaatsen zijn, plattelands- én stedelijke gemeenten, waar de PvdA heeft gewonnen?

Vooral in Limburg deed de PvdA het hier en daar opvallend goed. Hoe verklaren de lijsttrekkers dat succes? ‘We hebben ons geprofileerd als lokale partij en hebben bewust de landelijke PvdA-bobo’s niet langs laten komen.'

Wethouder Jo Bisscheroux was lijsttrekker in de gemeente Eijsden-Margraten (25.000 inwoners). Bij de vorige raadsverkiezingen vormde de PvdA nog een combinatie met D66 en GroenLinks en samen behaalden de drie partijen 3 zetels. Op 19 maart deed de PvdA als zelfstandige partij mee en scoorde 3 zetels; D66 en GroenLinks haalden ieder 1 zetel.

Bisscheroux: ‘Bij de Kamerverkiezingen in september 2012 deed de PvdA het in onze gemeente erg goed en toen is besloten zelfstandig aan de raadsverkiezingen deel te nemen. Het was dus een beetje een opportunistisch motief, maar een aantal leden had al eerder de wens uitgesproken als PvdA zelfstandig verder te gaan. Dat we nu op eigen kracht 3 zetels hebben behaald, mag je wel een succes noemen, maar eigenlijk hadden we gerekend op 4. In een plattelandsgemeente als de onze speelt het landelijke beleid altijd een wat minder prominente rol. Maar ik denk wel dat dat ons die 4e zetel heeft gekost. En natuurlijk hebben we de uitslag gevierd, niet al te wild, maar we hebben er wel een potje bier op gedronken, dat moge duidelijk zijn.’

Mensenportefeuille

Heeft Bisscheroux een verklaring voor de goede uitslag? ‘De afgelopen periode was ik wethouder Wmo, sociale zaken en jeugdzorg. De mensenportefeuille dus. Daardoor had ik met heel veel mensen en organisaties in onze gemeente contact en dat is wellicht een reden dat zoveel mensen op mij hebben gestemd. Want ik had maar één stem minder dan de lijsttrekker van het CDA en die partij is uitgekomen op 8 zetels. Wat verder, denk ik, een rol heeft gespeeld is de harmonisatie van ons subsidiebeleid. Eijsden en Margraten zijn drieënhalf jaar geleden gefuseerd en beide gemeenten hanteerden een verschillend subsidiebeleid. Voor mij betekende die harmonisatie ontzettend veel overleg met de verenigingen. En we hebben hier nogal een verenigingsdichtheid: 270 gesubsidieerde verenigingen op 25.000 inwoners. Voor die harmonisatie, vooral voor de manier waarop die tot stand is gekomen, heb ik veel waardering gekregen.’

‘Wat me stoorde was dat de media vooral aandacht hadden voor de landelijke kopstukken. Binnen de partij moeten we het daar ook maar eens over hebben. Ik hoef niet vijf keer per dag een spotje te zien met daarin Diederik Samsom als meneer Sombermans.’

Fractievoorzitter Lee Tonnaer was lijsttrekker in de gemeente Mook en Middelaar (7.800 inwoners). Hier ging de PvdA van 1 naar 2 zetels met als markant detail dat de partij in deze gemeente procentueel gezien de grootste overwinning boekte van alle PvdA-raadsfracties in Nederland. Tonnaer weet de cijfers nog een beetje mooier te maken: ‘We zijn van 10,7 naar 17,7 procent gegaan, maar in absolute aantallen is er sprake van een verdubbeling want de opkomst was deze keer hoger. Bovendien hebben we GroenLinks door een lijstverbinding ook nog eens aan een extra zetel kunnen helpen.’

