Deze website gebruikt cookies

Voor een volledige werking van de website worden cookies op uw computer gezet.
Daarnaast worden cookies geplaatst voor het bijhouden van bezoekersgedrag binnen Google Analytics, de werking van social media knoppen en reactiemogelijkheiden op blogberichten.
Wil je meer informatie over hoe www.lokaalbestuur.nl om gaat met uw privacy en welke cookies worden opgeslagen, lees dan ons cookiebeleid.

Inloggen mijn CLB

Deens geluk

21 november 2014


denemarken bewerkt 1De Denen zijn het gelukkigste volk ter wereld. Dat was één van de meest opvallende uitspraken die we (een delegatie van WBS, PvdA en CLB) hoorden toen we op 13 en 14 november jl. een werkbezoek brachten aan Denemarken. 
Een werkbezoek aan Denemarken? Is heel Nederland het afgelopen jaar daar niet al op bezoek geweest? Dat klopt. Diverse vertegenwoordigers uit de jeugdzorg, ambtenaren, VNG, volksvertegenwoordigers en bewindspersonen gingen ons voor om de kunst af te kijken bij de Denen. Hoe hebben zij de taken in het sociale domein gedecentraliseerd? Over het algemeen zijn de Denen tevreden met het eindresultaat (een uitgebreid verslag hierover is te vinden in het decembernummer van Lokaal Bestuur), maar ze hebben ons ook een aantal waarschuwingen meegegeven. Want het gelukkigste volk ter wereld zijn en blijven, dat gaat niet zomaar. 
Politici zijn per definitie wereldverbeteraars. Je gaat de politiek in om iets te bereiken en je politieke kleur maakt dat datgene wat je wilt bereiken onderling verschilt. De opkomst en groei van steeds meer lokale - en inmiddels ook provinciale- partijen laat zien dat meer mensen voor hun eigen doelstellingen gaan. Daarin schuilt een gevaar. Waar de Denen hun verzorgingsstaat zien als een van de factoren die hun gezamenlijke, Deense identiteit bepalen, zijn wij veel sceptischer over de waarde van onze verzorgingsstaat en is het geen onderdeel van onze identiteit.
Gelukkige mensen maken minder ruzie. Nog geen jaar na de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen zijn in meer dan 50 gemeenten ongeveer 60 raadsleden opgestapt. 25 van hen zijn verder gegaan op persoonlijke titel of hebben zich aangesloten bij een andere partij. In de meeste gevallen lagen hieraan ruzies, frustraties en een gebrek aan onderling vertrouwen ten grondslag. Gemeenteraadsleden van D66 zijn de koploper, gevolgd door lokale partijen. Volgens Douwe Jan Elzinga (voorzitter staatscommissie voor dualisme en lokale democratie) is het gebrek aan invloed een van de belangrijkste frustraties van raadsleden. Steeds vaker ervaren zij de gemeente als een stempelmachine. Door de bezuinigingen is er geen ruimte voor eigen beleid, maar kunnen ze alleen beïnvloeden waarop bezuinigd wordt. En daar zit een groot verschil met de gelukkige Denen. De Deense decentralisaties gingen gepaard met extra budget en er was geen sprake van marktwerking. Hulpverleners en wijkverpleegkundigen zijn in Denemarken in dienst van de lokale overheid. De lijn tussen de lokale politicus en de mensen die het werk uitvoeren is veel korter en directer. Bedenk eens hoe eenvoudig hierdoor alles is: als de lokale politiek iets wil veranderen in de zorg, dan regelt zij dat zelf. Terwijl wij dat in Nederland via aanbestedingen, inkoop, gemeenschappelijke regelingen of iets dergelijks moeten doen. Hoe eenvoudiger en gelukkiger is het leven van een Deens raadslid. Ruzies komen daar dan ook minder voor en politici zijn trouw aan hun partij. Een gedecentraliseerd sociaal domein zonder marktwerking en met directe invloed vanuit de lokale politiek op de taken én de uitvoering. Dat is een droom waar je als Nederlands raadslid gelukkig van kunt worden. Ons nieuwe motto? Wij willen net zo gelukkig zijn als de Denen!

Jacqueline Kalk