Geen landelijk materiaal

Hoe verklaart Tonnaer dit succes? ‘Het komt volgens mij vooral door de strategie die we hebben gekozen. In de afgelopen periode zijn we steeds zichtbaar geweest. We flyeren niet alleen vlak voor de verkiezingen, maar de hele raadsperiode door. Daarnaast bezoeken we veel bijeenkomsten van allerlei aard. Zo zijn we ook buiten verkiezingstijd zichtbaar. Ten tweede hebben we ons heel bewust geprofileerd als lokale partij en hebben we de mensen er ook steeds weer op gewezen dat we een lokaal programma hebben. Ik ben PvdA’er in hart en nieren, maar we hebben weloverwogen gekozen voor een eigen poster. We hebben ook geen landelijk verkiezingsmateriaal ingezet en de landelijke PvdA-bobo’s niet langs laten komen. En als derde punt kan ik noemen dat de partij er voor heeft gekozen om in te zetten op enkele bekende, aansprekende gezichten. Op mij als lijsttrekker, maar ook op Karin Peters die het eerder als wethouder heel goed heeft gedaan.’

Bij de les gehouden

De nieuwe strategie beviel goed, al gebeurde het wel een aantal keren dat onbewust werd teruggevallen op het ‘oude’ campagnevoeren. ‘Jordy Rutten, een jonge vent en actief lid van onze afdeling, heeft ons op koers gehouden. Dan zei hij tegen mij: Je tekst is veel te lang, dat gaat niemand lezen. Daar had hij wel gelijk in, ik ben nogal uitleggerig. Jordy vond dat we ons moesten beperken tot kernpunten en die steeds maar weer moesten herhalen zodat het duidelijk werd waar wij voor staan.’

Lukte het wel de campagne te concentreren op de lokale issues? ‘Ik ben het lang niet altijd eens met wat het kabinet en dus ook de PvdA doet. En natuurlijk werden wij ook aangesproken op het landelijke beleid. Maar dan zei ik: ik ben als lokale politicus gekozen en ben niet verantwoordelijk voor het landelijke beleid. Lokaal maken wij onze eigen keuzen, maar wel vanuit het sociaaldemocratische gedachtegoed.

Vera Tax trok de lijst in Venlo (100.500 inwoners). Hier ging de PvdA verrassend van 5 naar 6 zetels. Tax: ‘Dit resultaat had ik zeker niet verwacht. Ik had me eerlijk gezegd voorbereid op een teleurstelling.’

Heeft ze een verklaring voor de winst? ‘Je weet het nooit zeker, maar ik denk dat onze opstelling in twee grote projecten een rol heeft gespeeld. Zo stemden we als coalitiegenoot tegen het aandelenplan voor het nieuwe stadion van VVV en tegen het plan om 10 miljoen euro te steken in een villa op het terrein van de Floriade. Wij wilden dat geld, dat we overigens van de provincie hadden gekregen, liever gebruiken voor het wegwerken van de tekorten die de Floriade zou opleveren. Het stadionplan is uiteindelijk niet doorgegaan, de bouw van de villa wel omdat daar een democratische meerderheid voor was. Daar moet je je dan natuurlijk ook bij neerleggen. Ik denk dus dat ons kritische financiële beleid waardering van de inwoners heeft gekregen. Maar daarmee ben je er nog niet. Je kunt wel keihard werken, maar je moet de mensen ook laten zien wat je doet en wat je standpunten zijn. We hebben in de afgelopen raadsperiode dan ook voor het eerst een permanente campagne gevoerd.’

Positief in de media

Dan valt de naam die in de weken voor de raadsverkiezingen voor in de mond lag bij voorzitter Hans Spekman, bij politiek leider Diederik Samsom en bij staatssecretaris Martin van Rijn van Volksgezondheid, Welzijn en Sport: Ramon Testroote. Tax maakt hem ook onderdeel van het stembussucces: ‘Hij heeft als wethouder de afgelopen periode heel goed werk gedaan, is ook goed zichtbaar geweest en is heel positief in de media gekomen.’

Tax zelf kwam in de laatste weken voor de raadsverkiezingen in de landelijke publiciteit omdat ze was genomineerd voor de verkiezing van Beste raadslid van Nederland. Ze werd uiteindelijk eervol derde. ‘Ja, misschien is dat wel het laatste zetje geweest. Door die nominatie krijgt je toch het predicaat van goede politica.’

De lokale partijen in Venlo wonnen flink. Tax: ‘De PvdA in Venlo beschouw ik ook als een lokale partij, maar daar moet je wel in investeren. Je moet zichtbaar en bereikbaar zijn voor de inwoners. En onderschat ook niet de waarde van ons Ombudsteam. Zo kom je bij mensen over de vloer en probeer je hun problemen op te lossen. Wat dat betreft verschillen we niet van de lokale partijen.’’

Randstadtypering

Winnen in de stad van Wilders, is dat niet extra mooi? ‘Dat van de stad van Wilders is een Randstadtypering. Wij ervaren dat niet zo. Bovendien deed de PVV hier niet mee en ik kan me niet voorstellen dat de PVV-aanhang daarom maar op de PvdA heeft gestemd. Het kan zijn dat we nieuwe kiezers hebben aangetrokken, maar het blijft gissen.’

Jacqueline Aelen was lijsttrekker van de PvdA in Roerdalen (20.800 inwoners). Het was de eerste keer dat de PvdA in de per 1 januari 2007 heringedeelde gemeente deelnam aan de raadsverkiezingen. Het resultaat: 1 zetel. Als we Aelen op de zondagmiddag na de verkiezingen bellen, heeft ze net een coalitiebespreking achter de rug. Zo gaat dat in Limburg: ‘Op zondag hebben we daar allemaal wel tijd voor. Bovendien moeten we ook het tempo er in houden.’

Is ze tevreden over het resultaat? ‘Ik had er graag twee behaald, want als eenling komt er wel heel veel op je af, maar ik ben toch tevreden’, zegt Aelen, die de afgelopen twaalf jaar raadslid was voor een lokale partij. Begin vorig jaar nam ze het initiatief om een PvdA-afdeling in Roerdalen op te zetten. ‘Door de decentralisaties komt er veel werk af op de raadsleden en ik vond het wel handig ons netwerk te vergroten. Dat is gebeurd nu we onder de vlag van de PvdA vallen.’

Lokale politica

De drie decentralisaties (Wmo, jeugdzorg en Participatiewet) vormden de speerpunten in de campagne. ‘Daarnaast hebben we vanaf oktober veel gecanvast, want we moesten ons wel laten zien.’ Als slogan werd gekozen voor Sociaal Lokaal. ‘Om duidelijk te maken dat ik nog steeds een lokale politica ben.’

Over de eigen campagne is Aelen tevreden, maar wat er landelijk allemaal is gebeurd, stoort haar. ‘Daar heb ik echt last van gehad. Door bijvoorbeeld de tv-debatten werd veel onrust gezaaid. Daarin werd onder meer gezegd dat de gemeenten de nieuwe taken niet aankunnen. Dat is het probleem helemaal niet. Het wordt ons moeilijk gemaakt omdat er te weinig geld wordt bijgelegd, anders waren die decentralisaties het beste wat het kabinet had kunnen doen. Want die taken horen gewoon bij de gemeenten, vind ik. Door dat geldgebrek zullen we wel tegen problemen oplopen, maar dan zal ik niet nalaten naar de landelijke PvdA te stappen. Die mogelijkheid heb ik nu.’

‘Wat me verder stoorde, waren de prognoses. Al vier weken voor de raadsverkiezingen werd geroepen dat de PvdA afstevende op een groot verlies. Als je dat vervolgens als opiniepeilers hard en vaak blijft roepen, dan gà je ook verliezen. Maar ja, je kunt Maurice de Hond het peilen niet verbieden.’

Jan Chris de Boer
Freelance journalist